Erzurum İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinden Toplanan Çiğ Sütlerde Renk, Somatik Hücre Sayısı ve Fizikokimyasal Özellikler Arasındaki İlişkiler

Öz

Bu çalışmada Erzurum ilinde bulunan süt çiftliklerinden 23 adet çiğ süt örneği alınmış ve örneklerin bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile standartlara uygunluğu araştırılmıştır. Araştırmada ayrıca süt örneklerinin fizikokimyasal özellikleri ile farklı renk parametreleri arasındaki olası korelasyonları belirlemekve literatürdeki boşluğu doldurmak amaçlanmıştır. Araştırmada, çiğ süt örneklerinin ortalama kuru madde (%), yağsız kuru madde (%), pH, protein (%), yağ (%) ve somatik hücre sayıları (SHS) değerleri sırasıyla 12.22, 8.73, 6.44, 2.93, 3.49 ve 5.404 olarak bulunmuştur. Çiğ süt örneklerinin ortalama L*, a*, b*, C* ve ∆ değerleri sırasıyla 80.62,-56.71, 4.77, 56.92 ve 60.141 olarak bulunmuştur. İstatistiksel analiz sonuçları renk parametreleri ile bazı fizikokimysal değerler arasında önemli korelasyonlar olduğunu göstermiştir. Çiğ süt örneklerinin yağsız kurumadde miktarı ile örneklerin L*a*, b* ve ∆E değerleri arasında önemli korelasyonlar belirlenmiştir (r=-0.674- 0.514). Çiğ sütlerin yağ miktarı miktarı ile örneklerin L*a*, b* ve ∆E değerleri arasındaki korelasyonların ise önemsiz olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sütte rengi ölçümü
• renk parametreleri
• süt kalitesi
• SHS

Relationships Between Color, Somatic Cell Count and Physicochemical Properties of Raw Milk Collected from Dairy Cattle Farms in Erzurum Province

Öz

In this study, 23 milk samples were taken from different farms in Erzurum province and some physical and chemical properties and conformity to standards were analyzed. The study also aimed to determine possible correlations between the physicochemical properties of milk samples and various color parameters, and to fill the gap in the literature. In the study, the mean values for total dry matter (DM, %), fat (%), non-fat dry matter (NFDM, %), pH, protein (%), fat (%) and somatic cell count (SCC) of the raw milk samples were found to be 12.22, 8.73, 6.44, 2.93, 3.49 and 5.404, respectively. The average L*, a*, b*, C* and ∆ values of the raw milk samples were determined as 80.62, -56.71, 4.77, 56.92 and 60.141, respectively. The results of statistical analysis showed that there were significant correlations between the color parameters and some physicochemical values. Significant correlations were found between the amount of non-fat dry matter in raw milk samples and the L*a*, b* and ∆E values of the samples (r=-0.674- 0.514). The correlations between the fat content of the raw milk samples and the L*a*, b* and ∆E values of the samples were found to be insignificant.

Anahtar Kelimeler

• milk color measurement
• color parameters
• milk quality
• SCC

Kaynakça

1. Açık, B., Özdemir, S. (2022). Erzurum’da süt toplama merkezlerinden alınan çiğ sütlerin somatik hücre sayısı ile bazı kalite niteliklerinin belirlenmesi. ATA-Gıda Dergisi, 1(2), 1-6.
2. Akın, M. S., Yapık, Ö., Akın, M.B. (2016). Adıyaman ilinde süt üretim çiftliklerinden ve toplayıcılardan sağlanan sütlerin bazı özellikleri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(4).
3. Association of Official Agricultural Chemists (AOAC), 1995. Official Methods of Analysis of AOAC International. 16th edition. AOAC International, USA
4. Baran, A., Adıgüzel, M.C. (2020). Some physicochemical and microbiological properties of cow milks collected from local dairy delicatessens in Erzurum, Turkey. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(2), 493-505.
5. Chudy, S., Bilska, A., Kowalski, R., Teichert, J. (2020). Color of milk and milk products in CIE L*a*b* space. Medycyna Weterynaryjna, 76, 77–81.
6. Diler, A., Baran, A. (2014). Erzurum’un Hınıs ilçesi çevresindeki küçük ölçekli işletme tank sütlerinden alınan çiğ süt örneklerinin bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. Alinteri Journal of Agriculture Science, 26(1), 18-24.
7. Gayretli, D. (2013). Diyarbakır İlinde Elde Edilen Sütlerde Bazı Biyokimyasal Parametrelerin Mevsimsel Ve Aylık Değişimlerinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Tunceli Üniversitesi-Fen Bilimleri Enstitüsü. Tunceli.
8. Graulet, B. (2010) Improving the level of vitamins in milk, [in] Griffiths M. W. (ed.) Improving the Safety and Quality of Milk. Improving Quality in Milk Products. Woodhead Publishing Ltd, Cambridge 2010, p. 229-251.

9. Gürbüz, Z., Kotan, T.E., Gürmeriç, H.E., Şengül, M. (2023). Piyasada Satılan Yoğurtların Fizikokimyasal, Mikrobiyolojik ve Ade-İnhibitör Aktivitelerinin Belirlenmesi. Gıda, 48(6), 1366-1378.
10. Hunt, K.M., Williams, J.E., Shafii, B., Hunt, M.K., Mehre, R., Ting, R., McGuire, M.K., McGuire, M.A. (2013). Mastitis is associated with increased free fatty acids, somatic cell count, and interleukin-8 concentrations in human milk. Breastfeeding Medicine, 8,105-110.
11. Jaros, D., Rohm, H. (2001). Identification of sensory color optima of strawberry yogurt. Journal of Food Quality, 24(1), 79-86.
12. Kaskous, S. (2021). Physiological Aspects of milk somatic cell count in dairy cattle. International Journal of Livestock Research, 11, 1-12.
13. Kaygısız, M., Dündar, A.N., Polat, F., Kadıoğlu, B., Uğur, N. (2019). Yöresel Bir Ürün Olan Tuzlu Yoğurda Enzime Dirençli Nişasta (EDN) İlavesinin Mineral Madde, Randıman, Renk ve Duyusal Özellikleri Üzerine Etkisinin Araştırılması. Gıda ve Yem Bilimi Teknolojisi Dergisi, (21), 53-64.
14. Lambrini, K., Aikaterini, F., Konstantinos, K., Christos, I., Ioanna, P.V., Areti, T. (2021). Milk nutritional composition and its role in human health. Journal of Pharmacy and Pharmacology, 9, 8-13.
15. Milovanovic, B., Djekic, I., Miocinovic, J., Djordjevic, V., Lorenzo, J. M., Barba, F. J., Tomasevic, I. (2020). What is the color of milk and dairy products and how is it measured? Foods, 9(11), 1629.
16. Murphy, K., Curley, D., O’Callaghan, T.F., O’Shea, C., Dempsey, E.M., O’Toole, P.W., Ross, R. P., Ryan, C.A., Stanton, C. (2017). The composition of human milk and infant faecal microbiota over the first three months of life: a pilot study. Scientific Reports, 7 (1), 40597.
17. Özdemir, D., Kahyaoğlu, D.T. (2020). Identification of microbiological, physical, and chemical quality of milk from milkcollection centers in Kastamonu Province. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 44(1), 118-130.
18. Patton, S. (2017). Milk: Its Remarkable Contribution to Human Health and Well-Being. Taylor and Francis, pp.1-263.
19. Scibisz, I., Ziarno, M., Mitek, M. (2019). Color stability of fruit yogurt during storage. Journal of food science and technology, 56(4), 1997-2009.
20. Şengül, M., Ürkek, B., Kaçan, Z. G., Kotan, T.E., Akgül, H. İ. (2021). Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi pilot süt fabrikasına gelen çiğ sütlerin kalitesinin belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 52(1), 90-97.
21. Thorning, T.K., Raben, A., Tholstrup, T., Soedamah-Muthu, S.S., Givens, I., Astrup, A. (2016). Milk and dairy products: good or bad for human health? An assessment of the totality of scientific evidence. Food and Nutrition Research, 60(1), 32527.
22. Tuncer, K., Kul. E., Şahin. A. (2016). TR71 Bölgesindeki süt sığırı işletmelerinden toplanan çiğ sütlerin bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences. 30 (1). 65-69.
23. Turkish Food Codex Communiqué on Raw Milk and Heat Treated Drinking Milk, Communiqué No: 2009/14. Ankara, Turkey: Republic of Turkey Ministry of Agriculture and Forestry; 2009.