Araştırma Makalesi

Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar

Cilt: 9 Sayı: 1 16 Haziran 2020
  • Mehmet Tokat *
  • Ramazan Acar
  • Abdullah Özköse
PDF İndir
EN TR

Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar

Öz

Bu çalışma Konya ekolojik koşullarında farklı kaynaklardan sağlanan karpuz genotiplerinin bazı bitkisel ve tarımsal özelliklerin belirlenmesi ve yemlik bakımdan üstün genotiplerin seçilmesi amacıyla 2017 yılında yapılmıştır. Tohumlar serada saksılara ekilerek fideler oluşturulmuştur. Fideler deneme alanına Mayıs 2017’de 200 x 100 cm aralıklarla dikilmiştir. Hasat sırasında ve sonrasında yapılan gözlemlere göre incelenen özelliklerin en düşük, en yüksek ve ortalama skala değerleri sırasıyla yaprak ayası için; 3, 7 ve 5.8 (skala 3–7), yaprak ayasının yarılma derinliği için; 3, 7 ve 4.8 (skala 3–7), meyve rengi için; 1, 3 ve 2.6 (skala 1–3), meyvenin uzunlamasına kesitinin şekli için; 1, 4 ve 2.1 (skala 1–4), meyvenin ana et (iç) rengi için; 1, 4 ve 2.2 (skala 1–4) olarak belirlenmiştir. Ölçümlere göre ise incelenen özelliklerdeki en düşük, en yüksek ve ortalama değerler sırasıyla bitki başına meyve sayısı için; 1, 8 ve 2.3 adet, bitki başına meyve verimi için; 0.9, 45.8 ve 11.5 kg, meyve boyu için; 10.6, 46.8 ve 24.7 cm, meyve çevresi için; 35.1, 111.2 ve 64.5 cm, meyve kabuk kalınlığı için; 1.0, 50.0 ve 19.45 mm, bin tane ağırlığı için; 57.8, 324.9 ve 150.7 g; meyvede suda çözünebilir kuru madde miktarı için; %2, %11 ve %5.4, tohum verimi için; 1.68, 263.0 ve 97.88 g/meyve olarak bulunmuştur. İncelenen tüm özellikler bakımından genotipler arasında büyük farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Denemede kullanılan genotiplerin sahip olduğu bu önemli varyasyondan dolayı; incelen popülasyonlarda ıslah çalışmalarına uygun bir genetik çeşitliliğin bulunduğu ve yem amaçlı kullanılabilecek nitelikte (yemlik tip) karpuzun seçilebilme potansiyelinin çok yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, R. Özcan, M. M., Kanbur, G., Dursun, N. (2012). Some physico-chemical properties of edible and forage watermelon seeds. Iran. J. Chem. Chem. Eng., 31(4):41-47.
  2. Acar, R. Çoşkun, B. Alataş, M. S., Özköse, A. (2015). Yem karpuzunun (Citrullus lanatus var. citroides) farklı büyüklükteki meyvelerindeki yem değerindeki değişimin belirlenmesi. Selçuk Tar Bil Der, 2(1):27-32.
  3. Acar, R., Özköse, A., Koç, N. (2019a). Yem karpuzu [Citrullus lanatus (Thunb.) Matsumura&Nakai var. citroides (Balley) Mansf.). Tarlasera, Sayı:102, s:80-82.
  4. Acar, R. Hakkı, E. E, Türkmen, Ö., Seymen, M. (2019b). Yemlik ve sebze amaçlı tüketime uygun bazı karpuz genotiplerinin ISSR Yöntemi ile moleküler analizi. Selçuk Üniversitesi BAP Sonuç Raporu, Proje Numarası: 13401008. Konya.
  5. Anonim, (2017). Konya Meteoroloji Bölge Müdürlüğü Kayıtları, Konya.
  6. Geren, H., Avcıoğlu, R., Soya, H., Kır, B., Demiroğlu, G., Kavut, Y. T. (2011). İkinci ürün olarak yetiştirilen yem karpuzu (Citrillus lanatus (Thunb.) Matsum. &Nakai var. citroides (Balley) Mansf.)'nun verim ve bazı verim özellikleri üzerine bir ön araştırma. Türkiye 4.Tohumculuk Kongresi, 14-17 Haziran 2011, Samsun, Cilt:2:157-161.
  7. Simić, A., Geren, H., Vučković, S., Petrović, S., Dželetović, Ž. (2012). Comparison of fruit yield and some yield characteristics of forage watermelon (Citrullus lanatus var. citroides) grown in Turkey and Serbia, Proceedings of the First International Symposium on Animal Science, November 8th–10th, 2012, Book I, pp.496-503.
  8. TTSM, (2017). Karpuz (Citrullus lanatus (Thunb) Özellik Belgesi. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü, www.tarim.gov.tr/BUGEM/TTSM/Belgeler/Tescil/%C3%96zellik%20Belgeleri/Sebze/karpuz-ozellik-belgesi.doc [Erişim tarihi: 29.05.2017].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Tokat * Bu kişi benim
Türkiye

Ramazan Acar Bu kişi benim
Türkiye

Abdullah Özköse Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

16 Aralık 2019

Kabul Tarihi

2 Ocak 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tokat, M., Acar, R., & Özköse, A. (2020). Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, 9(1), 43-50. https://izlik.org/JA72MT62YT
AMA
1.Tokat M, Acar R, Özköse A. Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar. Bahri Dağdaş Bitk. Arşt. Derg. 2020;9(1):43-50. https://izlik.org/JA72MT62YT
Chicago
Tokat, Mehmet, Ramazan Acar, ve Abdullah Özköse. 2020. “Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar”. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 9 (1): 43-50. https://izlik.org/JA72MT62YT.
EndNote
Tokat M, Acar R, Özköse A (01 Haziran 2020) Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 9 1 43–50.
IEEE
[1]M. Tokat, R. Acar, ve A. Özköse, “Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar”, Bahri Dağdaş Bitk. Arşt. Derg., c. 9, sy 1, ss. 43–50, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72MT62YT
ISNAD
Tokat, Mehmet - Acar, Ramazan - Özköse, Abdullah. “Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar”. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 9/1 (01 Haziran 2020): 43-50. https://izlik.org/JA72MT62YT.
JAMA
1.Tokat M, Acar R, Özköse A. Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar. Bahri Dağdaş Bitk. Arşt. Derg. 2020;9:43–50.
MLA
Tokat, Mehmet, vd. “Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar”. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2020, ss. 43-50, https://izlik.org/JA72MT62YT.
Vancouver
1.Mehmet Tokat, Ramazan Acar, Abdullah Özköse. Bazı Karpuz (Citrullus lanatus) Genotiplerinde Gözlemlenen Bitkisel ve Tarımsal Özelliklerdeki Varyasyonlar. Bahri Dağdaş Bitk. Arşt. Derg. [Internet]. 01 Haziran 2020;9(1):43-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72MT62YT