2022 Erkekler Basketbol Avrupa Şampiyonasına Katılan Takımların Başarı Durumlarını Belirleyen Performans Göstergelerinin Karşılaştırılması

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 101 - 112, 30.12.2025

Doğa Comba

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı 2022 erkekler Basketbol Avrupa Şampiyonası’nda mücadele eden takımların grup maçlarında ve turnuvada oynanan tüm maçlarda kazanma-kaybetme değişkenine etki eden faktörlerin karşılaştırılmasıdır. Materyal & Metot: Araştırmada kullanılan tüm veriler Uluslararası Basketbol Federasyonu (FİBA) internet sitesinden alındı. Tüm maçlarda (n:152) kazanan ve kaybeden takımların performans göstergeleri olarak 2 ve 3 sayılar ile yüzdeleri, ribaundlar, hızlı hücum ve boyalı alan sayıları, kenardan gelen oyuncu sayılarının katkıları, en fazla yakalanan fark, liderliğin kaç kere el değiştiği, önde olma süresi, en fazla yakalanan seri, berabere kalma süreleri, asist, blok, top çalma, top kaybı ve faul parametreleri incelendi. Bulgular: Kazanan ve kaybeden takımların maç başına 2 ve 3 sayı deneme ortalamaları birbirlerine yakın yüzdelerde olmasına rağmen isabet yüzdelerinde farklılıklar görüldü (sırasıyla %56,6 /%51,9- %42,1/%33,3). Grup maçlarında (n=120) takımların, başarılı ve başarısız iki sayılık atışlar, toplam kullanılan iki sayılık yüzdesi, üç sayı yüzdesi ve kenardan gelen oyunculardan kazanılan sayılar değerlendirildiğinde anlamlı bir farklılığa (p<0.05) rastlanmıştır. Toplam kullanılan 2 ve 3 sayılık atışları ile ikinci şans sayılarından elde edilen verilerde anlamlı bir farklılık görülmese de (p>0.05) gruptan çıkan takımların lehine olduğu görüldü. Ayrıca kazanan takımların boyalı alandan elde ettikleri sayıların daha fazla olması (37±8,54; p=0.001) yakın mesafe atışlarının kazanma parametresi üzerinde önemli bir etkisi olduğu sonucuna ulaşıldı. Sonuç: Önceki turnuvaların detaylı analiz edilmesi ve basketboldaki başarı bileşenlerinin ortaya konulması, takımların sonraki turnuvaya hazırlanmasına önemli katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Avrupa Şampiyonası , Basketbol , Maç Analizi , Galibiyet , Mağlubiyet

Kaynakça

• Ciampolini, V., Ibáñez, S. J., Nunes, E. L. G., Borgatto, A. F., & Nascimento, J. V. D. (2017). Factors associated with basketball field goals made in the 2014 NBA finals. Motriz: Revista de Educação Física, 23(4), e1017105. https://doi.org/10.1590/S1980-6574201700040012
• Csataljay, G., O’Donoghue, P., Hughes, M., & Dancs, H. (2009). Performance indicators that distinguish winning and losing teams in basketball. International Journal of Performance Analysis in Sport, 9(1), 60–66. https://doi.org/10.1080/24748668.2009.11868464
• Doğan, İ., & Ersöz, Y. (2019). The important game-related statistics for qualifying next rounds in Euroleague. Montenegrin Journal of Sports Science and Medicine, 8(1), 43–50. https://doi.org/10.26773/mjssm.190307
• Drust, B. (2010). Performance analysis research: Meeting the challenge. Journal of Sports Sciences, 28(9), 921–922. https://doi.org/10.1080/02640414.2010.498979
• Geyik, O., & Eren, T. (2018). Spor Toto Basketbol Süper Ligi ve Turkish Airlines Euroleague basketbol takımlarının AHS-TOPSIS yöntemleriyle değerlendirilmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 32–53. https://doi.org/10.25307/jssr.2018315321
• Glöckner, A., Heinen, T., Johnson, J. G., & Raab, M. (2012). Network approaches for expert decisions in sports. Human Movement Science, 31(2), 318–333. https://doi.org/10.1016/j.humov.2010.11.002
• Gómez, M. A., Gasperi, L., & Lupo, C. (2016). Performance analysis of game dynamics during the 4th game quarter of NBA close games. International Journal of Performance Analysis in Sport, 16(1), 249–263. https://doi.org/10.1080/24748668.2016.11868884
• Gómez, M. Á., Silva, R., Lorenzo, A., Kreivyte, R., & Sampaio, J. (2017). Exploring the effects of substituting basketball players in high-level teams. Journal of Sports Sciences, 35(3), 247–254. https://doi.org/10.1080/02640414.2016.1161217
• Gómez, M. Á., Lorenzo, A., Ortega, E., Sampaio, J., & Ibáñez, S. J. (2009). Game related statistics discriminating between starters and nonstarters players in Women’s National Basketball Association League (WNBA). Journal of Sports Science and Medicine, 8(2), 278–283.
• Giasemidis, G. (2020). Descriptive and predictive analysis of EuroLeague basketball games and the wisdom of basketball crowds. arXiv Preprint, arXiv:2002.08465. https://arxiv.org/abs/2002.08465
• Giovanini, B., Conte, D., Ferreira-Junior, A., & Nascimento, V. B. (2021). Assessing the key game-related statistics in Brazilian professional basketball according to season phase and final score difference. International Journal of Performance Analysis in Sport, 21(2), 295–305. https://doi.org/10.1080/24748668.2021.1883080
• Koh, K. T., John, W., & Mallett, C. (2011). Discriminating factors between successful and unsuccessful teams: A case study in elite youth Olympic basketball games. Journal of Quantitative Analysis in Sports, 7(3). https://doi.org/10.2202/1559-0410.1304
• Lampis, T., Ioannis, N., Vasilios, V., & Stavrianna, D. (2023). Predictions of European basketball match results with machine learning algorithms. Journal of Sports Analytics, 9(2), 171–190. https://doi.org/10.3233/JSA-210637
• Mandić, R., Jakovljević, S., Erčulj, F., & Štrumbelj, E. (2019). Trends in NBA and Euroleague basketball: Analysis and comparison of statistical data from 2000 to 2017. PLoS ONE, 14(10), e0223524. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0223524
• Mikić, M., Vučković, I., Karać, A., Belegišanin, B., Vukićević, V., & Stojanović, M. (2018). Game-related statistics that discriminated winning and losing teams in NLB League. Facta Universitatis, Series: Physical Education and Sport, 16(2), 477–486. https://doi.org/10.22190/FUPES180323043M
• Palmer, J., Wundersitz, D., Bini, R., & Kingsley, M. (2021). Effect of player role and competition level on player demands in basketball. Sports, 9(3), 38. https://doi.org/10.3390/sports9030038
• Palmer, J. A., Bini, R., Wundersitz, D., & Kingsley, M. (2022). Training and match demands differ between the regular season and finals in semi-professional basketball. Frontiers in Sports and Active Living, 4, 970455. https://doi.org/10.3389/fspor.2022.970455
• Paulauskas, R., Masiulis, N., Vaquera, A., Figueira, B., & Sampaio, J. (2018). Basketball game-related statistics that discriminate between European players competing in the NBA and in the Euroleague. Journal of Human Kinetics, 65(1), 225–233. https://doi.org/10.1515/hukin-2017-0179
• Pojskić, H., Šeparović, V., & Užičanin, E. (2009). Differences between successful and unsuccessful basketball teams on the final Olympic tournament. Acta Kinesiologica, 3(2), 110–114.
• Rolland, G., Vuillemot, R., Bos, W. J., & Rivière, N. (2020). Characterization of space and time-dependence of 3-point shots in basketball. In MIT Sloan Sports Analytics Conference.
• Rojas-Valverde, D., Gómez-Carmona, C. D., Gutiérrez-Varga, R., & Pino-Ortega, J. (2019). From big data mining to technical sport reports: The case of inertial measurement units. BMJ Open Sport & Exercise Medicine, 5(1), e000565. https://doi.org/10.1136/bmjsem-2019-000565
• Saribay, E. (2022). Euroleague basketbol ligindeki takımların performanslarının çok boyutlu ölçekleme analizi ile karşılaştırılması. Turan-Sam, 14(56), 160–167.
• Scanlan, A., Dascombe, B., & Reaburn, P. (2011). A comparison of the activity demands of elite and sub-elite Australian men's basketball competition. Journal of Sports Sciences, 29(11), 1153–1160. https://doi.org/10.1080/02640414.2011.582509
• Sampaio, J., Lago, C., Casais, L., & Leite, N. (2010). Effects of starting score-line, game location, and quality of opposition in basketball quarter score. European Journal of Sport Science, 10(6), 391–396. https://doi.org/10.1080/17461390903515170
• Stavropoulos, N., Kolia, P., Papadopoulou, A., & Stavropoulou, G. (2021). Game related predictors discriminating between winning and losing teams in preliminary, second and final round of basketball world cup 2019. International Journal of Performance Analysis in Sport, 21(3), 383–395. https://doi.org/10.1080/24748668.2021.1902768
• Staunton, C., Wundersitz, D., Gordon, B., & Kingsley, M. (2018). Accelerometry-derived relative exercise intensities in elite women’s basketball. International Journal of Sports Medicine, 39(11), 822–827. https://doi.org/10.1055/a-0630-8704
• Şentuna, M., Şentuna, N., Özdemir, N., & Serter, K. (2018). Türkiye Erkekler Basketbol Süper Liginde 2014–2017 yılları arasında oynanan play-off maçlarındaki bazı değişkenlerin kazanma ve kaybetmeye olan etkilerinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 16(2), 219–224.
• Türkiye Basketbol Federasyonu. (2020). Uluslararası basketbol oyun kuralları.
• Türker, Ü., & Ağırbaş, Ö. (2022). 2019 FIBA Men's Basketball World Cup match analysis. Anatolia Sport Research, 3(2), 34–44.
• Ibáñez, S. J., García, J., Feu, S., Lorenzo, A., & Sampaio, J. (2009). Effects of consecutive basketball games on the game-related statistics that discriminate winner and losing teams. Journal of Sports Science and Medicine, 8(3), 458–462.
• Ibáñez, S. J., Sampaio, J., Feu, S., Lorenzo, A., Gómez, M. A., & Ortega, E. (2008). Basketball game-related statistics that discriminate between teams’ season-long success. European Journal of Sport Science, 8(6), 369–372. https://doi.org/10.1080/17461390802261470
• Foteinakis, P. F., & Pavlidou, S. P. (2024). Evolution of three-point field goals shooting trends in EuroLeague basketball. Trends in Sport Sciences, 31(4). https://doi.org/10.23829/TSS.2024.31.4-3
• Zhang, S., Lorenzo, A., Zhou, C., Cui, Y., Gonçalves, B., & Gómez, M. A. (2019). Performance profiles and opposition interaction during game-play in elite basketball: Evidence from National Basketball Association. International Journal of Performance Analysis in Sport, 19(1), 28–48. https://doi.org/10.1080/24748668.2018.1555734