Crisis management from the perspectives of organizational learning and social evaluation

Yıl 2025, Cilt: 28 Sayı: 54, 741 - 760, 16.12.2025

Canan Gamze Bal , Melih Yemşen

https://doi.org/10.31795/baunsobed.1622633

Öz

Crises are a critical phenomenon that negatively affects the life cycle of organizations. Therefore, organizations need a multidimensional crisis management plan to mitigate the adverse effects of crises. The internal and external perspectives model of the crisis process, developed by Bundy et al., addresses the crisis management process in three stages: before, during, and after the crisis. The purpose of this research is to examine the post-crisis periods of organizations from the perspectives of organizational learning and social evaluation. To explore the topic in depth from various angles, a qualitative research method was preferred. The phenomenology design, one of the qualitative research designs, was used to guide the study. The sample consists of six participants who work as managers in the private sector in different cities across Turkey. Interviews were used as the data collection method. The collected data were analyzed using MAXQDA software. The findings emphasize that organizations need planned knowledge management and human resource strategies for learning during the post-crisis period, that an appropriate environment is necessary for managers to provide effective guidance, and that negative perceptions of stakeholders can be transformed positively through strong communication. Additionally, it is stated that maintaining reputation and public relations management together with strategic planning ensures the preservation of the organization’s reputation and the establishment of positive relationships with stakeholders during the post-crisis process.

Anahtar Kelimeler

Crisis Process , Communication , Reputation , Organizational Learning

Organizasyonel öğrenme ve sosyal değerlendirme perspektifinden kriz yönetimi

Öz

Krizler organizasyonların yaşam seyrini olumsuz etkileyen kritik bir olgudur. Bu nedenle organizasyonlar krizlerin olumsuz etkilerini azaltmak için çok boyutlu bir kriz yönetim planına ihtiyaç duymaktadırlar. Bundy vd. tarafından geliştirilen kriz sürecinin içsel ve dışsal perspektifleri modeli, kriz yönetim sürecini kriz öncesi, anı ve sonrası olarak üç aşamada ele almaktadır. Bu araştırmanın amacı, organizasyonların kriz sonrası dönemlerini organizasyonel öğrenme ve sosyal değerlendirme perspektifinden ele almaktır. Çalışmada, konuyu çeşitli açılardan derinlemesine inceleyebilmek amacıyla nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın yönünü belirlemek için nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin farklı şehirlerinde özel sektörde yöneticilik yapan altı katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak görüşme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler, MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, kriz sonrası dönemde öğrenme için organizasyonların planlı bilgi yönetimi ve insan kaynağı stratejilerine ihtiyaç duyduğunu, yöneticilerin doğru yönlendirme yapabilmesi için uygun bir ortamın gerekliliğini ve paydaşların olumsuz algısının güçlü iletişimle olumluya çevrilebileceği vurgulanmaktadır. Ayrıca, itibar ve halkla ilişkiler yönetiminin stratejik planlama ile birlikte sürdürülmesinin, kriz sonrası süreçte paydaşlarla kurulan olumlu ilişkileri ve organizasyonun itibarının korunmasını sağladığı belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kriz Süreci , İletişim , İtibar , Organizasyonel Öğrenme

Kaynakça

• Akat, İ. ve Budak, G. (1994). İşletme yönetimi. Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
• Akdağ, M. (2005). Halkla ilişkiler ve kriz yönetimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 1-20.
• Akgün, A. E., Keskin, H. ve Günsel, A. (2009). Bilgi yönetimi ve öğrenen örgütler. Eflatun Yayınevi.
• Aragón-Sánchez, A., Barba-Aragón, I. ve Sanz-Valle, R. (2003). Effects of training on business results. The International Journal of Human Resource Management, 14(6), 956-980.
• Argote, L., ve Miron-Spektor, E. (2011). Organizational learning: From experience to knowledge. Organization science, 22(5), 1123-1137.
• Argyris C. ve Schön D. (1978). Organizational learning: a theory of action perspective, Addison Wesley, Reading, Mass,
• Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-14.
• Benoit, W. L. (1997). Image repair discourse and crisis communication. Public Relations Review, 23(2), 177-186.
• Boin, A., Kuipers, S., ve Overdijk, W. (2013). Leadership in times of crisis: A framework for assessment. International review of public administration, 18(1), 79-91.
• Braham, B.J.(1998). Öğrenen bir organizasyon yaratmak, Rota Yayınları,
• Bundy, J., Pfarrer, M. D., Short, C. E. ve Coombs, W. T. (2017). Crises and crisis management: integration, interpretation, and research development. Journal of Management, 43(6), 1661-1692.
• Bülbül, A. R. (2004). Halkla ilişkiler, (2. Bs.)Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
• Canöz, K. ve Öndoğan, A. (2015). Kriz yönetiminde dönüşümcü liderin rolü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 3(1), 36-61.
• Carmeli, A. ve Schaubroeck, J. (2008). Organisational crisis-preparedness: the ımportance of learning from failures. Long Range Planning, 41(2), 177-196.
• Coombs, W. T. (2007). Protecting organization reputations during a crisis: The development and application of situational crisis communication theory. Corporate reputation review, 10, 163-176.
• Coombs, W. T. (2010). Parameters for crisis communication. The Handbook of Crisis Communication.
• Coombs, W. T., ve Holladay, J. S. (2012). The paracrisis: The challenges created by publicly managing crisis prevention. Public relations review, 38(3), 408-415.
• Creswell, J. D. (2017). Mindfulness interventions. Annual review of psychology, 68(1), 491-516.
• Creswell, J. W. (2013). Qualitative ınquiry & research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Sage Publications.
• Daft, R.L. ve Weick, K.E. (1984). Toward a model of organizations as ınterpretation systems, Academy of Management Review (AMR), 9(2), 284-295.
• Deephouse, D. L. (2000). Media reputation as a strategic resource: an integration of mass communication and resource-based theories. Journal of Management, 26(6), 1091-1112.
• Eisenberger, R., Fasolo, P., ve Davis-LaMastro, V. (1990). Perceived organizational support and employee diligence, commitment, and innovation. Journal of Applied Psychology, 75(1), 51-59.
• Fearn-Banks, K. (2016). Crisis communications: A casebook approach. Routledge.
• Fiedler, F. E. (1967). A Contingency model of leadership effectiveness. Psychological Bulletin, 67(2), 149-157.
• Floyd, K., Ramirez, A., Jr. ve Burgoon, J. K. (1999). expectancy violations theory. In L. K. Guerrero, J. A. De Vito, ve M. L. Hecht (Eds.), The nonverbal communication reader: classic and contemporary readings (2nd ed.) Prospect Heights, IL: Wakeland.
• Garvin, D. A. (1993). Manufacturing strategic planning. California Management Review, 35(4), 85-106.
• Garvin, D. A. (1993). Building a learning organization. Harvard Business Review, 71(4), 78–91
• Genç, F. N. (2009). Kriz yönetimi ve kamu yönetiminde uygulanabilirliği. Verimlilik Dergisi, (4), 7-22.
• Gillespie, N. ve Dietz, G. (2009). Trust repair after an organization-level failure. Academy of Management Review, 34(1), 127-145.
• Gümüştekin, G. ve Yörük, N. (2002). Aracı kurumlar öğrenen organizasyonlar mıdır?. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (27), 83-195.
• Harrison, R. ve Kessels, J. (2004). Human resource development in a knowledge economy. New York: Palgrave Macmillan Pub.
• Hatch, M. J. (1997). Irony and the social construction of contradiction in the humor of a management team. Organization Science, 8(3), 275-288
• Howard, S. (1998). Corporate image management: A marketing discipline for the 21st century.
• Huber, G. P. (1991). Organizational learning: The contributing processes and the literatures. Organization International Review of Public Administration. 18(1). 79-91.
• James, W. (2004). Crisis communication: A case study approach. Crisis Communication Journal, 5(2), 50-65.
• Karaağaç, T. (2013). Kriz yönetimi ve iletişim. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, (49),118-132.
• Karaköse, T. (2007). Örgütler ve kriz yönetimi. Akademik Bakış, 13(2), 1-15.
• Keown-McMullan, C. (1997). Crisis: when does a molehill become a mountain? Disaster Prevention and Management, 6 (1), 4-10.
• Koçak, A., ve Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk iletişim, 4(3), 21-28.
• Koçel, T. (2003). İşletme yöneticiliği, Beta Yayınevi.
• Kohli, A. K., ve Jaworski, B. J. (1990). Market orientation: the construct, research propositions, and managerial implications. Journal of marketing, 54(2), 1-18.
• Kraus, S., ve Langen, S. (2009). The impact of external economic shocks on the performance of private enterprises. Journal of Business Research, 62(3), 270-279.
• Küçük, F. ve Bayuk, M. N. (2007). Kriz ortamında bir başarı faktörü olarak çalışanların kurum imajı. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 2(7), 795-808.
• Levitt, B., ve March, J. G. (1988). Organizational learning. Annual review of sociology, 14(1), 319-338.
• Lin, H. F. ve Lee, G. G. (2004). Perceptions of senior managers toward knowledge‐sharing behaviour. Management Decision, 42(1), 108-125.
• Liu, B. F., Liu, S., ve Austin, L. (2011). Crisis communication and the role of public relations in crisis management. Journal of Public Relations Research, 23(3), 335-351.
• Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook,Sage Publications.
• Mitroff, I. I. (2004). An open letter to the deans and the faculties of American business schools. Journal of Journal of Business Ethics, 54 (2), 185-189.
• Nguyen, N., ve Leblanc, G. (2001). Corporate image and corporate reputation in customers’ retention decisions in services. Journal of retailing and Consumer Services, 8(4), 227-236.
• Nonaka, I., ve Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.
• Northouse, P. G. (2018). Leadership: Theory and practice Sage Publications.
• Ökmen, Ö., Dönmez, D., (2005).Yönetsel ve organizasyonel yapı açısından kamu kurumlarında mükemmellik, Kalder Yayınları.
• Öksüz, F. N. (2020). Yetenek yönetimi konusunda yazılmış Türkçe makaleler üzerine bir araştırma. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 4(2), 207-222.
• Pablo, P.O. (2002). Evidence of intellectual capital measurement from asia, Europe and The Middle East, Journal of Intellectual Capital (JIC), 3(2), 278-302.
• Pang, A., ve Lim, S. Y. (2017). Crisis communication: A Case study approach. Springer.
• Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods (3rd ed.). Sage Publications.
• Pfarrer, M. D., Decelles, K. A., Smith, K. G. ve Taylor, M. S. (2008). After the fall: reintegrating the corrupt organization. Academy of Management Review, 33(3), 730-749.
• Pfarrer, M. D., Pollock, T. G. ve Rindova, V. P. (2010). A tale of two assets: the effects of firm reputation and celebrity on earnings surprises and ınvestors’ reactions. Academy of Management Journal, 53,1131-1152.
• Rindova, V. P., Williamson, I. O., Petkova, A. P. ve Sever, J. M. (2005). Being good or being known: an empirical examination of the dimensions, antecedents, and consequences of organizational reputation. Academy of Management Journal, 48(6), 1033-1049.
• Romme, G. ve Dillen, R. (1997). Mapping the landscape of organizational learning. European Management Journal, 15(1), 68-78.
• Rubin, A. ve Babbie, E. R. (2016). Empowerment series: research methods for social work. Boston: Cengage Learning.
• Saldaña, J. (2016). Goodall’s verbal exchange coding: An overview and example. Qualitative Inquiry, 22(1), 36-39.
• Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Broadway Business.
• Skinner, J., Edwards, A., ve Smith, A. C. (2020). Qualitative research in sport management. Routledge.
• Söderberg, A. (2006). Social and political risks in the global economy. International Business Review, 15(4), 423-437.
• Tekin, M. ve Zerenler, M. (2008). İşletmelerde kriz yönetimi, Konya basımevi.
• Tepeci, M. (2005). Ekiplerde öğrenme: öğrenen örgütler olmanın anahtarı. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 379-394.
• Tuğcu, Ş. (2004). Kriz yönetiminde liderlik kavramının önemi. Selçuk İletişim, 3(2), 16-22.
• Ulmer, R. R., Sellnow, T. L., ve Seeger, M. W. (2007). Effective crisis communication: moving from crisis to opportunity. Sage Publications.
• Vergiliel, M. T. (1996). Kriz dönemlerinde işletme yönetimi, Ekim Kitapevi.
• Vince, R. (2002). Organizing reflection. Management Learning, 33(1), 63–78.
• Wessels, C. (2003). İtibar mabedinde bumerang ibadeti. Sabah Business.
• Wright, M., ve Kroll, M. (2012). The role of managerial flexibility in crisis management. International Journal of Strategic Management, 18(1), 38-56.
• Zavyalova, A., Pfarrer, M. D., Reger, R. K., ve Hubbard, T. D. (2012). Reputation as a benefit and a burden? How stakeholders' organizational identification affects the role of reputation following a negative event. Academy of Management Journal, 55(2), 360–383