EGZERSİZ VE SPOR BİLİMLERİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN LİDERLİK TARZLARININ İNCELENMESİ: (İDÜ ÖRNEĞİ)

Öz

Bu çalışma, İzmir Demokrasi Üniversitesi Egzersiz ve Spor Bilimleri bölümü öğrencilerinin liderlik tarzları açısından nasıl bir yönelim gösterdiklerinin tespit edilmesini amacıyla yapılmıştır. Çalışmamıza gönüllü katılan öğrencilerin liderlik yönelimleri; cinsiyet, sınıf, takım veya bireysel spor ile uğraşı durumu ve branşlarında kaptanlık ve benzeri görevi yapma değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma evreni ve örneklemi aynı olup 2021-2022 eğitim öğretim yılında aktif ders alan ve çalışmaya gönüllü katılan124 (83 Erkek, 41 Kadın) öğrenciden oluşmaktadır. Veriler anket yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplamak için Dursun, Günay ve Yenel (2019) tarafından geliştirilen Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizine geçilmeden önce normallik testi yapılmış ve verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiştir. Verilerin analiz edilirken, ikili karşılaştırmalar için Mann Whitney- U testi çoklu karşılaştırmalar için Kruskall Wallis testi yapılmıştır. Sonuç olarak; liderlik yönelimleri ile cinsiyet, takım sporu- bireysel spor yapma ve kaptanlık ve benzeri görev alma değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Sınıf değişkeni açısından ise liderlik yönelimi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Liderlik
• politik liderlik
• karizmatik liderlik
• üniversite öğrencisi

LEADERSHIP STYLES OF STUDENTS OF THE DEPARTMENT OF EXERCISE AND SPORTS SCIENCES (IDU CASE)

Öz

This study was carried out to determine the orientation of the students of Izmir Democracy University, Department of Exercise and Sports Sciences in terms of leadership styles. Leadership orientations of the students who participated in our study voluntarily; gender, class, team or individual sporting status and the variables of being captain in their branches. The study universe and sample of this research is the same and consists of 124 (83 Male, 41 Female) students who took active courses in the 2021-2022 academic year and participated voluntarily in the study. Data were collected by questionnaire method. The Multidimensional Leadership Orientations Scale (CYLYÖ) developed by Dursun, Günay and Yenel (2019) was used to collect data. Before the analysis of the data, a normality test was performed and it was determined that the data were not normally distributed. While analyzing the data, Mann Whitney-U test for pairwise comparisons and Kruskall Wallis test for multiple comparisons were used. As a result; statistically significant difference was found in terms of leadership orientations and variables such as gender, team sports-individual sports and captainship and similar tasks. In terms of class variable, no statistically significant difference was found in leadership orientation scores.

Anahtar Kelimeler

• Leadership
• political leadership
• charismatic leadership
• university student

Kaynakça

1. Arslan, H., & Uslu, B. (2014). Öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile liderlik yönelimleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 39(173)
2. Aydın, R., Bozkuş,T., & Kul, M.(2016). Beden eğitimi ve spor yüksekokullarındaki öğrencilerin liderlik özelliklerinin cinsiyet değişkenine göre incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, 4 (Special Issue 1), 122-131
3. Beltekin,E., & Kuyulu, İ. (2019). Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin liderlik yönelim düzeylerinin incelenmesi (Erciyes Üniversitesi örneği). Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi,1(1), 26-29.
4. Dursun, M., Günay, M., & Yenel, İ. F. (2019). Çok yönlü liderlik yönelimleri ölçeği (ÇYLYÖ): geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(2), 333-347
5. Dursun E., & Göksel A. (2022) Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1): 111-123, 2022 Araştırma Makalesi www.sportifbakis.com E-ISSN: 2148-905X doi: 10.33468/sbsebd.274
6. Düzgünce A., & Gezer, E. (2021) Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Liderlik Tarzlarının İncelenmesi. Socıal Scıences Studıes Journal (Sssjournal). Doı:10.26449/Sssj.3228
7. Efekan, H. (2007). Kara Harp Okulu olimpik spor branşlarında yapılan bireysel sporlar ile takım sporlarının Harbiyelilerin liderlik özelliklerine sağladığı etkilerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara
8. Gardiner, M., & Tiggemann, M., (1999). Gender Differences in Leadership Style, Job Stress and Mental Health in Male- and Female-Dominated Industries, Joumal of Occupational and Organisational Psychology, 72, 301-315

9. Gökçe, Z. (2005). Spor yönetiminin farklı boyutlarında yer alan spor yöneticilerinin liderlik tiplerinin araştırılması (Ege bölgesi örneği). Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi Öğretmenliği Anabilim Dalı, Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. Manisa
10. Işık İnan, Ö., & Serinkan, C. (2020). Liderlik Yaklaşımları ve Spor Yönetiminde Liderlik. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 308-332. DOI: 10.47097/piar. 824025
11. Koçel, T. (2005). İşletme Yöneticiliği. İstanbul: Arıkan Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti
12. Kurudirek, M. A. (2011). Spor yöneticiliği ile beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin eğitim seviyelerinin liderlik düzeylerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum
13. Mcardle, M. K. (2008). Leadership orientations of community college presidents and the administrators who report to them: a frame analysis. Unpublished Doctoral Dissertation, University of Central Florida, College of Education, Florida
14. Memduhoğlu, H. B. (2017). Farklılıkların Yönetimi. Pegem Atıf İndeksi 263- 298
15. Özcü, Ö. (2019). Eğitim Liderlerinin Kişilik Özelliklerinin İncelenmesi İstanbul İli Örneği. Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, istanbul
16. Özdenk, S. (2015). Bireysel ve takım sporuyla uğraşan sporcular ile spor yapmayan bireylerin duygusal zekâ ve liderlik özelliklerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Ankara
17. Sağın A (2008). Öğretmen Dönüşümü Özelinde Beden Eğitimi Öğretmenliği: Nereden? Nereye? İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Malatya
18. Sarıkaya, O. Ç., & Bilir, F. P. (2019). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğrencilerinin Liderlik Özelliklerinin İncelenmesi: Çukurova Üniversitesi Örneği. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 8(1), 1-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyaiibf/issu e/47510/582270
19. Semiz, H. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinde sporun liderlik üzerine etkisi: Hendek örneği. Yayımlanmamış Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya
20. Senger, K., & Kaya, H. İ. (2017). Öğretmenlerin liderlik yönelim algılarının yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından incelenmesi. Turan: Stratejik Araştırmalar Merkezi, 9(36), 168-175. DOI: http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
21. Tapşın, O. T. (2019). Serbest Zamanlarında Spor Yapan ve Yapmayan Ortaokul Öğrencilerinin Liderlik Becerilerinin İncelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli
22. Terlemez, M. (2019). Sporda Liderlik Tipleri, Yaklaşımları ve Fonksiyonları. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 138-151 https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguzhan/issue/51155/ 596149
23. Thompson, M. D. (2000). Gender, leadership orientation, and effectiveness: Testing the theoretical models of Bolman & Deal and Quinn. Sex Roles: A Journal of Research, 42(11-12), 969–992. https://doi.org/10.1023/A:1007032500072