Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Öz Yeterlik İnançları, Pedagojik Bilgi ve Becerileri ile Bedensel Okuryazarlıkları Arasındaki İlişki

Öz

Araştırmada beden eğitimi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları, pedagojik bilgi ve becerileri ile bedensel okuryazarlık algıları arasındaki ilişki karma araştırma yaklaşımıyla incelenmiştir. Çalışma grubunu Giresun il merkezindeki okullarda görev yapan 216 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Nicel bölümündeki verilerin toplanmasında üç ölçek kullanılmıştır. Nitel bölümünde “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” hazırlanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi analizi, korelasyon ve çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Nitel verilerde içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırmada pedagojik bilgi ve beceri ile öz yeterlik, bedensel okuryazarlık algısı ile öz yeterlik arasında pozitif yönde orta düzeyde; beden okuryazarlığı ile pedagojik bilgi ve beceri arasında da pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki saptanmıştır. Nitel bölümde ise kişilerarası öz yeterlik; okul iklimindeki paydaşlar ile iletişimle açıklanmıştır. Pedagojik bilgi ve beceri “Dersin planlanması”, “Dersin uygulanmasında öğretim yöntem ve tekniklerin seçimi” ve “Sınıf yönetimi” olmak üzere üç kategoride incelenmiştir. Bedensel okuryazarlık kavramına ilişkin öğretmenlerin farkındalık sahibi olmadıkları saptanmıştır. Bu bağlamda bedensel okuryazarlık kavramına yönelik farkındalık kazandırılması için uygulamalar ve seminerler düzenlenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Beden okuryazarlığı
• pedagojik bilgi ve beceri
• öz yeterlik
• kişilerarası öz yeterlik
• beden eğitimi öğretmeni
• karma araştırma

The Relationship Between Physical Education Teachers' Self-Efficacy Beliefs, Pedagogical Knowledge and Skills, and Physical Literacy

Abstract

In the study, the relationship between physical education teacher’s self-efficacy perception, pedagogical knowledge and physical literacy was examined with exploratory sequential design from mixed research methods. The study group compose of 216 physical educations and sports teachers working in Giresun provinces, in the quantitative part of the study was used “Physical education teacher interpersonal self-efficacy scale, pedagogical knowledge and skill scale, perceived physical literacy education teachers. In the qualitative part of the study, the interview technique was used, in the analysis of the date descriptive analyzes, correlation analysis, t-test for independent groups wore used. Content analysis was used in the analysis of quantitative data, according to the findings obtained in the quantitative section, no significant difference was found in the scales in terms of gender and age variables. A significant relationship was found between pedagogical knowledge and skills and interpersonal self- efficacy according to the location of the school.

Keywords

• Physical literacy
• pedagogical knowledge and skills
• interpersonal self-efficacy
• physical education teacher
• mixed research

Kaynakça

1. Aktağ, I., & Walter, J. (2005). Öğretmen adaylarının mesleki yeterlilik duygusu. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(4), 127-132. https://doi.org/10.1501/Sporm_0000000055
2. Almond, L., & Whitehead, M. (2012). The value of physical literacy. Physical Education Matters, 7(2), 61-63.
3. Artunç, M. (2020). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kişiler arası öz yeterlikleri ile zaman yönetimi becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez no. 629913) [Yüksek lisans tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi- Erzincan].
4. Baki, A., & Gökçek, T. (2012). Karma yöntem araştırmalarına genel bir bakış. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (elektronik), 11(42), 1-21. https://dergipark.org.tr/en/pub/esosder/issue/6156/82721
5. Baltacı, A. (2018). Nitel üzerinde örnekleme ve örnekleme incelemesi üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
6. Bandura, A. (1982). The assessment and predictive generality of self-percepts of efficacy. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 13(3), 195-199.
7. Barnett, L. M., Dudley, D. A., Telford, R. D., Lubans, D. R., Bryant, A. S., Roberts, W. M., ... & Keegan, R. J. (2019). Guidelines for the selection of physical literacy measures in physical education in Australia. Journal of Teaching in Physical Education, 38(2), 119-125. https://doi.org/10.1123/jtpe.2018-0219
8. Brott, P. E., & Myers, J. E. (2002). Development of professional school counseloridentity a grounded theory. In S. B. Merriam (Ed), Qualitative research in practice examples for discussion and analysis (pp. 145-160), Jossey-Bass A Wiley

9. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
10. Capel, S., & Whitehead, M. (2015). Learning to teach physical education in the secondary school: A companion to school experience. Routledge.
11. Cherniss, C. (1993). The role of occupational self-efficacy in the etiology and recovery of burnout. WB Schaufeli, C. Maslach and T. Marek (Eds.), Series in applied psychology: Social issues and questions. Occupational burnout: Recent advances in theory and research. 135-149.
12. Çapri, B., & Kan, A. (2006). Öğretmenleri kişiler arası öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 48-61.
13. Dilek, Ç. (2020). Öğretmen adaylarının program okuryazarlık düzeyleri ile pedagojik bilgi ve beceri düzeylerinin incelenmesi (Tez no. 641676) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi-Erzurum].
14. Doğru, E., & Aydın, F. (2017). Coğrafya öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile ilgili yeterliliklerinin incelenmesi/Examining the skills of geography teachers’ technological pedagogical content knowledge. Journal of History Culture and Art Research, 6(2), 485-506.
15. Doğru, M., & Aydoğdu, M. (2003). Fen bilgisi öğretiminde kullanılan yöntemlerde karşılaşılan sorunlar ile ilgili öğrenci görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 150-158.
16. Döş, B. (2016a). Öğretmenlerin mesleki bilgi ve beceri ihtiyaçlarının belirlenmesi: nitel bir analiz. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 41-52.
17. Döş, B. (2016b). Analyzing the alternative assessment applications for the development of teaching: review of literature. International Online Journal of Educational Sciences, 8(4). http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2016.04.017
18. Dudley, D. A. (2015). A Conceptual model of observed physical literacy. Physical Educator, 72(5). https://doi.org/10.18666/TPE-2015-V72-I5-6020
19. Durden-Myers, E. J., Green, N. R., & Whitehead, M. E. (2018). Implications for promoting physical literacy. Journal of Teaching in Physical Education, 37(3), 262-271. https://doi.org/10.1123/jtpe.2018-0131
20. Durmuşoğlu, M. V., & Yamak, B. (2022). Beden eğitimi öğretmenleri ile diğer branş öğretmenlerinin iletişim becerileri ve öz yeterlilikerinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 13(3), 353-363.
21. Elgit, B., & Yurtal, F. (2022). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ile sınıf içi davranışlarının incelenmesi. Journal of National Education, 51(235).
22. Esentürk, O. K., Yılmaz, A., İlhan, E. L., & Kan, A. (2019). Beden eğitimi öğretmeni kişilerarası öz yeterlik ölçeği'nin psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 24(2), 63-88.
23. Essiet, I. A., Warner, E., Lander, N. J., Salmon, J., Duncan, M. J., Eyre, E. L., & Barnett, L. M. (2022). Exploring Australian teachers’ perceptions of physical literacy: a mixed-methods study. Physical Education and Sport Pedagogy, 1-20.
24. Foulkes, J. D., Foweather, L., Fairclough, S.., & Knowles, Z. (2020). “I wasn’t sure what it meant to be honest”-Formative research towards a physical literacy intervention for preschoolers. Children, 7(7), 76. https://doi.org/10.3390/children7070076
25. Francis, C. E., Longmuir, P. E., Boyer, C., Andersen, L. B., Barnes, J. D., Boiarskaia, E., ... & Tremblay, M. S. (2016). The Canadian assessment of physical literacy: development of a model of children’s capacity for a healthy, active lifestyle through a Delphi process. Journal of Physical Activity and Health, 13(2), 214-222. https://doi.org/10.1123/jpah.2014-0597
26. George, D. & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson
27. Gökçek, T., & Yılmaz, A. (2019). Pedagojik bilgi ve beceri anketinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Eğitim Dergisi, 52-70. https://doi.org/10.19128/turje.459678
28. Gökçen, M., & Kutluca, A. Y. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin pedagojik inançlarının pedagojik yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 214-240.
29. Harvey, S., & Pill, S. (2019). Exploring physical education teachers ‘everyday understandings’ of physical literacy. Sport, Education and Society, 24(8), 841-854.
30. Heaney, C., & Walker, N. (2012). The challenges and opportunities of teaching sport and exercise psychology at a distance. Sport and Exercise Psychology Review, 8(2), 65-71.
31. Işıkgöz, M. E., Deveci, M. E., & Gürbüz, P. G. (2022). Beden eğitimi öğretmenlerinin pedagojik bilgi ve beceri düzeylerinin incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 62-79.
32. Ivanov, V., & Tzankova, J. (2020). Online distance education on Wordpress web-based platform as an innovation in the learning process of sports students from medical university–Sofia during the pandemic of COVID-19. Pedagogy, 92(7), 143-51.
33. Kan, A., & Çapri, B. (2008). Öğretmenlerin kişilerarası öz-yeterlik inançlarının cinsiyet, yaş, mezun olunan okul ve medeni durum açısından incelenmesi. Journal of Educational Sciences & Practices, 7(14).
34. Koehler, M., & Mishra, P. (2009). What is technological pedagogical content knowledge. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60-70.
35. Lundvall, S. (2015). Physical literacy in the field of physical education–A challenge and a possibility. Journal of Sport and Health Science, 4(2), 113-118. https://doi.org/10.1016/j.jshs.2015.02.001
36. Mehmetlioğlu, D., & Haser, Ç. (2013). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının mesleğe hazır bulunuşlukları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(34), 91-102. https://doi.org/10.9779/PUJE531
37. Meriç, G. (2014). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPABGÖ) konusunda özgüven seviyelerinin belirlenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(2), 352-367.
38. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
39. Munusturlar, S., & Yıldızer, G. (2020). Beden eğitimi öğretmenleri için algılanan beden okuryazarlığı ölçeği’nin faktör yapısının Türkiye örneklemine yönelik sınanması. Hacettepe üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 200-209. doi: 10.16986/HUJE.2019049146
40. Neuman, D. (2014). Qualitative research in educational communication and technology: A brief introduction to principles and procedures. Journal of Computing in Higher Education, 26(1), 69-86.
41. Özgül, F., Semiz, K., & Kangalgil, M. (2023). Ortaokul Öğrencileri için Bedensel Okuryazarlık Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 1-12.
42. Robinson, D. B., Randall, L., & Barrett, J. (2018). Physical literacy (mis) understandings: What do leading physical education teachers know about physical literacy? Journal of Teaching in Physical Education, 37(3), 288-298. https://doi.org/10.1123/jtpe.2018-0135
43. Saracaloğlu, A. S., Certel, Z., Varol, S. R., & Bahadır, Z. (2012). Beden eğitimi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ve denetim odaklarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri dergisi, 3(2), 54-65.
44. Seggie, F. N., & Bayyurt, Y. (Eds.). (2017). Nitel araştırma: Yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları. Anı Yayıncılık.
45. Shulman, L. S. (1987). Knowledge and teaching: Foundations of the new reform. Harward Educational Review, 57(1),1-23. https://doi.org/10.17763/haer.57.1.j463w79r56455411
46. Shulman, L. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004
47. Stoddart, A. L., & Humbert, M. L. (2021). Teachers’ perceptions of physical literacy. The Curriculum Journal, 32(4), 741-757. https://doi.org/10.1002/curj.107
48. Şekertağ, F., & Yılmaz, A. (2023). Covid-19 Sürecinde beden eğitimi öğretmenlerinin pedagojik bilgi ve beceri düzeyleri ile mesleki inançlarının iş performansına etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 12(2), 269-280.
49. Tabachnick, B.G., &Fidell,L.S.(2007).Multivariate analysis of variance and covariance. Using multivariate statistics. Allyn and Bacon
50. Taş, H., & Altunsöz, I. H. (2021a). Ortaokul öğrencilerinin bedensel okuryazarlığını değerlendirme. Eğitim ve Bilim, 46(208).
51. Taş, H., & Altunsöz, İ. H. (2021b). Bedensel okuryazarlık kavramı ve önemi. Spor Bilimleri Dergisi, 32(3), 109-122.
52. Tremblay, M. S., Colley, R. C., Saunders, T. J., Healy, G. N., & Owen, n. (2010). Physiological and health implications of a sedentary lifestyle. Applied Physiology, Nutrition and Metabolism, 35(6), 725-740. https://doi.org/10.1139/H10-079
53. Whitehead, M. (2010). Physical literacy: Throughount the the life course. Routlenge.
54. Whitehead, M. (2013). What is education in physical education? Physical Education Debates, 22-36.
55. Whitehead, M., & Murdoch, E. (2006). Physical literacy and physical education: Conceptual mapping. Physical Education Matters, 1(1), 6-9.
56. Yaşın, İ. (2022). Beden eğitimi öğretmenlerinin kişilerarası öz-yeterlik düzeyleri ile liderlik yönelimlerinin incelenmesi. (Tez no. 727523) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara].
57. Yavuz, M. (2018). Kaynaştırma sınıflarında çalışan öğretmenlerin kişilerarası öz-yeterlik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(6), 2057-2067.
58. Yıldızer, G., & Munusturlar, S. (2022). Differences in perceived physical literacy between teachers delivering physical education in schools: classroom teachers vs physical education teachers. Physical Education and Sport Pedagogy, 27(6), 626-639.
59. Yılmaz, A., & Zorlu, Y., & Aslantürk, O. (2023). Beden okuryazarlığı fiziksel aktivite davranışı ve ders dışı sportif etkinlikler arasındaki ilişki. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 28(3), 231-243.
60. Yılmaz, A., & Kabak, S. (2021). Perceived physical literacy scale for adolescents (PPLSA): Validity and reliability study. International Journal of Education and Literacy Studies, 9(1), 159-171.
61. Yılmaz, A., Esentürk, O. K., & İlhan, E. L. (2018). Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik durumları ve öğretim sürecinde bu duruma yol açan nedenler: Karma araştırma yaklaşımı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(6), 2091-2103. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2448
62. Yılmaz, A., & Namlı, S. (2017). Öğretmenlik uygulaması dersine katılan uygulama öğretmeni ve öğretmen adaylarının mesleki yeterliklerine ilişkin görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 14(3), 3061-3077.
63. Yorgancı, A. E., & Bozgeyikli, H. (2016). Sınıf Öğretmenlerinin Kişilerarası Öz Yeterlilik Al-gılarıyla Örgütsel Güven Algılarının İncelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(10), 47-79.
64. Zimmerman, B. J., Bandura, A., & Martinez-Pons, M. (1992). Self-motivation for academic attainment: The role of self-efficacy beliefs and personal goal setting. American Educational Journal, 29, 663-676. https://doi.org/10.3102/00028312029003663