Küreselleşme sürecinde turizmde kriz türlerine ilişkin çalışmaların bibliyometrik analizi

Öz

Bu çalışmada turizmde kriz türleri ile ilgili yapılan araştırmaların yıllara göre ve ülkelere göre dağılımları incelenerek çalışmaların genel perspektifinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmada turizm alanında krizlere yönelik yapılan çalışmaların ağırlığını ve yönelimini incelemek amacıyla bibliyometrik analizden yararlanılmıştır. Scopus veri tabanı kullanılarak “kriz” ve “turizm” terimleri başlık, özet ve anahtar kelimelerde savaş, pandemi, gıda-hammadde sorunu, terör, çevre sorunları, enerji sorunu, iklim değişikliği, göç, afet terimleriyle ayrı ayrı taranmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, çalışmalar genel olarak değerlendirildiğinde pandemiden sonra pandemi ile ilgili çalışmalarla birlikte gıda-hammadde sorunu, iklim değişikliği, çevre sorunları, afet konulu çalışmalarda artış göstermiştir. Ülkelere göre yapılan çalışma sayılarına bakıldığında ilk sıralarda çoğunlukla ABD ve İngiltere’nin yer aldığı görülmektedir. Turizmde kriz türleri ile yapılan çalışmaların ortak anahtar kelimelerinin analizinde en fazla Covid ve Pandemi kelimelerinin kullanıldığı görülmektedir. Kriz yönetimi, afet yönetimi, risk yönetimi, iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma terimleri de sık geçen kelimeler arasında bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kriz
• Bibliyometrik Analiz
• Küreselleşme
• Turizmde Kriz Türleri

Bibliometric analysis of studies on types of crisis in tourism in the process of globalisation

Öz

In this study, it is aimed to reveal the general perspective of the studies by analysing the distribution of studies on crisis types in tourism according to years and countries. In the study, bibliometric analysis was used to examine the weight and trends of studies on crises in the field of tourism. Using the Scopus database, the terms "crisis" and "tourism" were searched separately with the terms war, pandemic, food challenge, terrorism, environmental problems, energy challenge, climate change, migration, disaster in titles, abstracts and keywords. According to the results obtained, when the studies are evaluated in general, there has been an increase in studies on food challenge, climate change, environmental problems and disasters after the pandemic. When the number of studies conducted according to countries is examined, it is seen that the USA and the UK are mostly in the first place. In the analysis of the common keywords of the studies on crisis types in tourism, it is seen that the words Covid and Pandemic are used the most. The terms crisis management, disaster management, risk management, climate change, sustainable development are also among the frequently used words.

Anahtar Kelimeler

• Crisis
• Bibliometric Analysis
• Globalisation
• Types of Crisis in Tourism

Kaynakça

1. Akın, S. ve Kurutkan, M. (2021). Hasta memnuniyeti kavramının bibliyometrik analiz yöntemi ile incelenmesi, Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(1), 71-84.
2. Akkoyunlu Ertan, K. ve Ertan, B. (2017). Türkiye’nin göç politikası, İktisat ve Sosyal Bilimlerde Güncel Araştırmalar, 1(2), 7-39.
3. Akova, O., Kızılırmak, İ. ve Tanrıverdi, H. (Ed.). (2015). Turizm işletmeciliği temel kavramlar ve uygulamalar. Detay Yayıncılık.
4. Aksu, A. ve Ehtiyar, V. R. (Ed.). (2007). Turizm işletmelerinde çağdaş yönetim teknikleri, Detay Yayıncılık.
5. Altıok, S., Fırat, E. ve Soyu, E. (2015). Küresel iklim değişikliği sorununun çözümü için yeni bir sürdürülebilir kalkınma anlayışı, S. Sarı, A. H. Gencer İ. Sözen (Ed.), International Conference on Eurasian Economies (620-627). Eurasian Economists Association.
6. Anadolu Ajansı. (29.03.2022). Dünya hammadde savaşlarına gidiyor. 10 Ekim 2023 tarihinde https://www.ntv.com.tr/galeri/dunya/dunya-hammadde-savaslarinagidiyor adresinden erişildi.
7. Aslanlı, K. (2022). Yaptırım kıskacında Rusya ekonomisi: Ukrayna-Rusya savaşı ve Türkiye ekonomisi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü Aylık Politika Notu Yayını, 12(15), 18-23.
8. Aydın Tükeltürk, Ş. ve Boz, M. (2013). Turizmde güncel konu ve eğilimler, Detay Yayıncılık.

9. Bağış, B. (2022). Rusya-Ukrayna savaşının küresel ekonomiye ve türkiye’ye etkileri. (1. Baskı). SETA Yayınları.
10. Bahar, O. ve Kozak, M. (2012). Turizm ve rekabet, Detay Yayıncılık.
11. Başol, K. ve Durman, M. ve Önder, H. (2007). Doğal kaynakların ve çevrenin ekonomik analizi. Alfa Aktüel.
12. Borysiak, O., Brych, V., ve Brych, B.. (2020). Digital marketing components of providing information about energy service companies in the conditions of green energy development. M. Bezpartochnyi (Ed.), New trends in the economic systems management in the context of modern global challenges içinde (ss. 231-240). VUZF Publishing House.
13. Boz, M. (2019). Sürdürülebilir pazarlama bakış açısıyla turizm endüstrisi. Ekin Yayınevi.
14. Bradshaw M. J. (2010). Global energy dilemmas: a geographical perspective. Geographical Journal, 176(4). 275- 290. https://doi.org/10.1111/j.1475-4959.2010.00375.x
15. Breitsohl, J. ve Garrod, B. (2016). Assessing tourists’ cognitive, emotional and behavioural reactions to an unethical destination incident. Tourism Management. 54. 209–220. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.11.004
16. Caron, P., Ferrero y de Loma-Osorio, G., Nabarro, D., Hainzelin, E., Guillou, M., Andersen, I., vd. (2018). Food systems for sustainable development: proposals for a profound four-part transformation. Agronomy for sustainable development, 38(41). 1-12. https://doi.org/10.1007/s13593-018-0519-1
17. Castelli, F. (2018). Drivers of migration: why do people move?. Oxford University Press. 25(1). https://doi.org/10.1093/jtm/tay040
18. Çelik, S. (2022). Rusya’nın Ukrayna’yı işgali: AB entegrasyonu için yeni dönem, Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 521-533.
19. Çinar, Y. K. (2018). Küresel göç sorunları ve birleşmiş milletler [Yüksek lisans tezi], İstanbul Ticaret Üniversitesi.
20. Çukurçayır, M. A. ve Sağır, H. (2008). Enerji sorunu, çevre ve alternatif enerji kaynakları, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20), 257-278.
21. Dekeyrel, S., ve Fessler, M. (2024). Digitalisation: an enabler for the clean energy transition. Journal of Energy ve Natural Resources Law, 42(2), 185-209. doi.org/10.1080/02646811.2023.2254103
22. Dolman, A. J. ve Verhagen, A. (2003). Land use and global environmental change. A. J. Dolman, A. Verhagen, C. A. Rovers (Ed.) Global environmental change and land use içinde (ss. 3-13). Dordrecht: Springer Netherlands.
23. Dünya. (5 Mayıs 2022). DSÖ: 2 yılda yaklaşık 15 milyon can kaybı COVID-19 ile bağlantılı, 1 Ekim 2023 tarihinde https://www.dunya.com/gundem/dso-2-yilda-yaklasik-15-milyon-can-kaybi-covid-19-ile baglantili-haberi-657002 adresinden erişildi.
24. Ece, N.J. (2022). Rusya-Ukrayna savaşı’nın dış ticaret ve küresel güvenliğe etkisi: montrö boğazlar sözleşmesinin savaşın genişlemesinin önlenmesine katkısı, Kent Akademisi Dergisi, 15(3). 1391-1412. https://doi.org/10.35674/kent.1132664.
25. Fouquet, R. ve Hippe, R. (2022). Twin transitions of decarbonisation and digitalisation: A historical perspective on energy and information in European economies. Energy Research ve Social Science, 91, 102736. https://doi.org/10.1016/j.erss.2022.102736
26. Glaesser, D. (2006). Crisis management in the tourism industry. Burlington: Elsevier.
27. Gozzini, G. (2006). The global system of international migrations, 1900 and 2000: a comparative approach. Journal of Global History, 1(3), 321-341. https://doi.org/10.1017/S1740022806003020
28. Gössling, S., Scott, D. ve Hall, C. M. (2020). Pandemics, tourism and global change: A rapid assessment of COVID-19. Journal of Sustainable Tourism, 29(1), 1-20 https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1758708
29. Hall, C.M. (2018). Climate change and marketing: Stranded research or a sustainable development? Journal of Public Affairs, 18(4), 1-7. https://doi.org/10.1002/pa.1893
30. IIENSTITU. (08.02.2020). Küresel ısınma ve iklim değişikliği. 10 Ekim 2023 tarihinde https://www.iienstitu.com/blog/kuresel-isinma-ve-iklim-degisikligi adresinden erişildi.
31. IOM/UN Migration (International Organization For Migration). (2022). World Migration Report 2022. 10 Ekim 2023 tarihinde https://worldmigrationreport.iom.int/wmr-2022-interactive/ adresinden erişildi.
32. Iqbal, W., Qadir, J., Tyson, G., Mian, A. N., Hassan, S. U., & Crowcroft, J. (2019). A bibliometric analysis of publications in computer networking research. Scientometrics, 119, 1121-1155. https://doi.org/10.1007/s11192-019-03086-z
33. İSU (Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü). (2022). Küresel Isınma. 10 Ekim Tarihinde www.isu.gov.tr/icerik/detay.aspx?Id=335 adresinden erişildi.
34. Justus, J. R. ve Fletcher, S. R. (2006). Global climate change. Horace M.K. (Ed.) Global Climate Change Revisited içinde (83-102) Nova Science Publishers.
35. Kıncal, A. (2018). Müzakere edilen transatlantik ticaret ve yatırım ortaklığı (TTYO) anlaşmasının Türkiye’nin ticaretine olası etkileri. [Yüksek Lisans Tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
36. KPMG Türkiye. (2020). Covid 19 gündemi / Yeni gerçeklikte makro trendler. https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/tr/pdf/2020/07/covid-19-gundemi.pdf
37. Kuo, H. I., Chen, C. C., Tseng, W. C., Ju, L. F., ve Huang, B. W. (2008). Assessing impacts of SARS and Avian Flu on international tourism demand to Asia. Tourism Management, 29(5), 917-928.
38. Lal, R. ve Stewart, B.A. (Ed.). (2010). Food Security and Soil Quality (1st ed.). CRC Press. https://doi.org/10.1201/EBK1439800577
39. Law, R. (2006). The perceived impact of risks on travel decisions. International Journal of Tourism Research, 8(4), 289–300. https://doi.org/10.1002/jtr.576
40. McAdam, J. (2019). Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration. International Legal Materials, 58(1), 160-194. https://doi:10.1017/ilm.2019.6
41. Niu Y, Lin X, Luo H, Zhang J ve Lian Y (2022) Effects of digitalization on energy efficiency: Evidence from Zhejiang province in China. Front. Energy Res. 10:847339. 1-20. https://doi:10.3389/fenrg.2022.847339
42. Orsam. (Haziran 2012). Küresel göç ve Avrupa Birliği ile Türkiye’nin göç politikalarının gelişimi. (Rapor No: ORSAM: 22) Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi. https://orsam.org.tr//d_hbanaliz/Analiz_123_tr.pdf
43. Özcan, C. C. (Ağustos 2022). Ukrayna-Rusya Savaşının Türkiye Turizmine Etkileri: Güncel Bir Değerlendirme. Ukrayna-Rusya Savaşı ve Türkiye Ekonomisi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar (ULİSA) Enstitüsü Aylık Politika Notu Yayını, 12(15). 13-17.
44. Özsoy, T. (2023). Enabling circularity for food safety: the rooftop farming model. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences, 7(2), 260-274. https://doi.org/10.31015/jaefs.2023.2.3
45. Reddy, M. V., Boyd, S. W., ve Nica, M. (2020). Towards a post-conflict tourism recovery framework. Annals of tourism research, 84, 102940. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102940
46. Rossello, J., Santana-Gallego, M. ve Awan, W. (2017). Infectious disease risk and international tourism demand. Health Policy and Planning, 32(4), 538–548. https://doi.org/10.1093/heapol/czw177
47. Rowan, N. J. ve Casey, O. (2021), Empower Eco multiactor HUB: A triple helix ‘academia-industry-authority’ approach to creating and sharing potentially disruptive tools for addressing novel and emerging new Green Deal opportunities under a United Nations Sustainable Development Goals framework, Current Opinion in Environmental Science ve Health, 21(100254), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.coesh.2021.100254
48. Sandalcılar, A. R. ve Palyoş, E. (2017). Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı (TTIP) üzerine bir değerlendirme. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 1(1), 35-46.
49. Sayın, Y. ve Usanmaz, A. ve Aslangiri, F. (2016). Uluslararası Göç Olgusu ve Yol Açtığı Etkiler: Suriye Göçü Örneği, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 18 (31). 1-13.
50. Selvanathan, S. (2007). The effect of war and other factors on Sri Lankan tourism. Applied Economics Letters, 14(1), 35–38. https://doi.org/10.1080/13504850500425576
51. Seren, M. (23 Aralık 2020). Büyük Güçlerin Siber Savaşı, Anadolu Ajansı, https://www.aa.com.tr/tr/analiz/buyuk-guclerin-siber-savasi/2086047
52. Shang, G. Z., Saladin, B., Fry, T., ve Donohue, J. (2015). Twenty-six years of operations management research (1985–2010): Authorship patterns and research constituents in eleven top rated journals, International Journal of Production Research, 53 (20), 6161–6197. https://doi.org/10.1080/00207543.2015.1037935
53. SJR (Mart 2024). Country rankings, 20 Mart 2024 tarihinde https://www.scimagojr.com/countryrank.php adresinden erişildi. T.C. Ticaret Bakanlığı. (4 Şubat 2021). Hizmet Ticareti Antlaşması (TISA) Müzakereleri. 1 Ekim 2023 tarihinde https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/hizmet-ticareti-anlasmalari/hizmet-ticareti-anlasmasi-tisa-muzakereleri adresinden erişildi.
54. Tekiner, İ. H. ve Mercan, N. N. ve Kahraman, A. ve Özel, M. (2021). Dünya ve Türkiye’de gıda israfı ve kaybına genel bir bakış, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 3(2). 123-128. https://doi.org/10.47769/izufbed.884219
55. The Lancet Public Health (2018). No public health without migrant health. The Lancet. Public health, 3(6), e259. https://doi.org/10.1016/S2468-2667(18)30101-4
56. Townsend, J. H., ve Coroama, V. C. (2018). Digital acceleration of sustainability transition: The paradox of push impacts. Sustainability, 10(8), 2816. https://doi.org/10.3390/su10082816
57. Tozlumikrofon.com. (2022). Siber Savaş Nedir? Özellikleri Nelerdir?, 5 Ekim 2022 tarihinde https://www.tozlumikrofon.com/siber-savas-nedir-ozellikleri-nelerdir adresinden erişildi.
58. Tse, Y. K., Chung, S., ve Pawar, K. S. (2020). Risk perception and decision making in the supply chain: theory and practice. Industrial Management & Data Systems, 118(7), 1322–1326. https://doi.org/10.1108/IMDS-08-2018-605
59. Tunalı, Ç. B. (2020). Covid-19 pandemisinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi. D. Demirbaş, V. Bozkurt ve S. Yorğun (Ed.) Covid-19 pandemisinin ekonomik, toplumsal ve siyasal etkileri içinde (ss. 25-34). İstanbul Üniversitesi Yayınevi
60. Tunç, H. (8 Ocak 2021). Yeni nesil STA’lar ve küresel ticaret. Dünya Gazetesi, https://www.dunya.com/kose-yazisi/yeni-nesil-stalar-ve-kuresel-ticaret/606251
61. Türkiye Döngüsel Ekonomi Platformu. (2022). 1-Döngüsel Ekonomi Nedir? 10 Ekim 2023 tarihinde https://donguselekonomiplatformu.com/knowledge-hub/article_1-what-is-the-definition-of-a-circular-economy_11.html?page=3 adresinden erişildi.
62. Vergiliel Tüz, M. (2014). Kriz Yönetimi Uygulama İçin Temel Adımlar (5.Baskı). Nobel Yayıncılık.
63. Yılmaz, A. (2014). Uluslararası göç: çeşitleri, nedenleri ve etkileri. Turkish Studies. 9(2). 1685-1704.