Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Öğrencilerinin Öğretme Motivasyonu ve Kariyer Stresi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, öğrenimini beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde devam ettiren öğrencilerin öğretim motivasyonu ile kariyer stresi arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu ilişkiyi demografik değişkenlere göre incelemektir. Çalışmanın evrenini 2022-2023 akademik yılında Hitit Üniversitesi’nde Spor Bilimleri Fakültesi'nde öğrenimine devam etmekte olan Beden Eğitimi Öğretmenliği Bölümü öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemi, 154 öğrenci oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra veri toplama aracı olarak "Öğretme Motivasyonu Ölçeği (ÖMÖ)", "Kariyer Stresi Ölçeği (KSÖ)" ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Analizlerde ise normal dağılım göstermemesi sebebiyle Kruskal-Wallis Testi, Spearman Korelasyon Analizi ve Mann-Whitney U Testinden faydalanılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre her iki ölçekte anlamlı fark tespit edilmemiştir. Ancak, sınıf düzeyleri ile Kariyer Stresi Ölçeği’nden alınan toplam puan ve ölçek alt boyutları arasında yapılan Kruskal-Wallis testi doğrultusunda, dışsal çatışma alt boyutunda anlamlı bir fark belirlenmiştir. Bu fark, 2. ve 3. sınıflar arasındaki karşılaştırmada 2. sınıf lehine, 3. ve 4. sınıflar arasındaki karşılaştırmada ise 4. sınıf lehine olmuştur. Ayrıca, Öğretme Motivasyonu Ölçeği toplam puanı ile yaş değişkeni arasında içsel motivasyon alt boyutunda düşük düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Öğretme Motivasyonu Ölçeği toplam puanı ile Kariyer Stresi Ölçeği toplam puanı arasındaki korelasyon analizi sonucunda negatif yönde ve düşük düzeye sahip anlamlı bir ilişki saptanmış, aynı zamanda ölçeklerin alt boyutları arasındaki ilişki de incelendiğinde anlamlı olduğu gözlenmiştir. Bu bağlamda, beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde öğrenimlerine devam eden öğrencilerin kariyer stresleri arttıkça, öğretim motivasyonlarının düşeceği sonucuna varılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Kariyer Stresi
• Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Öğrencileri
• Öğretme Motivasyonu

The Relationship Between Teaching Motivation and Career Stress of Physical Education and Sport Teaching Students

Öz

The aim of this study is to assess the correlation between teaching motivation and career stress of students studying at the Department of Physical Education and Sports Teaching (DPEST), and analyze the demographic variables from a correlational aspect. The study group was comprised of 154 subjects who were randomly chosen from the students studying at the DPEST at Hitit University during the 2022-2023 academic year. Data were collected by using the "Teaching Motivation Scale (TMS)," "Career Stress Scale (CSS)," and a personal information questionnaire. Statistical analyses, specifically the Kruskal-Wallis H, Spearman’s rho, and Mann-Whitney U, were used because the data were not normally distributed. No significant difference was found in any scale for the gender variable. The Kruskal-Wallis test results revealed that there were significant differences in the external conflict sub-dimension when comparing class levels and in the Career Stress Scale scores and its sub-dimensions; both 2nd and 4th-grade students scored significantly higher than 3rd-grade students. A statistically significant low and positive correlation was observed between the age variable and the intrinsic motivation sub-dimension of the Motivation to Teach Scale. Correlation analysis between the total scores of the Motivation to Teach Scale and the Career Stress Scale indicated a negative correlation at a low level, and some correlations were also observed between the sub-dimensions of the scales. It can be concluded that the teaching motivation of students studying at the DPEST gets higher as their career stress levels increase.

Anahtar Kelimeler

• Physical Education and Sport Teaching Students
• Motivation to Teach
• Career Stress

Kaynakça

1. Acat, M. B., & Yenilmez, K. (2004). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin motivasyon düzeyleri. Manas Üniversi-tesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 125-139.
2. Akpınar, B. (2008). Eğitim sürecinde öğretmenlerde strese yol açan nedenlere yönelik öğretmen görüşleri. Kastamonu Üniversitesi Kas-tamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 359-366.
3. Bozkurt, Ö., Yemenici, A. D., & Özkara, M. (2020). Genç nesilde başarı odaklı motivasyon ve öz saygının kariyer stresi ile ilişkisi. Ulusla-rarası Turizm, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi (IJTEBS), 4(1), 56-66.
4. Bozyiğit, E., & Gökbaraz, N. (2020). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinde kariyer stresinin belirleyicileri. Journal of Computer and Education Research, 8(15), 181-200.
5. Candan, D. G., & Gencel, İ. E. (2015). Öğretme motivasyonu ölçeği’ni Türkçe’ye uyarlama çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(36), 72-89.
6. Çetinkaya, T. (2019). The analysis of academic motivation and career stress relationships of the students in department of physical education and sport. International Education Studies, 12(4), 24-35.
7. Demirkol, M. (2019). Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyon düzeyleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 37-54.
8. Dereli İman, E. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının çocuk sevgisi ve öğretmenlik mesleğine ilişkin motivasyonlarının incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 7(4), 482-504.

9. Dikmen, M., & Tuncer, M. (2021). Öğretmen adaylarının depresyon düzeyleri, öğretme motivasyonları ve mesleğe karşı tutumlarının incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(2), 401-410.
10. Esen, D. (2019). Kariyer stresi ile özyeterlilik inancı ilişkisinin demografik değişkenlerin farklılaştırıcı rolü bağlamında incelenmesi: İzmir Meslek Yüksekokulu İktisadi ve İdari Programlar örneği. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 217-232.
11. Eymur, G., & Geban, Ö. (2011). Kimya öğretmeni adaylarının motivasyon ve akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eği-tim ve Bilim, 36(161).
12. Goller, M., Ursin, J., Vähäsantanen, K., Festner, D., & Harteis, C. (2019). Finnish and German student teachers’ motivations for choo-sing teaching as a career. The first application of the FIT-Choice scale in Finland. Teaching and Teacher Education, 85, 235-248.
13. Günay, A., & Çelik, R. (2019). Kariyer stresinin psikolojik iyi oluş ve iyimserlik değişkenleriyle yordanması. Süleyman Demirel Üniversi-tesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(33), 205-218.
14. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. (2010). Multivariate Data Analysis: Pearson Education. Upper Saddle River, New Jersey.
15. İhtiyaroğlu, N. (2017). Yapısal ve psikolojik güçlendirmenin öğretmen motivasyonu üzerindeki etkisi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilim-ler Dergisi, 7(2), 361-378.
16. Jung, Y. M. (2020). Nursing students’ career identity, satisfaction with major, and career stress by career decision type. Japan Journal of Nursing Science, 17(1), e12281.
17. Kyriacou, C., & Coulthard, M. (2000). Undergraduates' views of teaching as a career choice. Journal of education for Teaching, 26(2), 117.
18. Lazarides, R., & Schiefele, U. (2021). The relative strength of relations between different facets of teacher motivation and core dimensi-ons of teaching quality in mathematics-A multilevel analysis. Learning and Instruction, 76, 101489.
19. Murray, I. R., Baber, C., & South, A. (1996). Towards a definition and working model of stress and its effects on speech. Speech Commu-nication, 20(1-2), 3-12.
20. Özden, K., & Sertel Berk, Ö. (2017). Kariyer Stresi Ölçeği’nin (KSÖ) Türkçe'ye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin sınanması. Psi-koloji Çalışmaları, 37(1), 35-51.
21. Park, I. S. & Han, Y. J. (2017). A study on the difference in career attitude maturity, career identity, stress management, and satisfac-tion for major classes of nursing students according to demographic characteristics. The Journal of Employment and Career, 7(1), 145–167.
22. Shak, J. (2022). Motivations for entering into a teaching career in Brunei Darussalam: An update. Teaching and Teacher Education, 117, 103799.
23. Sinclair, C. (2008). Initial and changing student teacher motivation and commitment to teaching. Asia‐Pacific Journal of Teacher Edu-cation, 36(2), 79-104.
24. Üzüm, B., Uçkun, S., & Uçkun, G. (2018). Üniversite öğrencilerinin yaşadığı bir fenomen: Kariyer stresi. Journal of Social and Humani-ties Sciences Research (JSHSR), 5(24), 1641-1651.
25. Yılmaz, A. (2019). Öğretmen adaylarının kariyer streslerinin karma araştırma yaklaşımı ile incelenmesi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 93-105.