Araştırma Makalesi

C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar

Cilt: 28 Sayı: 54 16 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar

Öz

Küreselleşme ile emisyonlar arasındaki ilişki, gelişmekte olan ülkeler bağlamında geniş çapta incelenmiş olup, literatür büyük ölçüde kirlilik sığınağı (pollution haven) ve kirlilik halesi (pollution halo) hipotezleri etrafında şekillenmiştir. Bununla birlikte, sürdürülebilir büyümeyi hedefleyen ve çevresel politikalar açısından gelişmiş ekonomiler tarafından benimsenen uygulamalara benzer politikalar izleyen Yeni Sanayileşen Ülkeler (NIC’ler), bu bağlamda gelişmekte olan ülkelerin uygun bir alt grubu olmayabilir. Bu doğrultuda, bu çalışma, CO2 emisyonları, gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYH), yenilenebilir enerji tüketimi ve küreselleşme arasındaki ilişkiyi, genişletilmiş bir Stokastik Etkiler- Nüfus, Refah ve Teknolojiye Regresyon (STIRPAT) modeli kullanarak incelemektedir. Çalışmada, 1990-2019 yıllarını kapsayan veri seti, sekiz ülke için değerlendirilmiştir. Modelde yer alan değişkenlerin farklı derecelerde durağan olması nedeniyle, STIRPAT modeli eş bütünleşme testi sonrası panel ARDL yaklaşımı ile tahmin edilmiştir. ARDL modelinin artıklarında yatay kesit bağımlılığı olduğu ve uzun dönem katsayıları yatay kesitler arasında homojen olmadığından modelin tahmininde Ortalama Grup (MG) tahmincileri tercih edilmiştir. Bulgulara göre, GSYH’daki artış CO2 emisyonlarını kısa ve uzun vadede istatistiksel olarak anlamlı olarak arttırırken, yenilenebilir enerji kullanımı ise hem kısa hem de uzun vadede CO₂ emisyonlarını azaltmaktadır. Ancak, küreselleşmenin CO2 emisyonları üzerinde bu ülkelerde herhangi bir anlamlı etkisi yoktur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adewuyi, A., ve Awodumi, O. (2017). Renewable and non-renewable energy-growth-emissions linkages: Review of emerging trends with policy implications, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 69, 275-291.
  2. Ahmad, N., Du, L., Lu, J., Wang, J., Li, H., ve Hashmi, M. (2017). Modeling the CO2 emissions and economic growth in Croatia: Is there any environmental Kuznets curve? Energy, 123, 164-172.
  3. Ahmad, F., Draz, M., Su, L., ve Rauf, A. (2019). Taking the bad with the good: the nexus between tourism and environmental degradation in the lower middle-income Southeast Asian economies, Journal of Cleaner Production, 233(1), 1240-1249.
  4. Ahmad, M., Jiang, P., Murshed, M., Shehzad, K., Akram, R., Cui, L., ve Khan, Z. (2021). Modeling the dynamic linkages between eco-innovation, urbanization, economic growth and ecological footprints for G7 countries: Does financial globalization matter?, Sustainable Cities, 70, 2-13.
  5. Al-mulali, U. (2014). Investigating the impact of nuclear energy consumption on GDP growth and CO2 emission: A panel data analysis, Progress in Nuclear Energy, 73, 172-178. http://dx.doi.org/10.1016/j.pnucene.2014.02.002
  6. Aslam, B., Hu, J., Shahab, S., Ahmad, A., Saleem, M., Shah, S., vd. (2021). The nexus of industrialization, GDP per capita and CO2 emission in China, Environmental Technology & Innovation, 23, 2-14. https://doi.org/10.1016/j.eti.2021.101674
  7. Ahmed, Z., Wang, Z., Mahmood, F., Hafeez, M., ve Ali, N. (2019). Does globalization increase the ecological footprint? Empirical evidence from Malaysia, Environmental Science and Pollution Research, 26(18), 18565-18582.
  8. Akpan, U., ve Chuku, A. (2011). Economic Growth and Environmental Degradation in Nigeria: Beyond the Environmental Kuznets Curve, MPRA Paper No. 31241, Munich.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2025

Kabul Tarihi

2 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Karacan, S., & Batu Ağırkaya, M. (2025). C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(54), 699-716. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1643352
AMA
1.Karacan S, Batu Ağırkaya M. C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar. BAUNSOBED. 2025;28(54):699-716. doi:10.31795/baunsobed.1643352
Chicago
Karacan, Semih, ve Melahat Batu Ağırkaya. 2025. “C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (54): 699-716. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1643352.
EndNote
Karacan S, Batu Ağırkaya M (01 Aralık 2025) C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 54 699–716.
IEEE
[1]S. Karacan ve M. Batu Ağırkaya, “C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar”, BAUNSOBED, c. 28, sy 54, ss. 699–716, Ara. 2025, doi: 10.31795/baunsobed.1643352.
ISNAD
Karacan, Semih - Batu Ağırkaya, Melahat. “C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/54 (01 Aralık 2025): 699-716. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1643352.
JAMA
1.Karacan S, Batu Ağırkaya M. C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar. BAUNSOBED. 2025;28:699–716.
MLA
Karacan, Semih, ve Melahat Batu Ağırkaya. “C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 54, Aralık 2025, ss. 699-16, doi:10.31795/baunsobed.1643352.
Vancouver
1.Semih Karacan, Melahat Batu Ağırkaya. C02 emisyonları ve küreselleşme bağlantısı: Yeni sanayileşmiş ülkelerden elde edilen ampirik kanıtlar. BAUNSOBED. 01 Aralık 2025;28(54):699-716. doi:10.31795/baunsobed.1643352

BAUNSOBED