Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Komitesi’nin Bujdosó ve Diğerleri v. Macaristan Kararı

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 300 - 321, 30.12.2025

Çevirmen: Merve Sisli

Öz

Başvurucular, zihinsel engele sahiptir ve vesayet altına alınmaları sonucu anayasal bir hüküm dolayısıyla oy hakkından otomatik olarak yoksun bırakılmışlardır. Taraf Devlet, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Alajos Kiss v. Macaristan kararına atıfla gerekli yasal düzenlemeleri yaptığını, yapılan değişiklikle her vesayet davasında oy hakkı için ayrı bir bireysel değerlendirme yapılacağını ve engelli bireylerin oy hakkından otomatik olarak yoksun bırakılmayacağını, bu nedenle de Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme'nin ihlal edilmediğini öne sürmüştür. Ancak Engelli Hakları Komitesi, Sözleşme'nin oy hakkı bakımından hiçbir istisna getirmediğini, bireysel değerlendirmeye dayansa da zihinsel ve psikososyal engel nedeniyle oy hakkından mahrum bırakmanın Sözleşme'nin oy hakkını güvenceye alan 29'uncu maddesini tek başına ve Sözleşme’nin kanun önünde kişi olarak tanınma hakkını düzenleyen 12’nci maddesiyle birlikte ihlal ettiğine karar vermiştir. Bu gayri resmi çeviri, insan hakları alanındaki Türkçe yazına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

İnsan Hakları , Zihinsel ve Psikososyal Engelli Hakları , Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme , Oy Hakkı

Views of United Nations Committee on the Rights of Persons with Disabilities Concerning Bujdosó and Others v. Hungary

Öz

The authors of the communication have intellectual disability and as a result of their placement under guardianship, they were automatically disenfranchised by virtue of a constitutional provision. The State party submitted that it had made the necessary legislative arrangements, referring to the decision of the European Court of Human Rights in Alajos Kiss v. Hungary, and that with the amendment, a separate individual assessment of the right to vote would be made in each guardianship case and that persons with disability would not be automatically disenfranchise, and therefore, there was no violation of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities. However, the Committee on the Rights of Persons with Disabilities has considered that the Convention does not provide for any exceptions to the right to vote and disenfranchise on the grounds of intellectual and psychosocial disability, even if based on an individual assessment, violates Article 29 of the Convention, which guarantees the right to vote, alone and together with Article 12 of the Convention, which regulates the right to recognition as a person before the law. This unofficial translation aims to contribute to the Turkish literature in the field of human rights.

Anahtar Kelimeler

Human Rights , Rights of Persons with Intellectual and psychosocial Disability , Convention on the Rights of Persons with Disabilities , Right to Vote