Araştırma Makalesi

Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi

Cilt: 25 Sayı: 2 7 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi

Öz

Bu çalışmada fumigant olarak uygulanan farklı dozlardaki (1, 3, 5 µL/L hava dozu) nane esansiyel yağının Ephestia kuehniella (Zeller)’nın iki farklı gelişim evresinin (son dönem larva ve ergin dişi) biyolojik parametreleri üzerindeki zamana bağlı etkisi incelenmiştir. Nane uçucu yağına maruz kalan son evre larvaların koza örme süresi, puplaşma süresi, pupal periyot, ergin öncesi gelişim süresi ve ergin ağırlığı ile bu larvalardan gelişen dişilerin hayat uzunluğu ile fekunditesi araştırılmıştır. Nane esansiyel yağının fumigant olarak düşük miktarlarda uygulandığı çalışmalarımızda uygulama dozuna bağlı olarak, E. kuehniella'nın biyolojik parametrelerinin değiştiği açıkça görülmektedir. Ayrıca farklı zaman dilimlerinde havaya karıştırılan nane uçucu yağının, E. kuehniella’nın farklı evrelerini farklı şekillerde etkilediği belirlendi. Fumigant etkiye maruz kalan E. kuehniella’nın koza örme süresinin ve ergin öncesi gelişme süresinin 24 saatten sonra kısaldığı 72 saatten sonra etkilenmediği belirlenmiştir. Puplaşma süresinin ise iki zaman diliminde de kısaldığı gözlenirken, pupal periyotun 24 saatten sonra kısaldığı ancak 72 saatten sonra uzadığı belirlenmiştir. İki farklı gelişim evresine uygulanan nanenin, doza bağlı olarak fekunditeyi istatistiksel olarak değiştirmesi bir sonraki nesilde popülasyonu düşürürken aynı zamanda ürünlere verilen zararın da düşmesine neden olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Güneş, E., ve Turmuş, E., Dünyada ve Türkiye’de Gıda Güvenliği/Güvencesinin Hububat Sektörü Yönüyle Değerlendirilmesi, Evaluation of Grain Sector in Terms of Food Safety/Security in Turkey and the World, 7, 3, 124-143, (2020).
  2. TMO, https://www.ankaratb.org.tr/lib_upload/duenya%20Hububat%20raporu %202021.pdf, (2021).
  3. Nikolaou, P., Marciniak, P., Adamski, Z., ve Ntalli, N., Controlling Stored Products’ Pests with Plant Secondary Metabolites: A Review, Agriculture, 11,9, 879, (2021).
  4. Rajendran S., Sriranjini V., Plant products as fumigants for stored-product insect control. Journal of Stored Products Research, 44,2, 126-135, (2008).
  5. Kırpık, M.A., Kılıçle, P.A., ve Asker, Y. Y., Defne (Laurus nobilis L.) ve Zahter (Thymbra spicata L.) Uçucu Yağlarının Farklı Konsantrasyonlarda Rhyzopertha dominica (Coleoptera: Bostrichidae) ve Oryzaephilus surinamensis (Coleoptera: Silvanidae) Üzerine Fumigant Etkilerinin Araştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology, 9,3, 1234-1242, (2019).
  6. Hill D.S., Agricultural insect pests of tropics and their control,749, 3 rd. Edition, Cambridge University Press, London, (1987).
  7. De Lima, C.P.F., Insect pests and postharvest problems in the tropics. International Journal of Tropical Insect Science, 8,4-5-6, 673-676, (1987).
  8. Bebber, D., Ramotowski, M. ve Gurr, S., Crop pests and pathogens move polewards in a warming world, Nature Clim Change 3, 985–988, (2013). https://doi.org/10.1038/nclimate1990

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

6 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

7 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2023

Kabul Tarihi

5 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik Biçer, E., Güner, P., & Er, A. (2023). Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(2), 661-674. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362
AMA
1.Çelik Biçer E, Güner P, Er A. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2023;25(2):661-674. doi:10.25092/baunfbed.1255362
Chicago
Çelik Biçer, Erinç, Pınar Güner, ve Aylin Er. 2023. “Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (2): 661-74. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362.
EndNote
Çelik Biçer E, Güner P, Er A (01 Temmuz 2023) Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 2 661–674.
IEEE
[1]E. Çelik Biçer, P. Güner, ve A. Er, “Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 25, sy 2, ss. 661–674, Tem. 2023, doi: 10.25092/baunfbed.1255362.
ISNAD
Çelik Biçer, Erinç - Güner, Pınar - Er, Aylin. “Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/2 (01 Temmuz 2023): 661-674. https://doi.org/10.25092/baunfbed.1255362.
JAMA
1.Çelik Biçer E, Güner P, Er A. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2023;25:661–674.
MLA
Çelik Biçer, Erinç, vd. “Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 25, sy 2, Temmuz 2023, ss. 661-74, doi:10.25092/baunfbed.1255362.
Vancouver
1.Erinç Çelik Biçer, Pınar Güner, Aylin Er. Nane (Mentha spicata L.) uçucu yağının depo zararlısı Ephestia kuehniella Z. (Lepidoptera: Pyralidae)’nın iki farklı gelişim evresine etkisi. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Temmuz 2023;25(2):661-74. doi:10.25092/baunfbed.1255362

Cited By