Araştırma Makalesi

Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu

Cilt: 26 Sayı: 49 23 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu

Öz

Bu çalışmada, 2010’lu yıllarında Türkiye imalat sanayii ihracatının geneli ve sektörel kompozisyonunda yapısal değişim düzeyinin tespiti ve olası yapısal değişimin niteliğinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla üç haneli endüstri verilerinden hareketle imalat sanayi genelinde, tek haneli endüstri gruplarında ve iki haneli temel sektörlerde yapısal değişim düzeyleri saptanmaktadır. Daha sonra bu değişimin nitelik yönü irdelenmekte, faydalı bir değişim olup olmadığı, başka bir ifadeyle dünya ölçeğinde sektörlerin ithalat talebindeki değişimle ne derece uyumlu olduğu belirlenmeye çalışılmaktadır. Yöntem olarak, yapısal değişim düzeyi ve bu değişimin faydalılık niteliğinin ölçümünde Lawrence endeksi ve faydalı yapısal değişim endeksi birlikte kullanılmaktadır. İmalat sanayiinin kapsamı SITC 1 ve 4-8 kodlu temel endüstri gruplarından oluşmakta, bu kapsamda UN Comtrade üç haneli 174 endüstrinin dış ticaret verisi kullanılmakta, teknik gereklilik olduğu yerlerde dört haneli endüstri verilerinden faydalanılmaktadır. Çalışmada 2010-2019 döneminde Türkiye imalat sanayii ihracatında Lawrence endeksi yapısal değişim değeri 0,1517 bulunmuş, faydalı yapısal değişim endeksinin 0,05894 olarak pozitif değer taşıdığı saptanmıştır. Çalışma bulguları imalat sanayii ihracatı genelinde, sınırlı düzeyde de olsa, yapısal bir değişim yaşandığına ve bu değişimin dünya talebiyle uyumlu olduğuna işaret etmektedir. Bununla birlikte sektörel ayrıntıda incelendiğinde gerek imalat sanayii alt sektörleri ihracatının yapısal değişim düzeylerinde gerekse üç haneli alt endüstri ihracatlarının dünya tabiyle uyumluluk seviyelerinde belirgin farklılıkların olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Amable, B. (2000). International specialisation and growth. Structural Change and Economic Dynamics, 11, 413-431.
  2. Anastassakou, J.N. (2015). Restructuring trends in the manufacturing external trade. Greek Economic Outlook, 27, 72-85.
  3. Atış, A.G., Saygılı, F. ve Kaya, A.A. (2013) Türkiye’nin ihracat performansının belirleyenleri: Sabit pazar payı analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 42(Temmuz-Aralık), 41-66.
  4. Atiyas, İ. ve Bakış, O. (2015). Structural change and industrial policy in Turkey. Emerging Markets Finance & Trade, 51, 1209-1229.
  5. Aydın, F., Saygılı, H. ve Saygılı, M. (2007) Empirical analysis of structural change in Turkish exports. Working Paper, No: 07/08. The Central Bank of the Republic of Turkey (TCMB) Research and Monetary Policy Department.
  6. Aytemiz, S. (2011). Türkiye ihracatının sabit piyasa payı yöntemi ile analizi. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi, XIII(II), 181-201.
  7. Aytun, U. ve Kılıçaslan, Y. (2018). Sektör düzeyinde rekabet edebilirlik ve dünya talebine uyum: Türkiye ve seçili ülkeler için bir analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 13(1), 143-166.
  8. Bender, S. ve Li, K.-W. (2002). The changing trade and revealed comparative advantages of Asian and Latin American manufacture exports. Center Discussion Paper, No 843. Economic Growth Center, Yale University.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

23 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

23 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2023

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 26 Sayı: 49

Kaynak Göster

APA
Bedir, A. (2023). Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(49), 115-132. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1246435
AMA
1.Bedir A. Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu. BAUNSOBED. 2023;26(49):115-132. doi:10.31795/baunsobed.1246435
Chicago
Bedir, Atila. 2023. “Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 (49): 115-32. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1246435.
EndNote
Bedir A (01 Haziran 2023) Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 49 115–132.
IEEE
[1]A. Bedir, “Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu”, BAUNSOBED, c. 26, sy 49, ss. 115–132, Haz. 2023, doi: 10.31795/baunsobed.1246435.
ISNAD
Bedir, Atila. “Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26/49 (01 Haziran 2023): 115-132. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1246435.
JAMA
1.Bedir A. Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu. BAUNSOBED. 2023;26:115–132.
MLA
Bedir, Atila. “Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 26, sy 49, Haziran 2023, ss. 115-32, doi:10.31795/baunsobed.1246435.
Vancouver
1.Atila Bedir. Türkiye imalat sanayi ihracatının yapısal değişim düzeyi ve dünya talebiyle uyumluluğu. BAUNSOBED. 01 Haziran 2023;26(49):115-32. doi:10.31795/baunsobed.1246435

Cited By

BAUNSOBED