Finansal erişim ve eğitim düzeyi ilişkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde finansal erişim ile eğitim düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, iki farklı model kurulmuş ve Johansen-Fisher eş bütünleşme testi, Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler Yöntemi (FMOLS), Dinamik En Küçük Kareler Yöntemi (DOLS) ve panel vektör hata düzeltme modeline göre Granger nedensellik analizi yapılmıştır. Çalışma, 1990-2017 dönemini incelemekte olup, 47 ülkeyi kapsamaktadır. Çalışma sonucunda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ekonomilerinde finansal erişim ve eğitim düzeyi arasında uzun dönemli eş bütünleşme ilişkisinin olduğu, kısa dönemde ise nedensellik ilişkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, uzun dönemli ilişkinin tahmin edildiği tüm modellerde, eğitim düzeyi ve finansal erişim ilişkisinin, istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Erişim
• Eğitim Düzeyi
• Panel eş bütünleşme

Relationship between financial inclusion and educational level: A research on developed and developing countries

Öz

The aim of this study is to research the relationship between financial inclusion and educational level in developed and developing countries. For this purpose, two different models have been established and Johansen-Fisher cointegration test, Fully Modified Ordinary Least Squares method (FMOLS), Dynamic Ordinary Least Squares method (DOLS) are utilized while Granger causality analysis is also performed according to panel vector error correction model. The study examines the period 1990-2017 and covers 47 countries. Consequently, it is specified that there is a long-term cointegration between financial inclusion and educational level in developed and developing country economies and no casuality relationship in the short term. Furthermore, it is concluded that educational level has a statistically significant and positive effect on financial inclusion level in all models in which the long-term relationship would be estimated.

Anahtar Kelimeler

• Financial Inclusion
• Educational level
• Panel Cointegration

Kaynakça

1. Allen, F., Demirgüç-Kunt, A., Klapper, L.,Martinez Peria, M. S. (2016). The foundations of financial inclusion: understanding ownership and use of formal accounts. Journal of Financial Intermediation, 27, 1–30.
2. Asuming, P.O.,Osei-Agyei,L.G., Mohammed, J.I (2019). Financial inclusion in sub-saharan Africa: recent trends and determinants. Journal of African Business, 20(1), 112-134.
3. Atkinson, A., Messy, F. (2013). Promoting financial inclusion through financial education: OECD/INFE evidence, policies and practice (Rapor No: 34). OECD Working Papers on Finance, Insurance and Private Pensions: OECD Publishing.
4. Birochi, R., Pozzebon, M. (2016). Improving financial inclusion: towards a critical financial education framework. Revista de Administração de Empresas, 56(3), 266-287.
5. Bhanot, D., Bapat,V., Bera, S.(2012). Studying financial inclusion in North-East India. International Journal of Bank Marketing, 30(6), 465 – 484.
6. Bozkurt, E., Altıner, A. (2018).Finansal erişimin belirleyicileri. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(8), 295-308.
7. Bozkurt, İ., Karakuş, R., Yıldız, M.(2018). Spatial determinants of financial inclusion over time. Journal of International Development, 30, 1474–1504.
8. Corrado, G., Corrado, L. (2015). The geography of financial inclusion across Europe during the global crisis. Journal of Economic Geography, 15, 1055–1083.

9. Çil, N.(2018). Finansal ekonometri.(3.Bs.). İstanbul: Der Yayınları.
10. Fungáčová, Z., Weill, L.(2015). Understanding financial inclusion in China. China Economic Review, 34,196-206.
11. Gujarati, D. (2016). Örneklerle ekonometri. (N.Bolatoğlu, Çev). Ankara: BB101 Yayınları.(Orjinali 2011’de yayımlanmıştır).
12. Güriş, B. (2018). Panel vektör otoregresif modeller ve panel nedensellik. S.Güriş (Ed.), uygulamalı panel veri ekonometrisi içinde (ss.397-412). İstanbul: Der Yayınları.
13. Işık, İ. (2011). Dünyada ve Türkiye’de finansal hizmetlere erişim ve finansal eğitim. Türkiye: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası.
14. Khalily M. A.B. (2016). Financial inclusion, financial regulation, and education in Bangladesh. (Rapor No: 62). Tokyo: Asian Development Bank Institute.
15. Mzobe, N. (2015). The role of education and financial inclusion in Africa: the case of selected African countries. Yüksek Lisans Tezi, Stellenbosch Üniversitesi, Güney Afrika.
16. Lotto, J. (2018). Examination of the status of financial inclusion and its determinants in Tanzania. Sustainability, 2873(10), 2-15.
17. Tarı, R. (2018). Ekonometri.(13.Bs.). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
18. Sarıkovanlık,V., Koy, A.,Akkaya, M.,Yıldırım, H. H., Kantar, L. (2019). Finans biliminde ekonometri uygulamaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Shihadeh, H.F.(2018). How individual’s characteristics influence financial inclusion: evidence from MENAP. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 11(4), 553-574.
20. Soumaré, I., Tchana, F. T., Kengne, T. M. (2016). Analysis of the determinants of financial inclusion in Central and West Africa. Transnational Corporations Review, 8(4), 231-249.
21. Şak, N. (2018). Panel eş bütünleşme analizi. S.Güriş (Ed.), uygulamalı panel veri ekonometrisi içinde (ss.317-348). İstanbul: Der Yayınları.
22. Tambunlertchai, K. (2018). Determinants and barriers to financial inclusion in Myanmar: what determines access to financial services and what hinders it? The Singapore Economic Review, 63(1), 9–26.
23. Zins, A.,Weill, L.(2016). The determinants of financial inclusion in Africa. Review of Development Finance, (6), 46-57.