4 ve 5. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN BİLİM İNSANI İMAJLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, 4 ve 5. sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajlarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 4 ide yer alan 8 ilköğretim okulundan tesadüfî olarak seçilen 120 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, Chambers'in (1983) 'Bir Bilim İnsanı Çiz Testi' ile toplandıktan sonra, Song ve Kim (1999) tarafından geliştirilen ölçek kullanılarak değerlendirilmiştir. Her bir öğrenciden bilimsel araştırma yapan birer bilim insanı resmi çizmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler, değerlendirme listesindeki her bir ölçüt dikkate alınarak araştırmacılar tarafından ayrı ayrı incelenmiştir. Sonuçta, birçok öğrencinin bilim insanı imajının daha önceki çalışmalarda açıklandığı gibi sıradan/basmakalıp - laboratuvar önlüklü, gözlüklü, erkek ve mutlu bir yüz ifadesiyle genelde laboratuvarda çalışan bir kişi- olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçtan hareketle, daha üst öğrenim seviyesindeki öğrencilerin imajlarıyla örtüşecek şekilde bilim insanı imajlarının erken yaşlardan itibaren oluşmaya başladığı ve zamanla değişmediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle açıklanan bu basmakalıp imajların oluşmasına yol açan esas kaynakların neler olduğunun araştırılmasına yönelik çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• bilim insanı, bilim insanı imajları, ilköğretim öğrencileri

A COMPARISON OF THE 4 AND 5. GRADE STUDENTS’ SCIENTIST IMAGES

Abstract

The aim of this study was to investigate 4 and 5. Grade students’ images of scientists. The study group was 4th and 5th grade students in four cities of Turkey in the 2010- 2011 academic years. The sample for this study consisted of 120 students who were randomly selected from eight public schools in four cities. As a data collection tool, the Draw-a-Scientist Test (DAST) was used. The data was analyzed by using a scale developed by Song and Kim (1999). Analyses of the students’ drawings indicated that most of the students had stereotypical scientist images - male scientist image with eyeglasses, wearing lab coats, individuals who work in laboratories with smiling faces – as explained by the other studies. Thus, it is a fact that children’s’ scientist images developed by the early years and do not change. It is suggested that it is an important need to research on the basic factors why children’s’ scientist images are usually stereotypical.

Keywords

• scientist, images of scientists, elementary school students

Kaynakça

1. Barman, C. R. (1999). Students’ views about scientists and school science: Engaging K-8 teachers in a national study. Journal of Science Teacher Education, 10 (1), 43-54.
2. Bora, N. D., Arslan, O. ve Çakıroğlu, J. (2006). Lise öğrencilerinin bilim ve bilim insanı hakkındaki görüşleri. Hacettepe üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 32-44.
3. Buldu, M. (2006). Young children’s perceptions of scientists: a preliminary study. Educational Research, 48(1), 121-132.
4. Burton, G.M. & Huber, R.A. (1995). What do children think scientist look like?. School Science and Mathematiccs, 95 (7), 371-376
5. Chambers, D. W. (1983). Stereotypic images of the scientist: The draw a scientist test. Science Education, 67 (2), 255-265.
6. Ekici, F., Doğan, A. ve Kaya, O. N. (2007). İlköğretim ikinci kademe (6., 7., 8., Sınıf) öğrencilerinin bilim insanı imajları. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Ankara.
7. Finson, K. D. (2003). Applicability of the DAST-C to the images of scientists drawn by students of different racial groups. Journal of Elementary Science Education, 15 (1), 15-27.
8. Finson, K. D., Beaver, J. B. & Cramond, B. L. (1995). Development and field tests of a checklist for the draw-a-scientist test. School Science and Mathematics, 95 (4), 195-205.

9. Finson, K. D., Riggs, I. M. & Jesunatahadas, J. (1999, January). The relationship of science teaching self efficacy and outcome expectancy to the Draw-A-Science-Teacher Teaching Checklist. Paper Presented at the Annual International Conference of The Association of Educators of Teachers of Science, Austin, TX.
10. Fort, D. C. & Varney, H. L. (1989). How students see scientists: mostly male, mostly white, and mostly benevolent. Science and Children, 26(8), 8 – 13.
11. Gonsoulin, W. B. (2001). How do middle school students depict science ana Scientist. Mississippi State University, Curriculum and Instruction, Doctoral Thesis, UMI Number: 3005589
12. Güler, T. ve Akman, B. (2006). 6 yaş çocuklarının bilim ve bilim insanı hakkındaki görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 55-56
13. Kahle, J. B. (1989). Images of scientists: gender issues in science classrooms. The Key Centre For School Science And Mathematics, 4, 1-9.
14. Kaya, O. N., Doğan, A. & Öcal, E. (2008). Turkish elementary school students’ images of scientists. Eurasian Journal of Educational Research, 32, 83-100.
15. Kibar-Kavak, G. (2008). Öğrencilerin bilime ve bilim insanına yönelik tutumlarını ve imajlarını etkileyen faktörler. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
16. Korkmaz, H. ve Kavak, G. (2010). İlköğretim öğrencilerinin bilime ve bilim insanına yönelik imajları. İlköğretim Online, 9(3), 1055-1079.
17. Korkmaz, H. (2004). The images of the scientist through the eyes of the Turkish children. Panhandle Science & Mathematics Conference, Canyon, Texas, USA.
18. Küçük, M. (2006). Bilimin doğasını ilköğretim 7. sınıf öğrencilerine öğretmeye yönelik bir çalışma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
19. Lannes, D., Flavoni, L. & De Meis, L. (1998). The concept of science among children of different ages and cultures. Biochemical Education, 26, 199–204.
20. Mason, C. L., Kahle, J. B. & Gardner, A. L. (1991). Draw-A-Scientist Test: Future implications. School Science and Mathematics, 91(5), 193-198.
21. Mead, M. & Metraux, R. (1957). The image of the scientist among high school students: a pilot study. Science, 126, 384-390.
22. Nuhoğlu, H. ve Afacan, Ö. (2007). İlköğretim öğrencilerinin bilim insanına yönelik düşüncelerinin değerlendirilmesi. 16. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Tokat.
23. Oğuz-Ünver, A. (2010). Perceptions of scientists: a comparative study of fifth graders and fourth year student teachers. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 4(1), 11-28.
24. Öcal, E. (2007). İlköğretim 6, 7, 8. sınıf öğrencilerinin bilim insanı hakkındaki imaj ve görüşlerinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
25. Song, J. & Kim, K.S. (1999). How Korean students see scientists: the images of the scientist. International Journal of Science Education, 21 (9), 957- 977.
26. Türkmen, H. (2008). Turkish primary students’ perceptions about scientist and what factors affecting the image of the scientists. Eurasia Journal of Mathematics, Science And Technology Education, 4(1), 55-61.
27. Yıldırım, C. (2005). Bilimin Öncüleri. Ankara: Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
28. Yontar Toğrol, A. (2000). Öğrencilerin bilim insanı ile ilgili imgeleri. Eğitim ve Bilim, 25(118), 49-57.