CUMHURİYET TÜRKİYESİNİN EĞİTİM SİSTEMİNİN İNŞASI SÜRECİNDE HEYET-İ İLMİYE TOPLANTILARI
Öz
Türk Kurtuluş Savaşı’nın hemen ardından eğitim sisteminin çağdaş bir ulus devlet formuna uygun hale getirilmesi çabaları pek çok açıdan önemli ve öncelikli kabul edilmiştir. Yeni Türkiye’nin kurucuları, eğitim sisteminin temel ilkelerini belirlemekle birlikte eğitim siyasetinde izlenecek yöntemleri geliştirmek üzere uzmanların görüşlerini almaya özen göstermişlerdir. Özellikle Maarif Vekâleti öncülüğünde gerçekleştirilen Heyet-i İlmiye çalışmaları bu çabanın sonucudur. Maarif Vekili İsmail Safa Bey’in öncülüğünde 15 Temmuz 1923 tarihinde toplanan ve çalışmalarını bir ay boyunca sürdüren Birinci Heyet-i İlmiye, eğitim ve kültür hayatında pek çok açıdan katkıda bulunmuştur. Maarif Vekili Vasıf Çınar, 22 Nisan 1924 tarihinde İkinci Heyet-i İlmiye toplantısına ve Mustafa Necati Bey 26 Aralık 1925 tarihinde toplanan Üçüncü Heyet-i İlmiye toplantısına öncülük etmiştir. Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve kurumsallaşma sürecinde eğitim sistemine yön vermesi ön görülen Heyet-i İlmiye toplantıları ele alınmıştır. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri, dönemin gazete ve dergileri yararlanılan temel kaynaklar olmakla birlikte eğitim tarihi alanında araştırma inceleme eserlerden de yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv KaynaklarıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 26 Haziran 339 (1923).BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 02 Temmuz 339 (1923).BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 04 Temmuz 339 (1923).BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 05 Temmuz 339 (1923).BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 14 Temmuz 339 (1923).BCA. 180-9-0-0-12-70-23. Tarih 15 Temmuz 339 (1923).BCA. 180-09-12-70-1-73. Tarih 04 Ağustos 339 (1923).BCA. 180-09-12-70-1-72. Tarih 05 Ağustos 339 (1923).BCA. 180-09-12-70-1-74. Tarih 7 Ağustos 339 (1923).Süreli YayınlarAnadolu MecmuasıAnadolu Terbiye MecmuasıAnadolu’da YenigünCumhuriyetHâkimiyet-i Milliye Muallimler MecmuasıTaninYeni MecmuaAraştırma-İnceleme EserlerAkgün, Seçil- Murat Uluğtekin; “Misak-ı Maarif”, Atatürk Yolu, Sayı: 3, Yıl: 2, Mayıs 1989, s. 285- 343.Ayas, Nevzad; Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi Kuruluşlar ve Tarihçeler, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 1948. Baltacıoğlu, İsmayıl Hakkı; Hayatım, (Yayına Hazırlayan: Ali Y. Baltacıoğlu), Dünya Yayıncılık, İstanbul, 1988.Ergin, Osman; Türk Maarif Tarihi, C.5, Eser Matbaası, İstanbul, 1977. Ergün, Mustafa; Atatürk Devri Türk Eğitimi, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1982. Hükümetler- Programları ve Genel Kurul Görüşmeleri, C.1 (24 Nisan 1920- 22 Mayıs 1950), (Haz.: İrfan Neziroğlu, Tuncer Yılmaz), TBMM Basımevi, Ankara, 2013.İnan, M. Rauf; Mustafa Necati, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1980.Mehmed Emin, “Son Heyet-i İlmiye” , Anadolu Mecmuası, Sene: 1, Sayı: 3, 1 Haziran 1340 (1924).Milli Eğitimle İlgili Söylev ve Demeçler, Türk Devrim Tarihi Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1946.Özalp, Reşat; Aydoğan Ataünal, Türk Milli Eğitim Sisteminde Düzenleme Teşkilatı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1977.Sakaoğlu, Necdet; Osmanlı’dan Günümüze Eğitim Tarihi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2003.Şapolyo, Enver Behnan; “Atatürk ve Maarif Misakı”, Türk Kültürü, Sayı: 40, 1966.Tanır, Engin Deniz; Cengiz Aslan; “Birinci Heyet-i İlmiye ve Çalışma Esasları”, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt: 52, Sayı: 1,2019, 251-276. Tonguç, İsmail Hakkı; İlköğretim Kavramı, Piramit Yayıncılık, Ankara, 2004.Tosh, John; Tarihin Peşinde, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1997.Yılmaz, Hasan; Heyet-i İlmiyeler (1923- 1924- 1926), Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Ankara, 1988.Yücel, Hasan Âli; Türkiye’de Orta Öğretim, T.C. Kültür Bakanlığı Milli Kütüphane Basımevi, Ankara, 1994.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Birgül Bozkurt
*
0000-0001-6433-8420
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Ocak 2020
Gönderilme Tarihi
26 Kasım 2019
Kabul Tarihi
23 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 19
Cited By
Atatürk Dönemi Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programlarında (1926-1936) İnşa Edilen Kimlikler
İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17679/inuefd.1575532Cumhuriyetin İlk Yıllarında Eskişehir’de Bir Okul: Sivrihisar Köy Yatı Mektebi (1925-1927)
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.17494/ogusbd.1695872Cumhuriyetin İlk Yıllarında Köy Okullarının Yaygınlaştırılması Çalışmaları (1923-1938)
Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.57135/jier.1819201