Trakya Koşullarında Farklı Toprak İşleme Sistemlerinin Kışlık Buğdayda Verim Yönünden Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırma, ayçiçeği - buğday ekim nöbetinde buğday tohum yatağı hazırlığı için toprak işlemesiz ve azaltılmış toprak işlemesi yöntemleriyle birlikte Trakya’da çiftçiler tarafından kullanılan yöntemleri dekardan alınan tane verimi açısından karşılaştırmak ve en ekonomik tohum yatağı hazırlama yöntemini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Söz konusu bu araştırma, 2001-2005 yılları arasında tesadüf blokları (şerit parseller) deneme desenine göre 3 tekrarlamalı ve çeşit olarak Pehlivan ekmeklik buğday çeşidini kullanarak 5 ayrı tohum yatağı hazırlama yöntemi ile Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yapılmıştır. Bu araştırmada tane veriminin yanı sıra bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı değerleri incelenmiştir. Ekonomik analizler sonucunda ayçiçeği hasadından sonra kuru şartlarda yapılan buğday yetiştiriciliğinde, 2012 yılı fiyatları ile dekara tane verimi yönünden beş ayrı toprak işleme yöntemi içeresinde 2 nolu ayçiçeği hasadı sonrası “goble disk çekilerek sapların parçalanması + 7'li çizel + tırmık + mibzerle ekim" konusu 563.6 kg/da tane verimi, 112.38 TL dekardan net gelir ve 0.40 TL/kg ürün maliyeti ile en karlı tohum yatağı hazırlama yöntemi olarak belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Buğday (Triticum aestivum L), tohum yatağı hazırlama, azaltılmış toprak işleme, tane verimi

Comparing Different Soil Tillage Systems on Yield of Winter Wheat in Thrace Conditions

Öz

This research was carried out to compare different soil tillage systems (reduced tillage, no tillage and traditional tillage) on sunflower - wheat crop rotation for winter wheat yield and economical seed bed preparation methods in Thrace conditıons. The experiments were conducted at Thrace Agricultural Research Institute between 2001 and 2005 using randomized Complete Block Design (stripe plots) with three replications. Five different seed bed preparation methods were evaluated. In this research beside seed yield the other yield components such as; plant height, spike length, seed number per spike, spike number per square meter, 1000 seed weight, and test weight were evaluated. Based on economical analyses, the among 5 different seed bed preparation methods for wheat production under dry conditions after sunflower harvest, the best economical soil tillage method for bread wheat production “Goble disk + Cultivator + Tillage” was found with 563.6 kg/ha seed yield, 1123.8 TL/ha net return and 0.40 TL/Kg cost of grain production.

Anahtar Kelimeler

• Wheat (Triticum aestivum L.) seed bed preparation, soil tillage, reduced soil tillage, seed yield

Kaynakça

1. Açıl, F. (1974). Tarımsal ürün maliyetlerinin hesaplanması ve memleketimiz tarımsal ürün maliyetlerindeki gelişmeler. A.Ü. Ziraat Fak. Yayınları No:567, Ankara
2. Açıkgöz, N. (1993). Tarımda araştırma ve deneme metodları. E. Ü. Ziraat Fakültesi, Bornova-İzmir
3. Alagöz, R., Keklikçi, Z., Kılınç, N. (1989). Diyarbakır koşullarında buğdayın tarla hazırlığı araştırması. Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü. 1988-1989 Ülkesel Serin İklim Tahılları, Diyarbakır
4. Anonim, (2007). Meteoroloji İl Müdürlüğü verileri, Edirne
5. Demirören, T., Köse. C. (1986). Harran Ovasında nadas-hububat tarım yönteminde topraktan en fazla rutubet birikimi ve verim artışı sağlayan toprak işleme aletleri. Köy Hizmetleri Şanlıurfa Araştırma Enstitüsü. Yayın No: 16, Şanlıurfa
6. Dinler, A. (1991). Samsun yöresinde kuru koşullarda yapılan mısır tarımında ilk sürüm aletlerinin toprak ve su muhafazasına etkileri. Köy Hizmetleri Samsun Araşt. Enst. Yayınları No: 68-59, Samsun
7. Doğan, O., Küçükçakar, N. (1986). Anakara yöresinde düzeç eğrilerine paralel sürüm ve ekimin nem korunmasına ve buğday verimine etkisi. Köy Hizmetleri Ankara Araş. Enst. Yayın No:130-57, Ankara
8. Gerek, R. (1968). Dryfarming istasyonu tarafından yapılan nadas hazırlama ve toprak verimliliği denemeleri. Tohum Islah ve Deneme İstasyonu. Neşriyat No:6, Eskişehir

9. Gökgöl, M. 1969. Serin İklim Hububatı Ziraatı ve Islahı. Tarım Bakanlığı, Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü, İstanbul
10. Herberk, J. H., Murdock, L. W., Blevins, R. L. (1986). tillage system and date of planting effects on yield of corn on soils with restricted drainage. Agron. Jor. 72:824-826
11. Kamburoğlu, İ. (2001). Kırklareli kuru tarım koşullarında buğday tarımında toprak işlemesiz, azaltılmış toprak işlemeli ve gelenesel toprak işlemeli sistemlerin toprağın rutubet değişimine ve ürün verimine etkisi. Trakya Toprak ve Su Kaynakları Sempozyumu. 24-27 Mayıs 2001, Kırklareli
12. Little, T.M. Hills, F. J. (1978). Agricultural experimentation. Design and Analyses. University of California. U.S.A. p:87-100, Riverside, California
13. Özkan, E. (1996). Trakya Bölgesinde tarımsal ürünlerin üretim girdileri ve maliyetleri. 1996 Yılı Köy Hizmetleri Genel Müd. Atatürk Köy Hizmetleri Araştırma Enstitüsü Müd. Genel Yayın No:52, Kırklareli
14. Russel, F. (1986). Microcomputer Statistical Program (MSTAT). Version 4.00/EM. Micihigan State University. Msatat/Crop and Soil Sciences. 324B Agricultural Hall. East Lansing, Micihigan, U.S.A.
15. Sherbok, I. (1976). “Sub surface cultivation on of soil in southern regions of Nikalaev Province”. “Field Crop Abstracts Vol:30 No:7, 1977
16. Steel, R.G.D. and J.H. Torrie. 1980. Principles and Procedures of Statistics (A biometrical approch). Mcgraw-Hill Book Company, Newyork, U.S.A.
17. Süzer, S., (1994). Tarla tarımında toprak ve toprak işlemenin önemi. Marmara’da TARIM. Sayı:61-62:38-40
18. Süzer, S. (1996). Tarım ve Çevre. Trakya'nın bugünü ve geleceği için Trakya'da Sanayileşme ve Çevre Sempozyumu. 3-6 Ocak 1996, Çorlu
19. Süzer, S., (1997). Trakya Bölgesi tarım alanlarında görülen erozyonu önlemede bilinçli toprak işlemenin önemi. 1. Trakya Toprak ve Gübre Sempozyumu. 20-22 Ekim 1997, Tekirdağ
20. Süzer, S., (2000). Effects of conventional and biological agricultural systems on soil organisms and productivity. 2'nd International Symposium on New Technologies for Environmental Monitoring and Agro-Applications. 18-20 October 2000, Tekirdağ
21. Süzer, S. (2003). Trakya koşullarında sürdürülebilir tarımın toprak verimliliği ve ekosistemin korunmasına etkileri. Keşan Sempozyumu. 15-16 Mayıs 2003, Keşan
22. Süzer, S. (2008a). Tarım arazilerinde görülen su ve rüzgar erozyonuna karşı alınacak önlemler. Hasad Bitkisel Üretim Dergisi. Aralık 2008. Yıl:24, Sayı:283, 82-86
23. Süzer, S. (2008a). Anız yakmanın zararları. Küresel Isınma ve Ülke Tarımı Serisi, T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yayın Dairesi Başkanlığı. Yayın No: 13, 1-22
24. Süzer, S., (2012a). Buğday tarımında yüksek verim ve kaliteli ürün almak için uygun gübreleme teknikleri. Hasad Bitkisel Üretim Dergisi. Mart. 2012. Yıl:28, Sayı:335, 80-88
25. Süzer, S., (2012b). Sürdürülebilir tarım teknikleri. Agromedya Bitkisel Üretim Dergisi. Aralık-Ocak 2012. Yıl:1, Sayı:1, 32-36
26. Süzer, S., (2013). Tarım alanlarında görülen su ve rüzgar erozyonuyla mücadele yöntemleri. Agrotime Dergisi. Mayıs-Haziran 2013. Yıl:1, Sayı:3, 34-43
27. Süzer, S., Demir, L. ( 2013). Sırta ekim sisteminde buğdayda (Triticum Aestivum L.) en uygun tohum miktarının belirlenmesi. Agromedya Bitkisel Üretim Dergisi. Şubat-Mart 2013. Yıl:1 Sayı:2 104-109
28. Süzer, S., Gül, M. K. (2014). Bazı azotlu mineral gübrelerin kışlık ekmeklik buğday tane verimi ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi. Hasad Bitkisel Üretim Dergisi. Şubat. 2014. Yıl:29, Sayı:345, 62-67
29. Topçu, N., Abalı, İ. (1979). Karapınar rüzgar erozyonu alanlarında uygun nadas zamanı ve derinliğinin nem konumu ve buğday verimine etkisi. Bölge Topraksu Araşt. Enst. Müdürlüğü yayınları. No: 68-54, Konya
30. Torun, M. E. Öztürk, M.İ. Ağdağ. 1991. Bafra Ovasında İkinci Ürün Mısır Tarımında En Uygun Toprak İşleme ve Tohum yatağı Hazırlama Metodunun Belirlenmesi. Sonuç Raporu. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Yayın No: 2.15.
31. Tosun, O. 1975. Türkiye’ de Tahıl Açığı Nedenleri ve Çözüm Yolları. Anakara Üniversitesi Zir. Fak. Bit. Yet. Islah Kürsüsü, Ankara
32. Tüzüner, A., Yörük, M. (1981). Orta Anadolu koşullarında toprak işleme sistemlerinin mukayesesi ve en uygun toprak işleme sistemi. Sonuç Raporu. Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müd. Ankara
33. Vyn, T. J., Opoku, G., Swanton, C. (1998). Resudue management and minimum tillage systems for soybean fallowing wheat. Agron. J. 90:131-138
34. Yurtsever, N. (1984). Deneysel İstatistik Metotlar. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Köy Hizmetleri Genel Müd. Yayınları. Genel Yayın No:121. Teknik Yayın No:56, Ankara