Doktora deneyiminin öğrenciler ve akademisyenler açısından değerlendirilmesi

Öz

Öğrencilerin akademik gelişimindeki son aşama olan doktora eğitim sürecinde öğretim üyeleri ve öğrenciler arasındaki uyumun sağlanması, eğitimin etkinliği ve verimliliği açısından oldukça önemlidir. Bu açıdan, öğretim üyelerinin doktora öğrencilerine ve turizm eğitimine; doktora öğrencilerinin de öğretim üyelerine ve turizm eğitime bakış açısını değerlendirmek mevcut durumu ortaya koyabilmek açısından gereklidir. Araştırmanın amacı, turizm alanında doktora öğrenimi veren öğretim üyeleriyle, turizm alanında eğitim alan doktora öğrencilerinin görüş ve düşüncelerini ortaya koymaktır. Bu amaçla katılımcılarla (20 öğretim üyesi ve 20 doktora öğrencisi) 2020 yılının sonlarında derinlemesine görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Veri toplama sürecinde kolayda ve kartopu örneklem yöntemine başvurulmuş, COVID-19 salgını nedeniyle tüm görüşmeler uzaktan (telefon veya zoom üzerinden) gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular; doktora düzeyinde ders veren öğretim üyelerinin genel olarak öğrencilerden memnun olduklarını ortaya koysa da, öğretim üyeleri doktora öğrencilerine yönelik bazı eksikliklerin varlığı konusunda hemfikirdir. Bu noktada öğretim üyeleri tarafından, öğrencilerin en sık araştırma yöntemleri ve akademik yazım konusundaki yetersizliklerinin vurgulandığı görülmektedir. Doktora öğrencilerinden elde edilen bulgularda ise, öğrencilerin genel olarak öğretim üyeleriyle iyi ve uyumlu bir ilişki yürüttükleri, ancak eğitim kalitesinden tam anlamıyla doyum elde edemedikleri sonucu ortaya çıkmıştır. Mevcut çalışmanın, özellikle turizmde doktora eğitim deneyimine yönelik sınırlı olan alan yazına teorik katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Doktora eğitim sürecinin etkinliği ve verimliliği açısından uygulamaya yönelik olarak ise doktora ders havuzunun güncellenmesi, akademik gelişimle doğru orantılı derslerin eklenmesi, öğretim üyelerinin öğrenciler açısından yol gösterici olması ve öğrencilerin de akademik gelişime odaklanmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Doktora öğrenimi
• Lisansüstü öğrenciler
• Öğrenci-akademisyen ilişkisi

Assessing Ph.D. experience from the perspectives of students and academics

Öz

Ensuring harmony between faculty members and students is very important during Ph.D. education, the final stage in the academic development of students. In this respect, examining the perceptions of faculty members and tourism Ph.D. students towards each other is necessary to understand the current conditions in tourism higher education. In late 2020, total of 40 interviews (20 with faculty members and 20 with Ph.D. students) were conducted by phone and zoom due to Covid-19 and data obtained were content analysed. A convenience sampling as well as a snowball sampling techniques were used. Results indicate that while faculty members are generally satisfied with their Ph.D. students, they identify some shortcomings including weakness in terms of research methods and academic writing. From the students’ standpoint of view, however, a good and harmonious relationship with their faculty members is emphasized, but they show concern regarding the quality of education they receive. The present study makes a theoretical contribution to the limited literature on Ph.D. tourism education experience. In terms of the effectiveness and efficiency of the Ph.D. education, it is recommended to update the Ph.D. curricula, add courses that are directly relevant to the student's academic development, provide adequate mentorship for the students, and more engagement by students with academic development.

Anahtar Kelimeler

• Ph.D. education
• Post-graduate students
• Students-academician relationship

Kaynakça

1. Akbulut, H. İ., Çepni, S. ve Şahin, Ç. (2013). Doktora tez sürecinde karşılaşılan problemlerin belirlenmesi: Eğitim Fakültesi örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 50-69.
2. Akoğlan-Kozak, M. (2009). Akademik turizm eğitimi üzerine bir durum analizi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22, 1-20.
3. Aksatan, M., Gunlu, E. ve Kozak, M. (2020). Women academics in tourism: A cross‐gender study in Turkey. International Journal of Tourism Research, 22(6), 711-725.
4. Ajanovic, E. ve Çizel, B. (2021). How interdisciplinarity helps knowledge production: Reflections on a doctoral dissertation. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 28, 100310.
5. Alrawadieh, Z. ve D. Demirdelen Alrawadieh (2021). Türkiye merkezli hakemli turizm dergileri üzerine bir inceleme. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 32(1), 31-42.
6. Alrawadieh, Z. (2020). Publishing in predatory tourism and hospitality journals: Mapping the academic market and identifying response strategies. Tourism and Hospitality Research, 20(1), 72-81.
7. Arslan, E. ve Boylu, Y. (2014). Türkiye’deki turizm eğitiminin rakamsal gelişmeler açısından değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 1, 79-97.
8. Austin, A. E. (2002). Preparing the next generation of faculty: Graduate school as socialization to the academic career. The Journal Of Higher Education, 73(1), 94-122.

9. Aydemir, S. ve Çam, Ş. S. (2015). Lisansüstü öğrencilerinin lisansüstü eğitimi almaya ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Dergisi, 4(4), 4-16.
10. Balcı, A. (2013). Doktora programı: Türk üniversiteleri doktora programları için bazı öneriler. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 1-20.
11. Baltacı, F., Üngüren, E., Avsallı, H. ve Demirel, O. N. (2012). Turizm eğitimi alan öğrencilerin eğitim memnuniyetlerinin ve geleceğe yönelik bakış açıların belirlemesine yönelik bir araştırma. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(1), 17-25.
12. Brush, C. G., Duhaime, I. M., Gartner, W. B., Stewart, A., Katz, J. A., Hitt, M. A., Alvarez, S. A., Meyer G. D. ve Venkataraman, S. (2003). Doctoral education in the field of entrepreneurship. Journal of Management, 29(3), 309-331.
13. Carr, N. ve Hayes, S. (2017a). An analysis of trends in Ph.D. research in tourism. Tourism Recreation Research, 42(1), 32-44.
14. Carr, N. ve Hayes, S. (2017b). A comparison of tourism PhD Students' publication records and university of study. Tourism Management Perspectives, 23, 151-153.
15. Çakıcı, A. C. (2006). Turizm alanında lisansüstü tez hazırlayan öğrencilerin danışman öğretim üyelerini ve danışman öğretim üyelerinin de öğrencileri değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(3), 74-104.
16. Dale, C. ve Robinson, N. (2001). The theming of tourism education: A three‐domain approach. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13(1), 30-34.
17. Daniel, A. D., Costa, R. A., Pita, M. ve Costa, C. (2017). Tourism education: What about entrepreneurial skills?. Journal of Hospitality and Tourism Management, 30, 65-72.
18. Demir, S. B. (2018). Predatory journals: Who publishes in them and why?. Journal of Informetrics, 12(4), 1296-1311.
19. Demirdelen Alrawadieh, D. (2021). Does employability anxiety trigger psychological distress and academic major dissatisfaction? A study on tour guiding students. Journal of Tourismology, 7(1), 55-72.
20. Dinçer, M. Z. ve Alrawadieh, Z. (2017). Negative word of mouse in the hotel industry: A content analysis of online reviews on luxury hotels in Jordan. Journal of Hospitality Marketing & Management, 26(8), 785-804.
21. Ertem, H. Y. ve Gokalp, G. (2019). Role of personal and organizational factors on student attrition from graduate education: A mixed-model research. Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice, 1521025119881391.
22. Fan, L., Mahmood, M. ve Uddin, M. A. (2019). Supportive Chinese supervisor, innovative international students: A social exchange theory perspective. Asia Pacific Education Review, 20(1), 101-115.
23. Glaser, B. G. ve Strauss, A. L. (1967). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Aldine Publishing Company.
24. Golde, C. M. (2000). Should I stay or should I go? Student descriptions of the doctoral attrition process. The Review of Higher Education, 23(2), 199-227.
25. Golde, C. M. ve Dore, T. M. (2001). At cross purposes: What the experiences of today's doctoral students reveal about doctoral education, Madison: Eric Publishing
26. Hill, L. H. ve Conceição, S. C. (2020). Program and instructional strategies supportive of doctoral students’ degree completion. Adult Learning, 31(1), 36-44.
27. Kahraman, O. C. ve Demirdelen Alrawadieh, D. (2021). The impact of perceived education quality on tourism and hospitality students’ career choice: The mediating effects of academic self-efficacy. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education. 29, 100333.
28. Karadağ, N. ve Özdemir, S. (2017). Türkiye’de doktora eğitimi sürecine ilişkin öğretim üyelerinin ve doktora öğrencilerinin görüşleri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 7(2), 267-281.
29. Kıral, B. (2019). Akademik hayatta sabır üzerine nitel bir çalışma. Journal of Computer and Education Research. 7(14), 250-283.
30. Kırlar‐Can, B., Ertaş, M. ve Kozak, M. (2021). Understanding the philosophy of tourism education: A perspective study in Turkey. International Journal of Tourism Research, doi.org/10.1002/jtr.2472.
31. Kim, H. J. ve Jeong, M. (2018). Research on hospitality and tourism education: Now and future. Tourism Management Perspectives, 25, 119-122.
32. Kopnina, H. (2020). Education for the future? Critical evaluation of education for sustainable development goals. The Journal of Environmental Education, 51(4), 280-291.
33. Kurt, S. (2018). Why do authors publish in predatory journals?. Learned Publishing, 31(2), 141-147.
34. Lam, T. ve Xiao, H. (2000). Challenges and constraints of hospitality and tourism education in China. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 12(5), 291-295.
35. Li, F. S. ve Qi, H. (2019). An investigation of push and pull motivations of Chinese tourism doctoral students studying overseas. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 24, 90-99.
36. Li, F. S., Qi, H. ve Guo, Q. (2021). Factors influencing Chinese tourism students’ choice of an overseas PhD program. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 29, 100286.
37. Limon, İ. ve Durnalı, M. (2018). Doktora öğrencilerinin doktora eğitimi ve öğretim üyelerine yönelik metaforik algıları. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 26-40.
38. Resmi Gazete. (2021). Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. 01.08.2021 tarihinde https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=21510&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5#:~:text=MADDE%2015%20%E2%80%93(1)%20Doktora,ula%C5%9Fmak%20i%C3%A7in%20gerekli%20becerileri%20kazand%C4%B1r%C4%B1r. adresinden erişildi.
39. Lune, H. ve Berg, B. L. (2017). Qualitative research methods for the social sciences. Pearson.
40. McAlpine, L. ve Turner, G. (2012). Imagined and emerging career patterns: Perceptions of doctoral students and research staff. Journal of Further and Higher Education, 36(4), 535-548.
41. McKercher, B. (2018). What is the state of hospitality and tourism research–2018?. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 30(3), 1234-1244.
42. Murat, A. ve Bucak, T. (2012). Mesleki turizm eğitimi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 7-18.
43. Neuman, W. (2003). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Allyn & Bacon, Boston, MA.
44. Okumus, F. ve Yagci, O. (2006). Tourism higher education in Turkey. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 5(1-2), 89-116.
45. Orakcı, Ş. (2020). Postgraduate students' expectations of their lecturers. The Qualitative Report, 25(1), 199-215.
46. Overall, N. C., Deane, K. L. ve Peterson, E. R. (2011). Promoting doctoral students' research self-efficacy: Combining academic guidance with autonomy support. Higher Education Research & Development, 30(6), 791-805.
47. Özmen, Z. M. ve Aydın Güç, F. (2013). Doktora eğitimi ile ilgili yaşanan zorluklar ve baş etme stratejileri: Durum çalışması. Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 3(3), 214-219.
48. Qi, H. ve Li, F. (2020). Understanding the study experience of Chinese tourism doctoral students studying overseas. Journal of China Tourism Research, doi.org/10.1080/19388160.2020.1772929.
49. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. Sage.
50. Saracaloğlu, A. S. (2008). Lisansüstü öğrencilerin akademik güdülenme düzeyleri, araştırma kaygıları ve tutumları ile araştırma yeterlikleri arasındaki ilişki. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 179-208.
51. Seçer, B. (2021). Akademisyen olmayanlar açısından doktora eğitimi. İzmir İktisat Dergisi, 36(2), 295-313.
52. Sever, I. ve Ersoy, A. (2017). Araştırma görevlilerinin gözünden danışmanlık ve doktora süreçleri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, Uluslararası E-Dergi, 7(1), 183-202.
53. Shin, J. C., Postiglione, G. A. ve Ho, K. C. (2018). Challenges for doctoral education in East Asia: A global and comparative perspective. Asia Pacific Education Review, 19(2), 141-155.
54. Sop, S. A. (2017). Turizm alanındaki araştırma görevlilerinin yayın performansı ve yayın yapmaya yönelik görüşleri. Turizm Akademik Dergisi, 4(1), 17-31.
55. Sop, S. A. ve Kozak, M. (2021). Araştırma yöntemleri bilgisinin önemi: Turizm alanına yönelik bir gömülü teori çalışması. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 32(2-Ön Yayımdaki Makaleler), 171-183.
56. Şahin, İ., Zoraloğlu, Y. R. ve Fırat, N. Ş. (2011). Üniversite öğrencilerinin yaşam amaçları, eğitsel hedefleri üniversite öğreniminden beklentileri ve memnuniyet durumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 429-452.
57. Unur, K. ve Köşker, H. (2015). Türkiye’de turizm eğitimi ve turizm eğitimi alan öğrencilerin turizme bakış açılarına yönelik araştırmaların incelenmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 44-71.
58. Ültay, E. ve Ültay, N. (2018). Akademik teşvik ödeneğinin bilimsel faaliyetlere etkisi hakkındaki akademisyen görüşleri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 1, 162-171.
59. Wang, J., Ayres, H. ve Huyton, J. (2010). Is tourism education meeting the needs of the tourism industry? An Australian case study. Journal of Hospitality & Tourism Education, 22(1), 8-14.
60. Yazıt, H. ve Demirdelen Alrawadieh, D. (2021). Doktora düzeyinde turizm öğrencilerinin karşılaştıkları sorunlar üzerine bir araştırma. Avrasya Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-9.
61. Yükseköğretim Kurumu. (2021). İstatistikler. 01.03.2021 tarihinde https://istatistik.yok.gov.tr/ adresinden erişildi.