Türkiye'deki İllerin Sosyoekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Analizi
Öz
Geçmiş yıllardaki büyüme odaklı planlarda gelir çok önemli bir gösterge konumundadır. Ancak ilerleyen dönemlerde bunun tek başına yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Diğer bir ifadeyle gelirdeki artışların gelişmişliğin tümünü açıklayamadığı sonucuna varılmıştır. Yeniden tanımlanan ve kapsamı genişletilen gelişmişlik kavramı farklı yöntemlerle ölçülmekte ve araştırılmaktadır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sosyal ve ekonomik göstergeler açısından farklı düzeylerde bulunan coğrafi bölgeler söz konusudur ve bu farklılıkların azaltılması amacıyla projeler yürütülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’deki illerin sosyoekonomik gelişmişliğinin incelenmesidir. Bu amaçla Türkiye için seçilen göstergelerle sosyoekonomik gelişmişlik indeksi temel bileşenler analiz yöntemiyle hesaplanarak sosyoekonomik gelişmişlik indeksinin illere göre dağılımına ilişkin sonuçlar elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Sosyoekonomik gelişmişlik, Bölgesel gelişmişlik, Temel Bileşeler Analizi
Kaynakça
- Albayrak, A. S. (2005). Türkiye’de illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerinin çok değişkenli istatistik yöntemlerle incelenmesi. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 153-177.
- Albayrak, A. S., & Savaş, F. (2015). Türkiye'de illerin sosyoekonomik gelişmişliğinin belirleyicileri ve 2012 yılı sosyoekonomik gelişmişlik sıralaması. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(3), 1-40.
- Atan, M., Özgür, E., & Güler, H. (2004). Çok değişkenli istatistiksel analizler ve VZA ile illerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 25-42.
- Booysen, F. (2002). An overview and evaluation of composite indices of development. Social Indicators Research, 59(2), 115-151.
- Cabrera-Barona, P., Wei, C., & Hagenlocher, M. (2016). Multiscale evaluation of an urban deprivation index: Implications for quality of life and healthcare accessibility planning. Applied Geography, 70, 1e10.
- Cahill, M. B., & Sánchez, N. (2001). Using principal components to produce an economic and social development index: an application to Latin America and the U.S. Atlantic Economic Journal, 29(3), 311-329.
- Chenery, H. B. (1983). Interaction between theory and observation in development. World Development, 11(10), 853-861.
- Coffey, W. J., & Polèse, M. (1989). Producer services and regional development: a policy-oriented prespective. In Papers of the Regional Science Association, 67(1), (pp. 13-27), Springer-Verlag.
- Diener, E., & Suh, E. (1997). Measuring quality of life: economic, social, and subjective indicators. Social Indicators Research, 40(1-2), 189-216.
- Dincer, B. (1993). İllerin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyelerinin belirlenmesinde kullanılan yöntemler ve karşılaştırılmaları. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi, DPT Ankara.
