TÜKETİCİ OTOMOBİL TERCİHİNDE ETKİLİ OLAN BİLGİ VE İLETİŞİM KANALLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Tüketicilerin düşünce tarzlarına ve marka tercihlerine etki eden en önemli unsurlardan bir tanesi de bilgi ve iletişim kanallarıdır. Otomobil tercihinde etkili olan temel faktörler Rijnsoever, Castaldi ve Dijst, 2009 ; geleneksel medya kanalları, ağızdan ağıza iletişim, internet, kişisel deneyim, otomobil bayileri, galeriler ve satışçılar olarak özetlenebilir. Bu çalışmanın amacı; tüketicilerin otomobil tercihlerinde etkili olan bilgi ve iletişim kanallarının tüketiciler açısından önem düzeylerinin belirlenmesi ve hangilerinin daha etkili olduğunun ortaya çıkartılmadır. Bu çerçevede Antalya, Isparta ve Burdur şehirlerinde 477 kişi üzerinde toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi YEM ile analiz edilmiş ve iletişim kanalları kullanımının marka tercihindeki rolleri test edilmiştir. Elde edilen bulgularda, kişisel deneyim ve otomobil bayileri, galeriler ve satışçıların tüketicilerin otomobil marka tercihinde doğrudan, geleneksel medya, ağızdan ağıza iletişim ve internetin de dolaylı bir etkiye sahip oldukları görülmüştür

Anahtar Kelimeler

• Otomobil Satın Alma,Tüketici Davranışları,Bilgi ve İletişim Kanalları

An Investigation of the Information and Communication Channels that Influence Consumer Automobile Preferences

Öz

Information and communication channels are one of the most important elements that influence consumers’ brand preferences and making decisions. Main factors Rijnso ever, Castaldi and Dijst, 2009 that influence automobile preferences can be sorted as traditional media, word of mouth, internet, car dealers and sales representatives and personal experiences. Primary purpose of this study is to reveal the level of significances of information and communication channels that influence consumers’ preferences and which ones are most efficient. With this aim, face to face survey method has been conducted and 477 people have participated to the survey in three provinces Antalya, Isparta and Burdur. The collected data have been analyzed through Structural Equation Modeling SEM method to test the role of communication channels on brand preference. Obtained findings show that two factors personal experiences and car dealers and sales representatives have direct effect whereas the other factors traditional media, word of mouth, internet router and have indirect effect on automobile preferences of consumers.

Anahtar Kelimeler

• Key Words: Car Purchasing, Consumer Behaviors, Information and Communication Channels.

Kaynakça

1. Ak, T. (2009). Marka Yönetimi ve Tüketici Karar Sürecine Etkileri. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi: Karaman.
2. Akar, E. (2010). Sanal Toplulukların Bir Türü Olarak Sosyal Ağ Siteleri – Bir Pazarlama İletişimi Kanalı Olarak İşleyişi. Anadolu Üniversitesi Sos- yal Bilimler Dergisi, 10 (1), 107-122.
3. Aktuğlu I.K. ve Temel, A. (2006). Tüketiciler Markaları Nasıl Tercih Ediyor? (Kamu Sektörü Çalışanlarının Giysi Markalarını Tercihini Etkileyen Faktörlere Yönelik Bir Araştırma). Konya Selçuk Üniversitesi Sosyal Bi- limler Enstitüsü Dergisi, Sayı:15, 43-59.
4. Argan M ve Argan, M. T. (2006). Viral Pazarlama veya İnternet Üzerinde Ağızdan Ağıza Reklam: Kuramsal Bir Çerçeve. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 (2), 231-250.
5. Arslan, K. (2003). Otomobil Alımında Tüketici Davranışlarını Etkileyen Faktörler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dergisi, 2 (3), 83-103.
6. Aşkar P. ve Yurdugül, H. (2009). Örtük Büyüme Modellerinin Eğitim Araş- tırmalarında Kullanımı. İlköğretim Online, 8(2), 534-555.
7. Axsen, J., Orlebar, C. ve Skippon, S. (2013). Social Influence and Consumer Preference Formation for Pro-environmental Technology: The Case of a U.K. Workplace Electric-Vehicle Study. Ecological Economics, 95, 96-107.
8. Ayyıldız H.ve Cengiz, E. (2006). Pazarlama Modellerinin Testinde Kullanı- labilecek Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Üzerine Kavramsal Bir İnce- leme. Süleyman Demirel Üni. İİBF Dergisi, 11 (1), 63-84.

9. Bayraktar, B. (2004). Otomobil Sektöründe Uygulanan Önemli Demografik Bölümlendirme Kriterleri (Genel Bir Bakış). Balıkesir Üniversitesi Sos- yal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (11), 1-10.
10. Becan, C. (2013). Geleneksel Mecra ve İnternet Ortamı Arasındaki Reklam İçeriklerine Yönelik Algı Farklılıkları Üzerine Bir Araştırma: İstan- bul İli Örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 5, 23-41.
11. Bedir, A. (2002). Türkiye’de Otomotiv Sanayi Gelişme Perspektifi. DPT İk- tisadi Sektörler Ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, Yayın No:2660.
12. Bişkin, F. (2010). Markanın Pazarlama Açısından Önemi Ve Tüketici Tercih- leri-Memnuniyeti Çerçevesinde Otomobil Sahipleri Üzerinde Bir Araş- tırma. SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Sayı: 20, 411-434.
13. Brown, T.A. (2006). Confirmatory Factor Analysis for Applied Research. The Gu- ilford Press, New York, USA.
14. Bulunmaz, B. (2011). Otomotiv Sektöründe Sosyal Medyanın Kullanımı Ve Fiat Örneği. Global Media Journal Turkish Edition, 2 (3), 20-51.
15. Çengel Ö ve Tepe, F.F. (2003). Reklam Ve Özgürleşme Süreci: Türkiye’de İki Reklam İncelemesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergi- si, 2 (3), 161-172.
16. Fettahlıoğlu, H.S. (2008). Tüketicilerin Satın Alma Davranışlarında Özel Marka- ların Tüktici Tutumları Üzerine Etkileri, Yayınlanmış Doktora Tezi, Do- kuz Eylül Üniversitesi: İzmir.
17. Fırat A. ve Azmak, E. (2007). Satın Alma Karar Sürecinde Beyaz Eşya Kulla- nıcıların Marka Bağlılığı. Karamanoğlu Mehmet Bey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Aralık, 251-264.
18. Gizir S. ve Gizir, C.A. (2005). Akademik Ortamda İletişim Analizi Envante- ri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (1), 112-125.
19. Görener A. ve Görener, Ö. (2008). Türk Otomotiv Sektörünün Ülke Ekono- misine Katkıları ve Geleceğe Yönelik Sektörel Beklentiler. Journal Of Yasar University, 3 (10), 1213-1232.
20. Güngör İ. ve İşler, D.B. (2005). Analitik Hiyerarşi Yaklaşımı İle Otomobil Seçimi. ZKÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (2), 21-33.
21. Jun, S.P., Park, D.H. ve Yeom, J. (2014). The Possibility of Using Search Traffic Information to Explore Consumer Product Attitudes and Forecast Con- sumer Preference. Technological Forecasting & Social Change, 86, 237-253.
22. Kalaycı, Ş. (2008). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Asil Yayın Dağıtım, 3.Baskı, Ankara.
23. Kalaycı, Ş. (2010), SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri, Asil Yayın Dağıtım, 5.Baskı, Ankara.
24. Kamçılı, E. (2009). Yeni İletişim Teknolojilerinin Halkla İlişkiler Ve Tanıtım Ala- nında İşlevselliği Üzerine Bir Çalışma: İstanbul Restaurants Web Sitesi İn- celemesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi: İstanbul.
25. Karabaş, S. (2013). Pazarlama İletişim Aracı Olarak Tüketicilerin Reklam Denetimine Karşı Tutumları: Reklam Etiği. Çankırı Karatekin Üniver- sitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3 (1), 143-157.
26. mayı Etkileyen Değişkenler. Selçuk İletişim Dergisi, 6 (2), 5-23.
27. T.C. Bilim Sanayi Ve Teknoloji Bakanlığı. (2013). Otomotiv Sektörü Raporu (2013 / 1). Sanayi Genel Müdürlüğü, Sektörel Raporlar Ve Analizler Serisi.
28. Tağraf, H. (2007). Tüketicideki Güven Oluşumunda Müşteri Algısını Etki- leyen Satıcı Tutum Ve Davranışlarına Yönelik Bir Analiz Akşehir’de Bir Uygulama. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmala- rı Dergisi, 2 (1), 225-256.
29. Tayfun, A., Yıldırım, M. ve Kaş, L. (2013). Turistlerin Turistlik Ürün Ter- cihlerinde Ağızdan Ağza İletişimin Rolü: Yerli Turistler Üzerine Bir Araştırma. Journal Of Tourism And Gastronomy Studies, 1 (2), 26-38.
30. Timur M.N. ve Sarıyer, N. (2004). Kayseri’ deki Otomobil Bayilerinde Müş- teri Tatmin Aracı Olarak Şikayet Toplama Yöntemlerine İlişkin Bir Uygulama. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı. 17, 9-32.
31. Türkay, A. (2011). Satın Alma Davranışları Açısından Üniversite Öğrencileri Arasında Marka Bağımlılığının Önemi: Batı Akdeniz Üniversiteleri Üze- rinde Bir Uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demi- rel Üniversitesi: Isparta.
32. Uçan, O. (2005). Türkiye’ de Otomotiv Sektörü Dış Ticaretinin Gelişimi. Sos- yo Ekonomi Dergisi, Sayı.2, 115-132.
33. Verhoef, P.C., Langerak, F. ve Donkers, B. (2007). Understanding Brand and Dealer Retention in the New Car Market: The Moderating Role of Brand Tier. Journal of Retailing, 83 (1), 97-113.
34. Vural İ. ve Öz, M. (2007). Bir Reklam Mecrası Olarak İnternet. Erciyes Üni- versitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı.23, 221-240.
35. Yavuz, S. (2012). Öğretmenlerin Otomobil Tercihlerinde Etkili Olan Faktör- lerin Analitik Hiyerarşi Yöntemiyle Belirlenmesi. Erzincan Üniversi- tesi İİBF Dergisi, 32 (2), 29-46.
36. Zengin, S. (2012). Markanın Tüketici Davranışlarına Etkisi ve Otomotiv Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Adıyaman Üni- versitesi: Adıyaman.