TÜRK İMALAT ŞİRKETLERİNDE PİYASA KATMA DEĞERİNİ (MVA) AÇIKLAYAN EKONOMİK KATMA DEĞER (EVA) Mİ YOKSA KÂRLILIK MI?

Öz

Çalışmanın amacı, hisse senetleri Borsa İstanbul (BİST)’da işlem gören imalat sektöründeki şirketlerin Piyasa Katma Değeri (Market Value Added- MVA)’ni açıklamada Ekonomik Katma Değer (Economic Value Added-EVA)’in mi yoksa kârlılığın mı (kârlılık oranları) daha etkili olduğunu ortaya koymaktır. 2010-2017 döneminde BİST imalat sektöründe işlem gören 180 şirketin 167 tanesinin verilerine ulaşılmıştır. Ancak; verilerin sürekliği ve yapılan istatistiksel analizlerin geçerliliği açısından 33 şirket analiz kapsamı dışında tutulmuş ve geri kalan 134 şirkete ait veriler analiz kapsamında yer almıştır. Çalışmada şirketlerin 8 yıllık döneme ait verileri kullanarak değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizlerde bağımlı değişken olan MVA ile bağımsız değişkenler arasında, brüt kâr marjı hariç olmak üzere, anlamlı bir korelasyon olduğu ve MVA’yı en fazla açıklayan değişkenin de %7,8 (R²) ile hisse başına kâr olduğu tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizinde ise; bağımsız değişkenlerin MVA’nın %9,5’ini (R²) açıkladıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Piyasa Katma Değeri (MVA),Ekonomik Katma Değer (EVA),Kârlılık Oranları,Borsa İstanbul (BİST),İmalat Sektörü

Is The Economic Value Added (EVA) or Profitability Explain the Market Value Added (MVA) of the Turkish Manufacturing Companies?

Öz

The aim of this study is to demonstrate that either the Economic Value Added (EVA) or the profitability (profitability ratios) are more effective in explaining the Market Added Value (MVA) of companies in the manufacturing sector whose stocks are traded in the Borsa Istanbul (BIST). During the 2010-2017 period, 180 companies were traded in the BIST manufacturing sector, but 167 of these companies were reached. However, in terms of the continuity of the data and the validity of the statistical analyzes made during the review period, 33 companies were excluded from analysis and the remaining 134 companies were included in the analysis. In the study, correlation analysis, simple linear regression analysis and multiple linear regression analysis were used to determine the relationship between the variables by using the data of 8-years term of the companies. It was determined that there was a significant correlation between the dependent variable MVA, and independent variables, excluding the gross profit margin, and that the maximum explaining variable for MVA was profit per share with 7.8% (R2). In the multiple regression analysis; independent variables accounted for 9.5% (R2) of MVA.

Anahtar Kelimeler

• Market Value Added (MVA),Economic Value Added (EVA),Profitability Ratios,Borsa Istanbul (BIST),Manufacturing Sector

Kaynakça

1. Altaf, Nufazil; (2016). Economic Value Added or Earnings: What Explains Market Value in Indian Firms?. Future Business Journal, 2 (2), 152-166.
2. Berzakova, V., Bartosova, V. and Kıcova, E.. (2015). Modification of EVA İn Value Based Management, 4th World Conference On Business, Economics And Management (WCBEM), Procedia Economics And Finance 26, (317-324).
3. Biddle, G. C., Bowen, R. M. and Wallace, J. S.. (1997). Does EVA Beat Earnings? Evidence on Associations with Stock Returns and Firm Values. Journal of Accounting and Economics, 24 (3), 301-336.
4. Birkan, R.. (2015). Finansal Performansın Ölçülmesinde Ekonomik Katma Değer ve Bankacılık Sektöründe Piyasa Değeri İle İlişkisinin Analizi (2004-2013 Borsa İstanbul Uygulaması). Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi S.B.E. İşletme Anabilim Dalı Muhasebe-Finansman Bilim Dalı, Ankara.
5. Chambers, N. (2005). Firma Değerlemesi. (1. Bs.). İstanbul: Avcıol Basım Yayın. Çakıcı, C. (2008). Ekonomik Katma Değer (EVA) Yaklaşımı. (1.Bs.). İstanbul: Beta Yayıncılık.
6. De Wet, JHvH. (2015). EVA Versus Traditional Accounting Measures of Performance as Drivers of Shareholder Value – A Comparative Analysis. Meditari Accountancy Research, 13 (2), 13-16.
7. Erdoğan, O., Berk, N., ve Katırcıoğlu, E.. (2000). The Economic Profit Approach in Firm Performance Measurement. Russian and East European Finance and Trade, 36 (5), 54-74.
8. Ertuğrul, M.. (2009). Finansal Performans Ölçümünde Dönüşümlerin Türkiye Açısından Değerlendirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (1), 19-46.

9. Gökçen, G.. (2004). Ekonomik Katma Değer. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 24, 105-109.
10. Grant, J. L.. (2003). Foundations Of Economic Value Added. (Second Edition). Hoboken, New Jersey, USA: John Wiley & Sons.
11. Gürbüz, A. O. ve Ergincan, Y.. (2004). Şirket Değerlemesi: Klasik ve Modern Yaklaşımlar. (1.Bs.). İstanbul: Literatür Yayıncılık.
12. Gürsoy, C. T.. (2007). Finansal Yönetim İlkeleri. (1.Bs.).İstanbul: Doğuş Üniversitesi Yayınları.
13. Hajiabbasi, M., Kaviani, M., Largani, N. S., Largani, M. S., and Montazeri, H.. (2012). Comparison of Information Content Value Creation Measures Accounting Measures in Predicting the Shareholder Return Evidence from Iran Stock Exchange. ARPN Journal of Science and Technology, 2 (5), 517-521.
14. Kara, H.. (2005). Katma Değer Yaratmaya Dayalı Finansal Performans Ölçütü Olarak EVA, İMKB Şirketleri Üzerine Bir Uygulama. (1.Bs.). İstanbul: Sermaye Piyasası Kurulu Yayınları.
15. Koyuncu, B.. (2010). Değere Dayalı ve Geleneksel Finansal Performans Ölçütlerinin Karşılaştırmalı Analizi: İMKB’de Bir Uygulama. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi S.B.E. İşletme Anabilim Dalı, Ankara.
16. Kumar, S. and Sharma, A.K.. (2011). Further Evidence on Relative and Incremental Information Content of EVA and Traditional Performance Measures from Select Indian Companies. Journal of Financial Reporting and Accounting, 9(2), 104-118.
17. Meifang, Y., He, D. Xianrong, Z. and Xiaobo, X.. (2018). Impact of Payment Technology Innovations on the Traditional Financial Industry: A Focus on China, Technological Forecasting & Social Change, 135, 199-207.
18. Okumuş, H. Ş.. (2004). Ekonomik Katma Değer ve Piyasa Performansı. (1.Bs.). Ankara: Gazi Kitabevi.
19. Quintiliani, A.. (2018). The Relationship Between the Market Value Added of SMEs Listed on AIM Italia and Internal Measures of Value Creation: The Role of Corporate Strategic Planning. International Journal of Financial Research, 9 (1), 121-131.
20. Saban, M. ve Erdoğan, S.. (2007). Performans Ölçümleme ve Ekonomik Katma Değer. Mali Çözüm Dergisi, 84, 121-139.
21. Sharpe, W. F.. (1964). Capital Asset Prices: A Theory Of Market Equilibrium Under Conditions Of Risk. The Journal of Finance, 19 (3), 425-442.
22. Stewart, G. B.. (1991). The Quest For Value. New York: Harper Collins. Şamiloğlu, F.. (2004). Performans Ölçümünde EVA ve MVA: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndaki Şirketlerde Ampirik Bir Uygulama. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (2), 163-174.
23. Şamiloğlu, F.. (2005). Piyasa Katma Değeri ve Hisse Getirileri: İMKB’deki İmalat Sanayi Şirketlerinde Ampirik Bir Uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 24, 79-88.
24. Usta, Ö.. (2011). İşletme Finansı ve Finansal Yönetim. (4.Bs.). Ankara: Detay Yayıncılık. Visaltanachoti, N., Luo, R. and Yi, Y.. (2008). Economic Value Added (EVA) and Sector Returns. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 4(2), 21-41.
25. Yılgör, A. G.. (2005). İşletme Performansının Değerlendirilmesinde Ekonomik Katma Değer (EVA) ve Piyasa Katma Değeri (PVA) Yöntemleri ve Bu Yöntemlerin Hisse Senedi Getirilerini Açıklama Gücünün İncelenmesi: İMKB 100 Örneği. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 60(1), 225-248.
26. Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları. (t.y.). 20.03.2018 tarihinde https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/portlet/0QRrRj0ew0Y%3D/tr adresinden erişildi.
27. Finansal Yatırım Araçlarının Yıllara Göre Dönemsel Reel Getiri Oranları. (t.y.). 20.03.2018 tarihinde www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=769 adresinden erişildi.