Beden Eğitimi Öğretmenleri ve Diğer Branş Öğretmenlerinin Örgütsel Bağlılık Düzeylerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 27 - 29, 30.06.2025

Fatih Akgul , Mehmet Yıldırım

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı; Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda çalışan beden eğitimi ve diğer branş öğretmenlerinin örgütsel bağlılık düzeylerini incelemektir. Materyal & Metot: Araştırmanın evrenini, 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında Yozgat ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında Yozgat ilinde görev yapan öğretmenler içerisinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen 514 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma süresi, branş) ve örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin analizine başlamadan önce normal dağılımları çarpıklık ve basıklık değerleri ile incelenmiştir. Verilerin çarpıklık değerlerinin -.577 ile -.915 arasında, basıklık değerlerinin -.040 ile -.479 arasında olduğu belirlenmiş ve normal dağılım sergilediği görülmüştür. Verilerin analizinde frekans ve yüzde analizi, standart sapma, iki grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklem t testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında tek yönlü Anova analizi gruplar arası farklılıkların belirlenmesinde ise post hoc testleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<.05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Gerçekleştirilen istatistiksel analizler sonucunda; yaş, eğitim düzeyi, çalışma süresi ve branş değişkenlerine göre öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<.05). Cinsiyet değişkenine göre ise öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>.05). Sonuç: Sonuç olarak; en yüksek ortalamanın duysal bağımlılık (x=3.80), en düşük ortalamanın ise normatif bağımlılıkta (x=3.43) olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların ölçek toplam ortalaması ise (x=3.62) olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

öğretmen , örgüt , bağlılık

Kaynakça

• Aaker, D.A., Kumar,V. & Day, G.S., (2007). Marketing Research, 9. Edition, John Wiley & Sons, Danvers
• Acar, O. K. ve Türkoğlu, T. (2017). Kamuda İşletmecilik Eksenli Değişimle Birlikte Çalışanlarda Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmini Düzeyleri: PTT Üzerine Bir Alan Araştırması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 19(33), 93-102.
• Akıncı Z. (2002). Turizm Sektöründe İşgören İş Tatminini Etkileyen Faktörler: Beş Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Uygulama. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 4, 1-25.
• Akıncı, F. (2002). Çalışanların sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 4(2), 45-62.
• Allen, N. J., & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18.
• Atlamaz, S. (2019). Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin yöneticilerinin iletişim yeterliği algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi.
• Bashir, S., & Javaid, S. (2018). Impact of organizational commitment on job satisfaction and performance of teachers. International Journal of Educational Management, 32(5), 850-865.
• Becker, H. S., et al. (1996). The social organization of work. Free Press.
• Becker, TE, Billings, RS, Eveleth, D. M., & Gilbert, NL (1996). Çalışan bağlılığının odak noktaları ve temelleri: İş performansı için çıkarımlar. Yönetim Akademisi Dergisi, 39 (2), 464–482.
• Boylu, Y., Pelit, E. ve Güçer, E. (2007). Akademisyenlerin Örgütsel Bağlılık Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 44(511), 55-74.
• Bozkurt, Ö. ve Yurt, İ. (2013). Akademisyenlerin Örgütsel Bağlılık Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 11(22), 121- 139.
• Brunet, J., & Sabiston, C. M. (2009). Physical activity and the social context of health: The role of social support in physical activity among youth. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 6(1), 53-66.
• Chughtai, A. A. & Zafar, S. (2006). Antecedents and consequences of organizational commitment among Pakistani university teachers, Applied H.R.M. Research, 11(1), 39-64.
• Chukwusa, J. (2020). Gender difference in organizational commitment Job Satisfaction and Job Involvement: Evidence from University Library Staff. International Information & Library Review, 52(3), 193–201.
• Çakır, A. (2007). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ve okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Dağlı, A., Elçiçek, Z., Han, B. (2018). Örgütsel bağlılık ölçeği’nin türkçeye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1765-1777.
• Dalgıç, G. (2014). A meta-analysis: Exploring the effects of gender on organisational commitment of teachers. Issues in Educational Research, 24(2), 133–151.
• Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
• Durna, U. ve Eren, V. (2006). Üç Bağlılık Unsuru Ekseninde Örgütsel Bağlılık. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6 (2), 210–21.
• Eğinli A. T. (2009). Çalışanlarda İş Doyumu: Kamu ve Özel Sektör Çalışanlarının İŞ Doyumuna Yönelik Bir Araştırma, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(3), 35-52.
• Ertürk, R. ve Aydın, B. (2016). Öğretmenlerin iş motivasyonları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. The Journal of International Educational Sciences, 9(3), 147-173.
• Fornaciari, C. J., & Raineri, A. (2017). Organizational commitment in teachers: A review of the literature. Educational Management Administration & Leadership, 45(2), 179-195.
• Güçlü, H. (2006), Turizm Sektöründe Durumsal Faktörlerin Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Jaramillo, F., Mulki, J. P., & Boles, J. S. (2006). Workplace stressors and organizational commitment in salespeople. Journal of Personal Selling & Sales Management, 26(3), 271-282.
• Khalili, A., & Asmawi, A. (2012). Appraising the impact of gender differences on organizational commitment: Empirical evidence from a private SME in Iran. International Journal of Business and Management, 7(5), 100-110.
• Kızılkoca, M. (2021). Investigation of the relationship between psychological comfort levels and organizational commitment levels of physical education teachers. Journal of Education and Recreation Patterns, 3(2), 207-221.
• Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. London: Guilford publications. Kocabıyık, M. (2017). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının yordanmasında okul yöneticilerinin kullandıkları güç mesafesi ve örgütsel adaletin etkisi. (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
• Koçel, T. (2003). İşletme Yöneticiliği, Yönetim ve Organizasyon-Organizasyonlarda Davranış Klasik-Modern-Çağdaş Yaklaşımlar. İstanbul: Beta Yayım.
• Koyuncu, M. (2011). Örgütsel bağlılık ve iş tatmini: Çalışanların iş yerlerine olan bağlılıkları üzerine bir araştırma. İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 15(2), 112-129.
• Lee, C., & Bruvold, N. T. (2003). Creating value for employees: Investment in employee development. International Journal of Human Resource Management, 14(6), 981-1000.
• Luthans, F. (1995). Organizational behavior (7th ed.). McGraw-Hill.
• Malhotra, N. K. (2004). Marketing Research an Applied Orientation, 4. Edition, Pearson Prentice Hall, New Jersey
• Maslach, C., & Leiter, M. P. (2008). Early predictors of job burnout and engagement. Journal of Applied Psychology, 93(3), 498-512.
• McMurray, R. G., & Huitt, D. P. (2017). Factors influencing organizational commitment in teachers: A review of the literature. Journal of Educational Leadership, 5(2), 94-109.
• Mercurio, Z. A. (2015). Affective Commitment as a Core Essence of Organizational Commitment: An Integrative Literature Review. Human Resource Development Review, 14(4), 389-414.
• Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
• Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1997). Commitment in the workplace: Theory, research, and application. Sage Publications.
• Meyer, J. P., Allen, N. J. & Smith, C. A. (1993). Commitment to organizations and occupations: Extensionand test of a three-component conceptualization. Journal of Applied Psychology. 78, 538-551.
• Meyer, J. P., Stanley, L. S., Herscovitch, L., & Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences. Journal of Vocational Behavior, 61(1), 20-52.
• Meyer, J.P. & Allen, N.J. (2004). TCM Employee Commitment Survey Academic Users Guide. Canada: Department of Psychology The University of Western Ontario.
• Newstorm, J. W., & Davis, K. (1997). Organizational behavior: Human behavior at work. McGraw-Hill. Ölçer, F. (2005). Departmanlı Mağazalarda Motivasyon Üzerine Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25, 1-5.
• Ölçer, S. (2005). Örgütsel bağlılık ve çalışan motivasyonu. Çalışma ve Toplum, 10(3), 45-67.
• Perryer, C., Jordan, C., Firfir, M., & Travaglione, A. (2010). Organizational commitment and employee outcomes in a small business context: A longitudinal analysis. International Journal of Human Resource Management, 21(7), 1189-1209.
• Selvitopu, A. ve Şahin, H. (2013). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 171-189.
• Suliman, A. & Iles, P. (2000). Is continuance commitment beneficial to organizations? Commitmentperformance relationship: a New Look. Journal of Managerial Psychology, 15(5), 407–426.
• Tan, S. (2017). Öğretmen Algılarına Göre Örgütsel Sağlık ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Siirt Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Siirt.
• Vandenberghe, C. (2009). Organizational commitment and job satisfaction among teachers: A review of the literature. Educational Administration Quarterly, 45(2), 198-226.
• Wright, T. A., & Bonett, D. G. (2002). The moderating effects of employee tenure on the relation between organizational commitment and job performance: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(6), 1183–1190.
• Zikmund, W. G. (1997). Business Research Methods, 5. Edition, The Dryden Press, Orlando.