PROVINCIAL POLITICS IN THE SINGLE-PARTY ERA: THE ORGANIZATION OF THE REPUBLICAN PEOPLE’S PARTY IN ÇORUH (ARTVIN) PROVINCE (1923–1945)
Öz
This article examines the establishment and development of the Republican People’s Party (CHP) in the province of Çoruh (Artvin) between 1923 and 1945, focusing on the formation of local political organization during the single-party period. From the second half of the 1930s onward, the CHP General Secretariat began to attach particular importance to provincial organization. In line with the party–state integration decision adopted in 1935, governors were appointed as provincial party chairmen beginning in 1936. One of the first representatives of this practice in Çoruh was Governor Refik Koraltan, who carried out significant efforts to strengthen the party organization.
With the abolition of the practice of governors serving as party chairmen in 1939, the influence of civilian actors in local politics began to increase. During this process, Dr. Cemal Alper (Kazancıoğlu) was appointed chairman of the CHP’s Çoruh branch and, together with the members of the executive board, sought to institutionalize organization at the village, subdistrict, district, and provincial levels. In accordance with the party’s statutes and regulations, district and provincial executive boards were formed, and the six principles of the Republican People’s Party were disseminated to the public through meetings held in villages as well as through the activities of the People’s Houses (Halkevleri) and People’s Rooms (Halkodaları).
The party’s reputation among the public largely depended on the harmonious relations established with the governorship. Addressing citizens’ demands through the governor’s office and the general secretariat enhanced the party’s popularity, which was reflected in the increase in membership. Indeed, while the number of members was 1,321 in 1936, it had risen to 16,980 by 1942. For this reason, party administrators paid close attention to maintaining cooperation with governors; however, as the local organization grew stronger, occasional conflicts of interest with administrative authorities became inevitable. Dr. Cemal Alper often managed to resolve such issues with the support of party inspector Cemal Karamuğla.
In conclusion, the nearly two-decade-long single-party rule in Turkey can be regarded as a period of “political socialization” during which the public became increasingly familiar with politics and electoral processes. The case of Çoruh demonstrates that local party organization during this period functioned both as an instrument of central control and as a laboratory for the development of local politics.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
none
Proje Numarası
yok
Etik Beyan
none
Teşekkür
none
TEK PARTİ DÖNEMİNDE TAŞRA SİYASETİ: ÇORUH (ARTVİN) VİLAYETİNDE CUMHURİYET HALK PARTİSİ TEŞKİLATI (1923-1945)
Öz
Bu makale, 1923–1945 yılları arasında Çoruh (Artvin) vilayetinde Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) kuruluşu ve gelişim sürecini ele almakta; Tek parti döneminde yerel siyasi örgütlenmenin biçimlenişine odaklanmaktadır. 1930’lu yılların ikinci yarısından itibaren CHP Genel Sekreterliği, taşra örgütlenmesine özel bir önem atfetmiş; bu doğrultuda 1935 yılında alınan parti-devlet bütünleşmesi kararıyla, 1936’dan itibaren valilerin aynı zamanda bulundukları illerde partinin başkanlığı görevini üstlenmeleri kararlaştırılmıştır. Çoruh Vilayetinde bu uygulamanın ilk temsilcilerinden biri olan Vali Refik Koraltan, parti teşkilatının güçlendirilmesine yönelik önemli çalışmalar gerçekleştirmiştir.
1939 yılında valilerin parti başkanlığı uygulamasının sona erdirilmesiyle birlikte, yerel siyasette sivil aktörlerin etkisi artmaya başlamıştır. Bu süreçte Dr. Cemal Alper (Kazancıoğlu), CHP Çoruh Vilayeti Başkanlığı görevine getirilmiş; yönetim kurulu üyeleriyle birlikte köy, nahiye, ilçe ve il düzeyinde örgütlenmeyi kurumsallaştırma çabası içine girmiştir. Parti tüzük ve talimatnamelerine uygun olarak il ve ilçe yönetim kurulları oluşturulmuş; Cumhuriyet Halk Partisi’nin altı ilkesi, köylerde düzenlenen toplantılar ve Halkevleri ile Halkodaları aracılığıyla halka aktarılmaya çalışılmıştır.
Partinin halk nezdindeki itibarı, büyük ölçüde valilikle kurulan uyumlu ilişkilere bağlıydı. Halktan gelen taleplerin valilik ve CHP Genel Sekreterliği aracılığıyla karşılanması, partiye olan ilgiyi artırmış; bu durum üye sayısındaki artışa da yansımıştır. Nitekim 1936 yılında 1.321 olan üye sayısı, 1942 yılı itibarıyla 16.980’e yükselmiştir. Bu nedenle parti yöneticileri, valilerle iş birliği içerisinde çalışmaya özen göstermiş; ancak yerel teşkilatın güçlenmesiyle birlikte zaman zaman idari otoritelerle çıkar çatışmaları da yaşanmıştır. Dr. Cemal Alper, bu tür sorunları çoğu zaman parti müfettişi Cemal Karamuğla’nın desteğiyle çözmeyi başarmıştır.
Sonuç olarak, Türkiye’de yaklaşık yirmi yıl süren tek partili yönetim dönemi, halkın siyasete ve seçim süreçlerine aşinalık kazandığı bir “siyasal sosyalleşme” evresi olarak değerlendirilebilir. Çoruh örneği, bu dönemde taşra teşkilatlanmasının hem merkezî kontrolün bir aracı hem de yerel siyasetin gelişiminde bir laboratuvar işlevi gördüğünü göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Etik Beyan
yok
Teşekkür
yok
