Performans değerlendirmesinde risk temelli ölçütlerin kullanımı: BİST şehir endeksleri uygulaması

Öz

Bu çalışmada Borsa İstanbul (BİST) tarafından hesaplanan şehir endekslerinin performanslarının risk temelli ölçütlere göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında 2019-2023 dönemi için kesintisiz hesaplanan 12 şehir endeksinin son 1 yıllık ve son 5 yıllık olmak üzere iki farklı dönem için performansları sıralanarak ilgili dönemlerdeki değişimler karşılaştırılmıştır. Endeksler, getiri değişimlerinin yanı sıra risk temelli portföy performans değerlendirme ölçütlerinden Calmar rasyosu, Ulcer rasyosu, Sortino oranı, Sharpe oranı, Treynor oranı, Jensen Alfası, K-rasyosu, Bilgi rasyosu, Downside Capture rasyosu ve Upside Capture rasyoları ile değerlendirilmiştir. Spearman korelasyon testi yardımıyla ilgili ölçütler arasındaki ilişki incelenmiştir. Son 1 yıllık dönem için ilgili ölçütlere göre en iyi performans sergileyen endeksler XSANK ve XSTKR iken son 5 yıllık dönem için ilgili ölçütlere göre endekslerin sıralaması değişmekle birlikte en iyi performansı sergileyen endekslerin XSTKR, XSADA ve XSIST olduğu görülmüştür. Bu nedenle ilgili dönemlerin karşılaştırılmasında kısa döneme göre uzun dönem performans sıralamaları değişim göstermektedir. Korelasyon testi sonuçlarında ise risk temelli performans ölçüt sıralamaları arasındaki ilişkilerin anlamlı olduğu bulunmuştur. XSBAL özelinde bulgular incelendiğinde endeksin kısa dönemde tüm ölçütlerde ortalamanın altında performans sergilediği, uzun dönemde ise ortalamanın üzerinde performans sergilediği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde ise kısa dönemli portföy performansının ölçümünde risk temelli ölçütlerin kullanımının daha uygun olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Pay Piyasası
• Risk Temelli Performans
• Şehir Endeksleri

The use of risk based measures in performance evaluation: an application of BIST city indices

Öz

This study aims to evaluate the performance of city indices calculated by Borsa Istanbul (BIST) according to risk-based measures. Within the scope of the study, the performances of 12 continuously calculated city indices for the 2019-2023 period are ranked for two different, the last 1-year and the last 5-year periods, and the changes in the relevant periods are compared. In addition to return changes, the indices were evaluated with the Calmar ratio, Ulcer ratio, Sortino ratio, Sharpe ratio, Treynor ratio, Jensen's Alpha, K-ratio, Information ratio, Downside Capture ratio, and Upside Capture ratio, which are risk-based portfolio performance evaluation criteria. The Spearman correlation test was used to examine the relation between the relevant measures. While XSANK and XSTKR were the best performing indices according to the relevant criteria for the last 1-year period, XSTKR, XSADA, and XSIST were the best performing indices for the last 5-year period, although the ranking of indices according to the relevant criteria changed. Therefore, in the comparison of the relevant periods, long term performance rankings show a change compared to the short term. Correlation test results show that the relations between risk-based performance criteria rankings are significant. When the findings specific to XSBAL are analyzed, it is observed that the index performs below average in all criteria in the short term and above average in the long term. When the obtained results are evaluated in general, it is determined that the use of risk-based measures is more appropriate for measuring short-term portfolio performance.

Anahtar Kelimeler

• Equity Market
• Risk-Based Performance
• City Indices

Kaynakça

1. Agussalim, M., Limakrisna, N. ve Ali, H. (2017). Mutual funds performance: conventional and Sharia product. International Journal of Economics and Financial Issues, 7(4), 150-156.
2. Ali, M. A., Aqil, M., Alam Kazmi, S. H. ve Zaman, S. I. (2023). Evaluation of risk adjusted performance of mutual funds in an emerging market. International Journal of Finance&Economics, 28(2), 1436-1449.
3. Alkan, U. ve Kuşaksızoğlu, B. (2022). Türkiye’de yatırım fonlarının getiriye dayalı performans değerlemesi. Kesit Akademi Dergisi, 3(11), 297-320.
4. Arslan, S. ve Çelik, M. S. (2018). Türkiye’deki emeklilik yatırım fonlarının performanslarının BİST-100 endeksinin performansı ile karşılaştırılması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 6(4), 61-73.
5. Borsa İstanbul (t.y.). 05.07.2024 tarihinde https://www.borsaistanbul.com/tr/sayfa/164/sehir-endeksleri adresinden erişildi.
6. Ayaydın, H. (2013). Türkiye’deki emeklilik yatırım fonlarının performanslarının analizi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(2), 59-80.
7. Büberkökü, Ö. (2021a). Borsa yatırım fonlarına dayalı statik ve dinamik portföy optimizasyon analizleri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 39(4), 561-579.
8. Büberkökü, Ö. (2021b). Alternatif yöntemlere dayalı portföy optimizasyonu. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 59, 333-358.

9. Çakır, Z. (2016). Şehir endekslerinin finansal performanslarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Hitit Üniversitesi.
10. Ferguson, R., Meidan, D. ve Rentzler, J. (2014). Upside and downside capture ratios: how to make them come out the way you want. SSRN Electronic Journal, SSRN: https://ssrn.com/abstract=3024136
11. Goodwin, T. H. (1998). The information ratio. Financial Analysts Journal, 54(4), 34-43.
12. Gökgöz, F. ve Günel, M. O. (2012). Türk yatırım fonlarının portföy performanslarının analizi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 3-25.
13. Güler Özçalık, S. ve Aytekin, S. (2018). Borsa İstanbul şehir endekslerinin portföy performansının değerlendirilmesi. Tunçsiper, B., Sayın, F. (Ed.). Birinci Uluslararası Sosyal Bilimlerde Kritik Tartışmalar (816-827). İzmir Demokrasi Üniversitesi.
14. Jensen, M. C. (1968). The performance of mutual funds in the period 1945-1964. The Journal of Finance, 23(2), 389-416.
15. Kandemir, T. ve Uçar, G. (2023). Geleneksel ve islami hisse senedi endekslerinin covıd-19 öncesi ve covid-19 dönemi getiri performanslarının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(40), 1120-1141.
16. Karan, M. B. (2018). Yatırım analizi ve portföy yönetimi. (5. Bs.). Gazi Kitapevi.
17. Kestner, L. N. (2013). (Re)Introducing the k-ratio. SSRN Electronic Journal SSRN: https://ssrn.com/abstract=2230949
18. Kök, D. ve Erikçi, M. E. (2015). Türkiye’de a tipi yatırım fonlarının performansı: 2004-2013 dönemi analizi. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, 2(2), 15-26.
19. Kumaran, S. (2013). Drawdown risk in mutual fund’s performance. Journal of Finance and Investment Analysis, 2(2), 89-106.
20. Magdon-Ismail, M. ve Atiya, A. F. (2015). An analysis of the maximum drawdown risk measure. Citeseer. https://www.cs.rpi.edu/~magdon/ps/journal/drawdown_RISK04.pdf
21. Mano, M. (2017). Financial analytics with R (part 1) – upside and downside capture ratio. MNRP. https://manoresearch.wordpress.com/2017/06/24/financial-analytics-with-r-part-1-upside-and-downside-capture-ratio/
22. Markowitz, H. (1952). Portfolio selection, Journal of Finance, 7(1), 77-91.
23. Morningstar. (2023). What is an upside/uownside capture ratio? https://www.morningstar.com/investing-definitions/upside-downside-capture-ratio
24. Özer, A. ve Çömlekçi, İ. (2020). Odaklanma stratejisi ve çeşitlendirme stratejisi izleyen fonların performanslarının karşılaştırılması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(76), 2012-2023.
25. Özer, N. (2021). Borsa İstanbul (BIST) turizm endeksinde yer alan firmaların performans analizi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 18(3), 615-632.
26. Pirgaip, B. (2016). Türkiye’de altın ve altına dayalı yatırım araçlarının karşılaştırmalı performans analizi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 53(619), 9-23.
27. Rollinger, T. N. ve Hoffman, S. T. (2013). Sortino: a ‘sharper’ratio. Chicago, Illinois: Red Rock Capital. https://www.cmegroup.com/education/files/rr-sortino-a-sharper-ratio.pdf
28. Sakarya, Ş., Yıldırım, H. ve Yavuz, M. (2018). Kurumsal yönetim endeksi ve katılım 30 endeksi ile BİST 50 endeksi’nin performanslarının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 439-454.
29. Sarılı, S. ve Çakmur Yıldırtan, Z. D. (2016). Comparative analysis of key performance indicators of islamic index. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(2), 273-291.
30. Seçme, O., Aksoy, M. ve Uysal, Ö. (2016). Katılım endeksi getiri, performans ve oynaklığının karşılaştırmalı analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 72, 107-128.
31. Sharpe, W. F. (1966). Mutual fund performance. Journal of Business, 39(1), 119-138.
32. Sortino, F. A. ve Price, L. N. (1994). Performance measurement in a downside risk framework. The Journal of Investing, 3(3), 59-64.
33. Spearman, C. (1904). “General intelligence” objectively determined and measured. The American Journal of Psychology, 15(2), 201-292.
34. Srivastava, P. ve Mahzar, S. S. (2018). Comparative analysis of sharpe and sortino ratio with reference to top ten banking and finance sector mutual funds. International Journal of Management Studies, 4(2), 93-100. http://dx.doi.org/10.18843/ijms/v5i4(2)/10
35. Treynor, J. (1965). How to rate management of investment funds, Harvard Business Review, 43,63-75.
36. Turnacıgil, S. ve Doğukanlı, H. (2018). Kurumsal yönetim uygulamalarının Türkiye’deki gelişimi ve BİST kurumsal yönetim endeks performansının incelenmesi. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 391-406.
37. Uysal, M. ve Adalı, Z. (2018). Performance measurement of pension ınvestment funds in Turkey: comparing performance of traditional and ıslamic pension ınvestment funds. Fiscaoeconomia, 2(2), 50-73.
38. Ünal, G. ve Tan, O. (2016). Performance evaluation of a-type Turkish mutuals funds in the era of quantitative easing. Yıldız Social Sciences Review, 1(2), 35-46.
39. Venugopal, M. ve Sophia, S. (2020). Examining sharpe ratio, asr, sortino, treynor and info ratio in Indian equity mutual funds during the pandemic. International Journal of Management, 11(11), 1267-1279.
40. Verma, M. ve Hirpara, M. J. R. (2016). Performance evaluation of portfolio using the Sharpe, Jensen, and Treynor methods. Scholars Journal of Economics, Business and Management, 3(7), 382-390.
41. Yağcı, F., Türkdönmez, C. S., ve Yümlü, A. (2021). Kurumsal yönetim endeksi ile BİST endekslerinin performanslarının karşılaştırılması. Ekonomi ve Finansal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 39-59.
42. Yücel, Ö. (2016). BİST endekslerinin risk temelli performans karşılaştırması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 4(4), 151-164.
43. Zor, İ. ve Coşkun, A. (2020). Hedge fon performanslarının sonraki dönem getirilerine etkisi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 6(38), 2175-2191.