ARDAHAN KÜTÜPHANELERİ: TARİHSEL BAKIŞ VE NİCELİKSEL BİR DEĞERLENDİRME

Public libraries are institutions that meet local needs and take the characteristics of user groups into account when designing their services. Accurate reading of user statistics helps a library with developing collection and services in line with the local needs. Therefore, library statistics and demographic data were examined in this study enable public libraries in Ardahan to provide services within the context of user profile. Economics, cultural values and educational structure of Ardahan as well as qualitative and historical development of libraries in the region were also evaluated to contribute to the study. In the study using descriptive method, the correlations between public library services and demographic data, and the factors affecting these data were evaluated both quantitatively and qualitatively according to the library standards of International Federation of Library Associations and Institutions (IFLA) and Turkish Directorate General of Libraries and Publications (KYGM). Some information on statistics and libraries was based on TÜİK and KYGM data and interviews in Ardahan Provincial Public Library. A comparison of the demographic data and library statistics with the standards of IFLA and KYGM standards showed that the public libraries in Ardahan needed improvements in terms of collection, personnel, building, and user-centered services. A concept of services considering the local needs, socio-cultural structure and library standards needs to be adopted to exploit the full potential of provincial and county public libraries in Ardahan. In addition, this is the first study carried out for the region, it is going to make a significant contribution to improvement of services provided in those libraries through evaluation of various statistics and data.

Halk kütüphaneleri yerel düzeyde gereksinimleri karşılayan kurumlardır ve hizmetlerini tasarlarken kullanıcı gruplarının özelliklerini dikkate alırlar. Kullanıcı istatistiklerinin doğru okunması kütüphanenin yerel ihtiyaçlar doğrultusunda koleksiyon ve hizmet geliştirmesine katkı sağlar. Bu sebeple çalışmada Ardahan’daki halk kütüphanelerinin kullanıcı profili bağlamında hizmet verebilmeleri için kütüphane istatistikleri ve demografik veriler incelenmiştir. Çalışmaya katkı sağlaması açısından Ardahan’ın ekonomik, kültürel değerleri ve eğitim yapısı, bölge kütüphanelerinin tarihsel süreçte niteliksel olarak nasıl bir gelişim gösterdikleri de değerlendirmeye alınmıştır. Betimsel yöntemin kullanıldığı çalışmada, halk kütüphanesi hizmetleri ile demografik veriler ve bu verileri etkileyen unsurlar arasındaki ilişkiler hem niceliksel hem de niteliksel olarak IFLA ve KYGM kütüphane standartlarına göre değerlendirilmiştir. İstatistikler ve kütüphaneler hakkındaki bazı bilgiler TÜİK ve KGYM verilerinden ve Ardahan İli Halk Kütüphanesindeki görüşmelerden elde edilmiştir. Demografik verilerin ve kütüphane istatistiklerinin IFLA ve KGYM standartları ile karşılaştırılması sonucunda Ardahan’daki halk kütüphanelerinin derme, personel, bina ve kullanıcı odaklı hizmet açısından geliştirilmesinin gerekliliği görülmüştür. Ardahan’daki halk ve ilçe kütüphanelerinin tam potansiyelle kullanılabilmesi için yerel gereksinimlerin, sosyo-kültürel yapının ve kütüphane standartlarının göz önünde bulundurulduğu bir hizmet anlayışının benimsenmesi gerekir. Çalışma bölgeyi konu alan ilk çalışma olmasıyla beraber çeşitli verilerin bir arada değerlendirilmesi açısından söz konusu kütüphanelerin hizmetlerinin geliştirilmesi için anlamlı bir katkı sağlayacaktır.