Araştırma Makalesi

PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Sayı: 9 29 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Öz

Türk Edebiyatı tarihinde Türk Dili ve Edebiyatı’nın temelini oluşturan eserler, M.S. 6. ve 11. yüzyıllar arasını kapsayan Eski Türkçe Dönemi’nde ortaya çıkmıştır. 8. ve 11. yüzyıllarda hüküm süren Uygur Kağanlığı, bu edebiyat döneminde Eski Uygur Türkçesi Dönemi‘ni oluşturmuştur. Uygurlar, kendilerinden önceki Köktürk Devleti‘nden farklı olarak Manihaizm, Budizm ve Hristiyanlık dinlerini benimsemişler ve ortaya koyulan eserler Budizm ağırlıklı olarak dini metinlerden oluşmuştur. Bu döneme ait olan ve makalemizde çalışılacak Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi adı ile bilinen, Budizm etkisiyle Eski Uygur Türkçesi ile kaleme alınan, sayfaları bazen 7 bazen 8 satırdan oluşan, 80 sayfalık bu eser günümüze kadar ulaşmıştır. Axel Olrik, toplumun geçmişinde biriken kültürel izleklerinin sagelerde yaşadığını göstermek için Halk Anlatılarının Epik Yasaları başlığı altında on beş maddelik bir çalışma hazırlamıştır. Bu kurallar araştırmacılar tarafından kullanılmıştır ve evrensel olarak kabul edilmiştir. Bu evrensel kabulü ilkel çağda başlayan toplumların ve bireyin doğa ile bütünleşme evresinde gerçekleştirdiği ortak zihin özelliği iki madde ile çalışmada değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, halkbiliminin araştırma ve çalışma alanına giren, kültürel etkinin tarih sayfalarında yüzyıllar sonra ortaya konan kuramlarla evrensel bir çekim ile bütünleşmesi ve zihinsel olgunun insanoğlunda yüzyıllara dayanan evrimleşme sürecinin toplumun ortak düşünce yapısıyla birleşerek oluşan metinlerden biri olan, Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi, Axel Olrik‘in Halk Anlatılarının Epik Yasaları bağlamında incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

UYGURLAR, KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKAYESİ, EPİK YASALAR

Kaynakça

  1. Azılı, K. (2018). Eski Uygurca İyi Niyetli Hanzade ile Kötü Niyetli Hanzade Metninin Rekonstrüksiyonu. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir.
  2. Balcı, S. (2022). Sembolik Yolculuğu Kültler Üzerinden Okumak: İyi Düşünceli Şehzade ile Kötü Düşünceli Şehzade Öyküsü. Paradigma Akademi Yayınları, 473-493.
  3. Bars, M. E. (2014). A. Olrik’in Epik Yasaları Işığında Ferhat ile Şirin Hikâyesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1, 3, 306-324.
  4. Campbell, J. (2020). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. (Çev. Sabri Gürses). İthaki Yayınları, İstanbul.
  5. Çağatay, Ş. (1943). Uygur Yazı Dili. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 1, 5, 77-78.
  6. Çobanoğlu, Ö. (2002). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Akçağ Yayınları, Ankara.
  7. Çobanoğlu, Ö. (2020). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Akçağ Yayınları, Ankara.
  8. Ercilasun, A. B. (2005). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Akçağ Yayınları, Ankara.
  9. Gökçöl, B. (2021). İyi ve Kötü Prens Öyküsünün Söz Varlığı. (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Yayınları. Malatya.
  10. Humutlu, Ü. (2014). Orhun Yazıtları ile İyi ve Kötü Prens Öyküsünde Yan Cümleler. (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum.

Kaynak Göster

APA
Erkaya, B. E. (2023). PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi, 9, 27-41. https://doi.org/10.59577/belgu.1388620
AMA
1.Erkaya BE. PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. BELGÜ. 2023;(9):27-41. doi:10.59577/belgu.1388620
Chicago
Erkaya, Buse Eda. 2023. “PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi, sy 9: 27-41. https://doi.org/10.59577/belgu.1388620.
EndNote
Erkaya BE (01 Aralık 2023) PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi 9 27–41.
IEEE
[1]B. E. Erkaya, “PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”, BELGÜ, sy 9, ss. 27–41, Ara. 2023, doi: 10.59577/belgu.1388620.
ISNAD
Erkaya, Buse Eda. “PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi. 9 (01 Aralık 2023): 27-41. https://doi.org/10.59577/belgu.1388620.
JAMA
1.Erkaya BE. PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. BELGÜ. 2023;:27–41.
MLA
Erkaya, Buse Eda. “PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ”. Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Belgü Dergisi, sy 9, Aralık 2023, ss. 27-41, doi:10.59577/belgu.1388620.
Vancouver
1.Buse Eda Erkaya. PRENS KALYANAMKARA VE PAPAMKARA HİKÂYESİNİN AXEL OLRİK’İN HALK ANLATILARININ EPİK YASALARI BAĞLAMINDA İNCELENMESİ. BELGÜ. 01 Aralık 2023;(9):27-41. doi:10.59577/belgu.1388620