Kilis İlindeki Lise Öğrencilerinin Basketbol İlgi Düzeylerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2 , 253 - 259 , 30.12.2025

Tugay Yılmaz , Ali Yıldırım

https://izlik.org/JA94NZ33KF

Öz

Amaç: Kilis ilinde öğrenim gören lise öğrencilerinin basketbol ilgi düzeylerini ölçmek, demografik değişkenlere göre olası farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır. Materyal & Metot: Araştırmanın evrenini Kilis ili içerisinde lise düzeyinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklemini ise bu öğrencileri içerisinden rastgele seçilmiş 44 erkek, 40 kadın olmak üzere toplam 84 öğrenciden oluşturmaktadır. Veri toplanırken öncelikle yazar tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ve buna ek olarak Çelik (2011) tarafından geliştirilen “Basketbol Oyununa İlişkin İlgi Ölçeği” kullanılmıştır. Ölçek tek boyutlu ve 14 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin çalışmadaki güvenirlik katsayısı 0,81 olarak bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Çalışma grubuna ilişkin tanımlayıcı istatistikler kapsamında frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri incelenmiştir. Veri setine uygulanan basıklık ve çarpıklık analizlerinde, değerlerin Tabachnick ve Fidell (2013) tarafından önerilen referans aralıkları içerisinde yer aldığı belirlenmiş ve bu doğrultuda dağılımın normalliği sağlandığı kabul edilmiştir. Normallik varsayımının karşılanması nedeniyle analizlerde parametrik istatistiksel yöntemler tercih edilmiştir. İkili grup karşılaştırmalarında Bağımsız Örneklem T-Testi, üç ve daha fazla gruptan oluşan karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) uygulanmıştır. ANOVA sonucunda anlamlı farklılık tespit edilen durumlarda farkın kaynağını belirlemek amacıyla Bonferroni post-hoc testi kullanılmıştır. Araştırmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmada, cinsiyet değişkeni, bulunulan sınıf düzeyi, lisanslı spor yapma durumu ve sadece okulda deneyimleme verilerine bakıldığında bulgularda istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar görülmüştür.
Sonuç: Kilis ilindeki lise öğrencilerinin basketbola yönelik ilgi düzeyi cinsiyet, sınıf ve spor yapma durumu gibi değişkenlerden etkilenmektedir. Erkek öğrencilerin ve üst sınıf düzeyindeki öğrencilerin basketbola ilgisi yüksek bulunurken, lisanslı sporcuların ve okul dışı deneyime sahip öğrencilerin ilgisi belirgin şekilde diğer gruplardan fazla olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Basketbol , Lise , Öğrenci , İlgi

Kaynakça

• Başaran, Z. (2018). Ergenlerde spor katılımının psikososyal gelişime etkisi. Eğitim ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 45–60.
• Büyüköztürk Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Eğitim Yönetimi Dergisi. (32): 470-483.
• Çelik, Z. (2011). Basketbol öğretiminde farklı öğretim yöntemlerinin öğrencilerin öğrenme alanları üzerine etkisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Deaner, R. O., Balish, S. M., & Lombardo, M. P. (2015). Sex differences in sports interest and motivation: An evolutionary perspective. Evolutionary Behavioral Sciences, 10(2), 73–97.
• Gorusch, R. L. (1983). Factor Analysis (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
• Karakaya, M., & Çebi, S. (2020). Lise öğrencilerinin takım sporlarına yönelik tutumlarının incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(1), 22–34.
• Mishel MH. (1998). Methodological Studies: Instrument Development. In: Brink P.J, Wood M.J. Advenced Design in Nursing Research, Second Edition, New Delhi: SAGE Publications; 235-286.
• Mocanu, G. D., Drăgănescu, C. A., & Murariu, G. (2024). The importance of basketball for high school students. Part 1 (Attractiveness dimension analysis). Revista Românească pentru Educație Multidimensională, 16(2).
• Nunnally, J.C. (1978). Psychometric Theory, (2nd ed.). New York: McGraw Hill.
• Pepe, K., & Türkay, İ. K. (2017). Genç bireylerde spora katılım ve bu bireylerde spora katılımı etkileyen faktörlerin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(62), 60–71.
• Spruijtenburg, G. E., van Abswoude, F., Platvoet, S., de Niet, M., Bekhuis, H., & Steenbergen, B. (2022). Factors related to adolescents’ participation in organized sports. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23), 15872. https://doi.org/10.3390/ijerph192315872
• Şimşek, Ö.F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş. Ankara: Ekinoks.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
• Topal, A., & Alıncak, F. (2022). Lise düzeyindeki öğrencilerin bazı değişkenler açısından spora yönelik tutumlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 246–257.
• Yıldız, A., & Aydın, B. (2019). Gençlerin spora yönelimlerini etkileyen faktörlerin analizi. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 14(3), 112–128.
• Yüksel, M. (2014). Cinsiyet ve eğitim düzeyi eksenlerinde popüler spor branşlarındaki farklılıklar. Turkish Studies, 9(5), 2201–2213.