Boşanma Davasında Sağ Kalan Eşin Mirasçılığının Koşulları

Öz

Bu makale, Türk Medeni Kanunu kapsamında boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ölmesi durumunda sağ kalan eşin mirasçılık hakkını ve bu hakkın ortadan kalktığı koşulları incelemektedir. Boşanma sürecinde ölüm gerçekleştiğinde, sağ kalan eşin mirasçılığı özellikle kusur durumu ve boşanma hükmünün kesinleşip kesinleşmediğine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu çerçevede çalışmada, sağ kalan eşin yasal mirasçılığına ilişkin Türk hukukundaki düzenlemeler, zümre sisteminin esasları, boşanmanın mirasçılığa etkisi ve kusur ilkesinin rolü açıklanmıştır. Konu, sadece yasal düzenlemelerle sınırlı kalmayıp, öğretideki görüşler ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları ışığında çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Ayrıca Alman, Fransız ve Amerikan hukuk sistemlerindeki benzer düzenlemelere yer verilerek Türk hukukundaki uygulamalar karşılaştırmalı hukuk perspektifinden değerlendirilmiştir. Çalışma, boşanma sürecinde ölümle birlikte ortaya çıkan mirasçılık uyuşmazlıklarının çözümüne katkı sunmayı, sağ kalan eşin ekonomik güvencesi ile diğer mirasçıların hakları arasında adil bir denge kurulmasına yönelik hukuki öneriler getirmeyi hedeflemektedir. Sonuç bölümünde ise mevcut düzenlemelerin yeterliliği sorgulanmakta ve uygulamada yaşanan sorunlara ilişkin yasal ve pratik iyileştirme önerilerine yer verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Boşanma Davası
• Sağ Kalan Eş
• Mirasçılık
• Türk Medeni Kanunu
• Kusur Durumu

Destekleyen Kurum

Makalemi destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Bu çalışmanın; özgün bir çalışma olduğunu, çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarda bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı, bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi, kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın genelinde etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Teşekkür

Makalem için destek veya teşekkür mesajı yayınlamak istemiyorum.

Conditions of The Inheritance of The Surviving Spouse in Divorce Cases

Öz

This article examines the legal status of the surviving spouse’s inheritance rights under the Turkish Civil Code in cases where one of the spouses dies during ongoing divorce proceedings. The issue of inheritance in such circumstances is closely tied to whether the divorce decree has become final and whether the surviving spouse is at fault in the breakdown of the marriage. Within this context, the study explores the fundamental principles of the Turkish legal system regarding statutory inheritance, the impact of divorce proceedings on spousal succession, and the legal consequences of fault in the termination of inheritance rights. The analysis is not limited to the statutory provisions but is also supported by doctrinal views and precedents established by the Court of Cassation. Furthermore, a comparative legal perspective is adopted by examining corresponding regulations in the German, French, and American legal systems, thereby offering a broader framework for evaluating the Turkish approach. This study aims to contribute to the resolution of inheritance-related disputes that arise upon the death of a spouse during divorce proceedings and to propose legal recommendations that ensure a fair balance between the financial security of the surviving spouse and the rights of other heirs. In the conclusion, the effectiveness of the current legal framework is assessed, and proposals for legislative reform and practical improvements are presented.

Anahtar Kelimeler

• Divorce Proceedings
• Surviving Spouse
• Inheritance
• Turkish Civil Code
• Fault Attribution

Kaynakça

1. Acar F, Aile Hukukumuzda Aile Konutu-Mal Rejimleri ve Eşin Yasal Miras Payı (Seçkin Yayıncılık 2021)
2. Akıntürk T ve Ateş A, Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku (Beta Yayıncılık 2019)
3. Akkanat H, Ölümün Özel Hukuk İlişkilerine Etkisi (Filiz Kitabevi 2004)
4. Aksu M, ‘4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 181. Maddesinin İkinci Fıkrası İle Alman Medeni Kanunu’nun 1933. Paragrafının Birinci Fıkrasının Bazı Açılardan Karşılaştırılması’ (2009) 3 Haluk Konuralp Anısına Armağan 69
5. Antalya G, Miras Hukuku-Cilt: III (Seçkin Yayınları 2019)
6. Burcuoğlu H, ‘4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 181. Maddesinin 2. Fıkrası ile İlgili Gözlemler’ (2007) Prof. Dr. Ergon A. Çetingil ve Prof. Dr. Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yıl Armağanı 381
7. Burcuoğlu H, ‘Alman Hukukunda Yeni Boşanma Sistemi ve Bu Sistem Işığında Türk Boşanma Hukukuna İlişkin Bazı Öneriler’ (1983) 48 (49) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası (İÜHFM) 113
8. Canarslan G, ‘743 Sayılı Kanun’dan Günümüze Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı’ (2015) 5 (6) Electronic Journal of Vocational Colleges 30

9. Crawford BJ ve Infanti AC, ‘A Critical Research Agenda for Wills, Trusts, and Estates’ (2014) 49 Real Prop. Tr. & Est. LJ 317
10. Çakır AC, Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı (On İki Levha Yayınları 2018)
11. Dural M ve Öz T, Türk Özel Hukuku Cilt IV Miras Hukuku (Filiz Kitabevi 2024)
12. Dural M, Öğüz T ve Gümüş MA, Türk Özel Hukuku Aile Hukuku-Cilt 3 (Filiz Kitabevi 2016)
13. Eren F ve Yücer Aktürk İ, Türk Miras Hukuku (Yetkin Yayınları 2019)
14. Gençcan ÖU, ‘Boşanma Davasının Mirasçılar Tarafından Sürdürülmesi’ (2002) 21 (80) Manisa Barosu Dergisi 51
15. Gençcan ÖU, Türk Miras Hukuku (Yetkin Yayınları 2021)
16. Hatemi H, Miras Hukuku (On İki Levha Yayıncılık 2018)
17. İmre Z ve Erman H, Miras Hukuku (Der Yayınları 2017)
18. İmre Z, Türk Miras Hukuku (Fakülteler Matbaası 1978)
19. İnan AN, Ertaş Ş ve Albaş H, Miras Hukuku (Seçkin Yayınları 2024)
20. Kılıçoğlu MA, Medenî Kanun’umuzun Aile-Miras ve Eşya Hukukunda Getirdiği Yenilikler (Yetkin Yayınları 2003)
21. Kılıçoğlu MA, Miras Hukuku (Turhan Kitabevi 2023)
22. Kuru B ve Budak AC, Tespit Davaları (On İki Levha Yayınları 2000)
23. Öztan B, Aile Hukuku (Turhan Kitabevi 2015)
24. Serozan R, ‘Yeni Medeni Kanunu’nun Miras Hukuku Bakımından Yeniliklerinin Değerlendirilmesi’ (2004) Prof. Dr. Ergun Özsunay’a Armağan 503
25. Serozan R ve Engin Bİ, Miras Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2024)
26. Serozan R, Miras Hukuku ve Uygulama Çalışmaları (Seçkin Yayınları 2019)
27. Tekinay SS, Türk Aile Hukuku (Filiz Kitabevi 1990)
28. Topuz S, Boşanma Davasının Eşin Mirasçılığına Etkisi (Yetkin Yayınları 2012)
29. Yücel S, ‘Yargıtay Kararları Işığında Anlaşmalı Boşanma Davası Sonrasında Nafaka ve Tazminat Talepleri’ (2019) 4 (1) Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 239