Global city in habitat conferences: Issues and solution oriented action plans

Öz

İnsanlık açısından yerleşik hayata geçiş en önemli kırılmalardan biridir. İlerleyen süreçlerde kentler, toplumların yaşadıkları değişim ve dönüşümün ana merkezi olmuştur. Güvenlik, ticaret, istihdam, daha iyi yaşam beklentisi vb. unsurların varlığı kentleri cazibe merkezi haline getirmiştir. 20. Yüzyılın kilit kavramlarından olan kalkınma ve küreselleşme, kent yerleşimlerinde çeşitli yoksunluklar ortaya çıkarmıştır. Barınma sorunları öncülüğünde zincirleme ortaya çıkan diğer sorunların (istihdam, çevre, güvenlik, eşitsizlikler vb.) toplumlar ve ülkeler üzerinde artan maliyetleri Birleşmiş Milletleri (BM) harekete geçirmiştir. Habitat aracılığıyla ilk kez 1976’da düzenlenen konferansta yerleşim sorunları ele alınmıştır. Günümüze kadar yapılan 3 konferansta yerleşim temelli sorun alanları üzerinde durulmuş ve çözüm odaklı eylem planları açıklanmıştır. Çalışmamızın başlangıcında küreselleşme ve kent ilişkisi incelenmektedir. Daha sonra, insan yerleşimleri sorunlarına odaklanan BM-Habitat kurumsal yapısı ele alınmaktadır. İlerleyen kısımlarda, 1976’dan 2016’ya Habitat Konferanslarında insan yerleşimlerine ve küresel kent perspektifine dair ele alınan yaklaşımlar incelenmektedir. Çalışmamız, literatür incelemesine dayalı tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Küreselleşme
• Küresel Kent
• Birleşmiş Milletler
• Habitat

Habitat konferanslarında küresel kent: Sorunlar ve çözüm odaklı eylem planları

Öz

İnsanlık açısından yerleşik hayata geçiş en önemli kırılmalardan biridir. İlerleyen süreçlerde kentler, toplumların yaşadıkları değişim ve dönüşümün ana merkezi olmuştur. Güvenlik, ticaret, istihdam, daha iyi yaşam beklentisi vb. unsurların varlığı kentleri cazibe merkezi haline getirmiştir. 20. Yüzyılın kilit kavramlarından olan kalkınma ve küreselleşme, kent yerleşimlerinde çeşitli yoksunluklar ortaya çıkarmıştır. Barınma sorunları öncülüğünde zincirleme ortaya çıkan diğer sorunların (istihdam, çevre, güvenlik, eşitsizlikler vb.) toplumlar ve ülkeler üzerinde artan maliyetleri Birleşmiş Milletleri (BM) harekete geçirmiştir. Habitat aracılığıyla ilk kez 1976’da düzenlenen konferansta yerleşim sorunları ele alınmıştır. Günümüze kadar yapılan 3 konferansta yerleşim temelli sorun alanları üzerinde durulmuş ve çözüm odaklı eylem planları açıklanmıştır. Çalışmamızın başlangıcında küreselleşme ve kent ilişkisi incelenmektedir. Daha sonra, insan yerleşimleri sorunlarına odaklanan BM-Habitat kurumsal yapısı ele alınmaktadır. İlerleyen kısımlarda, 1976’dan 2016’ya Habitat Konferanslarında insan yerleşimlerine ve küresel kent perspektifine dair ele alınan yaklaşımlar incelenmektedir. Çalışmamız, literatür incelemesine dayalı tarama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Küresel Kent
• Birleşmiş Milletler
• Habitat

Kaynakça

1. About UNFCCC, Urbanisation and the functions of cities in the european community, https://www.ungm.org/Shared/KnowledgeCenter/Pages/UNFCCC (23.03.2021)
2. About Us Habitat, About us habitat, https://unhabitat.org/about-us (26.04.2021)
3. About Us Leadership, Leadership, https://unhabitat.org/about-us/leadership (26.04.2021)
4. About Habitat-III, Habitat-III, https://habitat3.org/the-conference/about-habitat-3/ (26.04.2021)
5. Acioly, C., Vignol, R., ve Jonsson, A. (2020). The new urban agenda. UN Human Settlements Programme (UN-Habitat), 1-194. 26 Nisan 2021 tarihinde https://unhabitat.org/sites/default/files/2020/12/nua_handbook_14dec2020_2.pdf adresinden erişildi.
6. Agyeman, J. (2020). Local environment and the UN sustainable development goals. Local Environment, 25(5), 336-337. https://doi.org/10.1080/13549839.2020.1751444.
7. Alderson, A.S., ve Beckfield, J. (2004). Power and position in the world city system. American Journal of Sociology 109(4), 811-851. http://dx.doi.org/10.1086/378930.
8. Allen, A., Frediani, A., ve Walnycki,A. (2016). Transforming a new urban agenda into a just urban agenda. Briefing-Urban, Policy and Planning, 1-4, product code: 17366IIED.

9. Akkaş, H.H. (2010). İdeolojiler açısından küreselleşmenin yorumlanması. O. Tekir ve Şerif Öner (Ed.), Tartışılan boyutlarıyla küreselleşme içinde (ss.1-24). Ankara: Gazi Kitabevi.
10. Andrade E.A., ve Franceschini, M. (2017). The right to the city and International Urban Agendas: a document analysis. Science & Collective Health, 22. https://doi.org/10.1590/1413-812320172212.24922017.
11. Antrop, M. (2004). Landscape change and the urbanization process in europe. Landscape and Urban Planning, 67, 9-26. https://doi.org/10.1016/S0169-2046(03)00026-4.
12. Bayram, A. K. (2010). Küreselleşme ve kozmopolitanizmin imkanı. O. Tekir ve Şerif Öner (Ed.), Tartışılan boyutlarıyla küreselleşme içinde (ss.53-74). Ankara: Gazi Kitabevi.
13. Breul, M. (2019). Cities in multiple globalizations: insights from the upstream oil and gas world city network. Regional Studies Regional Science, 6(1), 25-31. https://doi.org/10.1080/21681376.2018.1564628.
14. Brundtland Report. (1987). Our common future brundtland report 1987. 02 Nisan 2021 tarihinde https://our_common_futurebrundtlandreport1987.pdf. adresinden erişildi.
15. Broto, C.V. (2020). Climate change politics and the urban contexts of messy governmentalities. Territory, Politics, Governance, 8(2), 241-258. https://doi.org/10.1080/21622671.2019.1632220.
16. BM İnsan Yerleşimleri Konferansı Habitat-II İstanbul Deklarasyonu. (1999). Ankara: T.C. Başbakanlık TOKİ. 02 Nisan 2021 tarihinde https://webdosya.csb.gov.tr/csb/dokumanlar/mpgm0029.pdf. adresinden erişildi.
17. Caprotti, F., Cowley, R., Datta, A., Broto, C.V., Gao, E., Georgeson, L., Herrick, C., Odendaal, N., ve Joss, S. (2017). The new urban agenda: key opportunities and challenges for policy and practice. Urban Research & Practice, 10(3), 367-378. https://doi.org/10.1080/17535069.2016.1275618.
18. Castillo-Villar, G.R. (2020). Identifying determinants of csr implementation on sdg 17 partnerships for the goals. Cogent Business & Management, 7(1). 1-24. https://doi.org/10.1080/23311975.2020.1847989.
19. Clark, G., Moonen. T., ve Nunley, J. (2018). The story of your city: europe and ıts urban development 1970 to 2020. 02 Nisan 2021 tarihinde https://www.eib.org/en/essays/the-story-of-your-city#. adresinden erişildi.
20. Ertan, K. (2008). Kentli hakları ve kente karşı suç bağlamında kentli etiği. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (İLKE) 20 (Bahar), 1-22.
21. Ertan, K. (1997). Kentli hakları. Amme İdaresi Dergisi, 30 (3), 31-48.
22. Gao, Y., Gao, X., ve Zhang, X. (2017). The 2 °C global temperature target and the evolution of the long-term goal of addressing climate change-from the UN framework convention on climate change to the paris agreement. Engineering 3(2017) 272-278. https://doi.org/10.1016/J.ENG.2017.01.022.
23. Garschagena, M., ve Porter, L. (2018). The new urban agenda: from vision to policy and action. Planning Theory & Practice, 19(1), 117-137. https://doi.org/10.1080/14649357.2018.1412678.
24. Gedikli, B. (2010). Küresel kapitalist düzenin mekansal sonucu: kentler arası rekabet ve kentsel girişimcilik. O. Tekir ve Şerif Öner (Ed.), Tartışılan boyutlarıyla küreselleşme içinde (ss.203-225). Ankara: Gazi Kitabevi
25. Georgeson, L., ve Maslin, M. (2018). Putting the UN sustainable development goals into practice: a review of ımplementation monitoring and finance. Geography and Environment, Jan, 1-25. https://doi.org/10.1002/geo2.49.
26. Global City (2021). Global city. 02 Nisan 2021 tarihinde https://www.britannica.com/topic/global-city. adresinden erişildi.
27. Giddens, A. (2000). Elimizden kaçıp giden dünya. Çev: O Akınhay. İstanbul: Alfa Yayınları.
28. Gills, B., ve Morgan, J. (2020). Global climate emergency: after COP24 climate science, urgency and the threat to humanity. Globalizations, 17(6), 885-902. https://doi.org/10.1080/14747731.2019.1669915.
29. Güler, M. (2011). Kentsel haklar kapitalizm ve katılım. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 66 (1) 49-71.
30. Harvey, D. (2003). The right to the city. International Journal of Urban and Regional Research. 27 (4). 939-941. https://doi.org/10.1111/j.0309-1317.2003.00492.x.
31. Habitat-III New Urban Agenda. (2016). Draft outcome document for adoption in Quito. October. 1-23. 05 Haziran 2021 tarihinde https://habitat3.org/wp-content/uploads/Habitat-III-New-Urban-Agenda-10-September-2016.pdf. adresinden erişildi.
32. Habitat. (2021). Habitat. 12 Mayıs 2021 tarihinde https://dictionary.cambridge.org/habitat. adresinden erişildi.
33. Habitat-III. (2016). Habitat-III. 27 Mart 2021 tarihinde https://unhabitat.org/habitat-iii. adresinden erişildi.
34. Herzog, C. (2014). The future of the global city, July, 1-3. 03 mart 2021 tarihinde https://www.diplomaticourier.com/issue/the-global-city. adresinden erişildi.
35. History Mandate & Role in the UN System. (2021). 24 Mayıs 2021 tarihinde https://unhabitat.org/history-mandate-role-in-the-un-system.adresinden erişildi.
36. Hornea, R., ve Nolan, M. (2018). Growing up or growing despair? prospects for multi-sector progress on city sustainability under the NUA. Planning Theory & Practice, 19 (1), 127-130. https://doi.org/10.1080/14649357.2018.1412678.
37. Hospers, G.J. (2003). Creative cities in europe. Intereconomics, 38 (5), 260-269. 03 Mart 2021 tarihinde https://www.intereconomics.eu/pdf-download/year/2003/number/5/article/creative-cities-in-europe.adresinden erişildi.
38. Hotinli, G. (2013). Türkiye’de Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitim Mevcut Durum Raporu, Bölgesel Çevre Merkezi REC Türkiye. 03 Mart 2021 tarihinde https://rec.org.tr/wp-content/uploads/2016/11/ske_mevcutdurumraporu1.pdf. adresinden erişildi.
39. Human Rights and the Millennium Development Goals: Making the Link (2007). 1-32, Publication of HURITALK hosted by the UNDP Oslo Governance Centre. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://www.undp.org/content/dam/aplaws/publications/environment-energy adresinden erişildi.
40. Jaishankar, D. (2020). A global pandemic and globalisation. April 12, 24 Mayıs 2021 tarihinde https://www.orfonline.org/research/a-global-pandemic-and-globalisation-64468/. adresinden erişildi.
41. Karaman, T. Z. (1998). Habitat II ve yerel gündem 21 sorumluluğu. TİD, 421, 347-364.
42. Karasu, A. M. (2008). Kentli haklarının gelişimi ve hukuki boyutları. TBB Dergisi, 78, 37-52.
43. Keleş, R. ve Mengi, A. (2017). Kent hukuku. (1. Baskı). Ankara: İmge Kitabevi.
44. Keleş, R. (1993). Kentleşme politikası. (2. Baskı) Ankara: İmge Kitabevi.
45. Khi, V.T., Rahm, D., ve Coggburn. J.D., (2007). Globalization and the environment: an introduction. Khi V. Thai, Dianne Rahm, Jerrell D. Coggburn (Ed.) Handbook of Globalization and The Environment içinde (ss.1-572), CRS Press, Taylor Francis Group.
46. Kotzeva, M. (2016). Urban europe statistics on cities towns and suburbs. Publications office of the European Union. Luxembourg.
47. Learn More About Us-Habitat. (2021). Learn more about us-habitat. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://unhabitat.org/about-us. adresinden erişildi.
48. Matznetter, W ve Musil, R. (2012). The european city in the age of globalisation. Belgeo. (1-2) 1-18. https://doi.org/10.4000/belgeo.6100.
49. Mehaffy, M.W., ve Haas, T. (2020). New urbanism in the new urban agenda: threads of an unfinished reformation. Urban Planning, 5(4), 441-452. https://doi.org/10.17645/up.v5i4.3371.
50. Mutiarani, N.D., ve Siswantoro, D. (2020). The impact of local government characteristics on the accomplishment of sustainable development goals (SDGs). Cogent Business & Management, 7(1), 1-11. https://doi.org/10.1080/23311975.2020.1847751.
51. Obergassel, W., Arens, C., Hermwille, L., Kreibich, N., Mersmann, F., Ott, E.H., ve Wang-Helmreich, H. (2015). Phoenix from the ashes: an analysis of the paris agreement to the united nations framework convention on climate change-part I. Environmental Law & Management. 243-262. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://epub.wupperinst.org/frontdoor/deliver/index/docId/6373/file/6373_Obergassel.pdf adresinden erişildi.
52. Pooch, M.U. (2016). DiverCity-global cities as a literary phenomenon. Published by: Transcript Verlag, ISBN 978-3-8376-3541-6. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/30570/645339.pdf?sequence=1&isAllowed=y adresinden erişildi.
53. Purcell, M. (2002). Excavating lefebvre: the right to the city and ıts urban politics of the Inhabitant. GeoJournal, 58, 99-108, Netherlands: Kluwer Academic Publishers Printed. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://flacso.edu.ec/cite/media/2016/02/Purcell-M_2002_Excavating-Lefebvre-the-right-to-the-city-and-its-urban-politics-of-the-inhabitant.pdf adresinden erişildi.
54. Rasel, S.,ve Kalfadellis, P. (2021). Global and non-global city locations: the effect of clusters on the performance of foreign firms. Regional Studies, Regional Science, 8(1), 88-108. https://doi.org/10.1080/21681376.2021.1898461.
55. Report of The UN Conference On Human Settlements-Habitat II. (1996). 3-14 June, Istanbul., A/CONF.165/14 7 August, 1-229. 03 Mart 2021 tarihinde https://undocs.org/en/A/CONF.165/14. adresinden erişildi.
56. Report of Habitat-I: UN Conference on Human Settlements Habitat-I. (1976). New York: UN Publication. Number: E.16/IV.1. 1-187. Retrieved from 24 Mayıs 2021 tarihinde https://undocs.org/en/A/CONF.70/15 adresinden erişildi.
57. Report of The UN Conference on The Human Environment. (1972). 24 Mayıs 2021 tarihinde http://undocs.org/en/A/CONF.48/14/Rev.1. adresinden erişildi.
58. Rogers, D. ve Darcy, M. (2014). Global city aspirations graduated citizenship and public housing: analysing the consumer citizenships of neoliberalism. Urban, Planning and Transport Research, 2(1), 72-88. https://doi.org/10.1080/21650020.2014.906906.
59. Sassen, S. (2016). The global city: enabling economic intermediation and bearing its costs. City & Community, 15(2), 97-108. 03 Mart 2021 tarihinde http://saskiasassen.com/PDFs/publications/pdf. adresinden erişildi.
60. Sassen, S. (2015). Rise of the niche global city. 1-8. 03 Mart 2021 tarihinde http://saskiasassen.com/PDFs/publications/pdf. adresinden erişildi.
61. Savage, M., Bagnall, G., ve Longhurst, B. (2005). Globalization and blonging. Sage Publications. 1-233. 03 Mart 2021 tarihinde https://www.researchgate.net/publication/28579720_Globalisation_and_Belonging. adresinden erişildi.
62. Stepputat, F., ve Voorst, R. (2016). Giving cities a voice in the new urban agenda. Danish Institute for International Studies. 1-4. 24 Mayıs 2021 tarihinde https://www.jstor.org/stable/resrep13168?seq=1#metadata_info_tab_contents adresinden erişildi.
63. Swain, R.B., ve Wallentin, F. (2020). Achieving sustainable development goals: predicaments and strategies. International Journal of Sustainable Development & World Ecology. 27(2), 96-106. https://doi.org/10.1080/13504509.2019.1692316.
64. Taylor, P. (2020). UNCHS (Habitat)-The global campaign for good urban governance. Environment&Urbanization, 12(1), 197-202. https://doi.org/10.1177/095624780001200114
65. The Vancouver Declaration on Human Settlements (1976). 1-6. 03 Mart 2021 tarihinde https://mirror.unhabitat.org/downloads/docs/The_Vancouver_Declaration.pdf. adresinden erişildi.
66. The World’s Cities in 2018. (2018). UN-Economic & Social Affairs, 1-34. 03 Mart 2021 tarihinde https://www.un.org/en/events/citiesday/assets/pdf/the_worlds_cities_in_2018_data_booklet.pdf. adresinden erişildi.
67. Tavolari, B. (2020). The right to the city: conceptual transformations and urban struggles. Rev. Direito Práx., 11(1), 470-492. https://doi.org/10.1590/2179-8966/2020/47788
68. UN-Habitat The Strategic Plan 2020-2023. (2020). UN-Habitat. 1-83. 26 Mayıs 2021 tarihinde https://Unhabitat.Org/Sites/Default/Files/Documents/2019-09/Strategic_Plan_2020-2023.Pdf. adresinden erişildi.
69. Universal Declaration of Human Rights (1948). 26 Mayıs 2021 tarihinde https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights. adresinde erişildi.
70. Urbanisation and the Functions of Cities in the European Community (1992). Commission of The european communities. Brussels/Luxembourg, 1-236. 26 Mayıs 2021 tarihinde http://aei.pitt.edu/99114/1/4.pdf, adresinden erişildi.
71. UN Conference on Human Settlements-Habitat II. (1996) 26 Nisan 2021 tarihinde https://www.un.org/en/conferences/habitat/istanbul1996. adresinden erişildi.
72. UN Conference on Environment and Development, (1992) 26 Nisan 2021 tarihinde https://www.un.org/en/conferences/environment/rio1992. adresinden erişildi.
73. UN Conference on Human Settlements-Habitat I. (1976). 26 Nisan 2021 tarihinde https://www.un.org/en/conferences/habitat/vancouver1976. adresinden erişildi.
74. United Nations Conference on Sustainable Development. (2002). 26 Nisan 2021 tarihinde https://sustainabledevelopment.un.org/rio20. adresinden erişildi.
75. Valencia, S.C., Simon, D., Croese, S., Nordqvist, J., Oloko, M., Sharma, T., Buck, N.T. ve Versace, I. (2020). Internationally initiated projects with local co-production: urban sustainable development goal project. David Simon, Henrietta Palmer ve Jan Riise (Ed.), Comparative urban research from theory to practice içinde (s. 113-132). Published by: Bristol University Press, Policy Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv10tq4cj.12
76. Valencia, S.C., Simon, D., Croese, S., Nordqvist, J., Oloko, M., Sharma, T., Buck, N.T. ve Versace, I. (2019). Adapting the sustainable development goals and the new urban agenda to the city level: initial reflections from a comparative research project. International Journal of Urban Sustainable Development, 11(1), 4-23. https://doi.org/10.1080/19463138.2019.1573172.
77. Waste Wise Cities Programme (2021). 02 Haziran 2021 tarihinde https://unhabitat.org/turkey%E2%80%99s-first-lady-honoured-as-a-champion-of-un-habitat%E2%80%99s-waste-wise-cities-programme. adresinden erişildi.
78. YKG-Yeni Kentsel Gündem (2017). United Nations, A/RES/71/256,1-52. 26 Nisan 2021 tarihinde https://uploads.habitat3.org/hb3/NUA-Turkish.pdf?v=2. adresinden erişildi.
79. Zubeda, M. (2012). What makes a city global. 26 Nisan 2021 tarihinde https://www.grin.com/document/279988. E.T: 26.04.2021 adresinden erişildi.
80. 2021-Global Cities Index. (2021). Global cities: divergent prospects and new imperatives in the global recovery. 26 Kasım 2021 tarihinde https://www.kearney.com/global-cities/2021 adresinden erişildi.
81. 2010-The Global Cities Index. (2010). Foreign Policy, September/October, 181, 124-125. 26 Nisan 2021 tarihinde https://www.jstor.org/stable/pdf/20753993.pdf?ab. adresinden erişildi.
82. 2030 Agenda. (2015). 2030 agenda. 23 Nisan 2021 tarihinde https://sdgs.un.org/2030agenda adresinden erişildi.