Buğdaya Çavdar Kromozom Parçacıklarının Aktarılması (Translokasyonları)
Öz
Bütün ıslah çalışmalarında, genetik kaynaklar istenilen özellikleri yeni nesillere aktarabilmek için
büyük öneme sahiptir. Buğday ıslahında, hastalıklara ve zararlılara dayanıklılık, soğuğa ve kuraklığa tolerans
sağlayan, bitkinin toprak üstü ve toprak altı biyokütlesini arttıran genler çavdarda bulunmaktadır. Bu
özelliklerin ıslah materyaline kazandırılabilmesi için çavdar ve tritikaleden gen almış buğday gen kaynakları
kullanılmıştır. Bu şekilde oluşturulan ve farklı iki kromozom parçasının karşılıklı olarak yer değiştirmesi
anlamına gelen translokasyonlar sonucunda elde edilen genotiplerde tane verimi artışı gözlenmiştir. Ayrıca
farklı ülkelerde yapılan çalışmalarda, bu yöntemlerle biyotik ve abiyotik stres şartlarına karşı tolerans gösteren
buğday genotipleri geliştirilmiştir. Ülkemiz, buğday ve çavdarın gen merkezi içerisinde bulunmasına karşın,
çavdardan gelen genlerin aktarımına gereken önemin verilmediği anlaşılmaktadır. Mevcut araştırmalar
doğrultusunda ülkemizdeki buğday ıslah programlarında bu konuya gereken önemin verilmesi amacıyla bu
güne dek dünya genelinde kromozom parçacıklarının aktarılması konusunda yapılan çalışmalar özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- An, D. G., Li, L. H., Li, J. M., Li, H. J., Zhu, Y. G. (2006). Introgression of resistance to powdery mildew conferred by chromosome 2R by crossing wheat nullisomic 2D with rye. J Integr Plant Biol. 2006;48:838– 47.
- An, D., Zheng, Q., Luo, Q., Ma, P., Zhang, H., Li, L., et al. (2015). Molecular cytogenetic identification of a new wheat-rye 6R chromosome disomic addition line with powdery mildew resistance. PLoS One. 2015;10(8).
- An, D., Zheng, Q., Zhou, Y., Ma, P., Lv, Z., Li, L., et al. (2013). Molecular cytogenetic characterization of a new wheat–rye 4R chromosome translocation line resistant to powdery mildew. Chromosome Res. 21:419– 32.
- Austin, R. B. (1999). Yield of Wheat in The United Kingdom: Recent Advances and Prospects. Crop Sci, 39:1604–1610.
- Cakmak, I, Derici, R., Torun, B., Tolay, I., Braun, H. J., Schlegel, R. (1997). Role of rye chromosomes in improvement of zinc efficiency in wheat and tritikalesi. Plant Soil. 1997;196:249–53.
- Carver, B. F., Ownby, J. D. (1995). Acid soil tolerance in wheat. In: Donald LS, editor. Advances in Agronomy. Vol. 54. Academic Press; 1995. p. 117–173.
- Crespo-Herrera, L., Smith, C. M., Singh, R., Åhman, I. (2013). Resistance to multiple cereal aphids in wheat– alien substitution and translocation lines. Arthropod Plant Interact. 2013;7:535–45.
- Cui, L., Xiu, G., XiaoMing, W., Heng, J., WenHua, T., HongLian, L., et al. (2012). Characterization of interaction between wheat roots with different resistance and Heterodera filipjevi. Acta Agron Sin. 2012; 38:1009 English abstract.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Zafer Şaban Tunca
*
Bu kişi benim
Türkiye
Ali Topal
Türkiye
Yaşar Karaduman
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
13 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 7 Sayı: 2