Araştırma Makalesi

OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi

Cilt: 10 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi

Öz

Ekonomik büyümede meydana gelen değişmelerin çevresel bozulmaya etkileri mevcuttur. Kişi başına GSYH’daki artışların çevresel etkisi, politika yapıcılarını çevresel kalite üzerindeki olumsuz etkiyi önlemeye yöneltmiştir. Bu nedenle, ülkeler zenginleştikçe çevresel bozulmanın bir göstergesi olan ekolojik ayak izlerinde bir değişikliğin olup olmadığını saptamak politika yapıcılar açısından önemlidir. Bu açıdan değerlendirildiğinde çevresel koruma politikalarına yön verirken çevre kalitesini artırmada çözüm olarak yenilenebilir enerji bir çözüm aracı olarak düşünülebilir. Bu çalışmada kişi başına GSYH’da meydana gelen değişimlerin ekolojik ayak izi üzerindeki etkisi yenilenebilir enerji tüketimi ile doğumda beklenen yaşam süresi ve nüfus yoğunluğu gibi demografik değişkenlere bağlı olarak incelenmiştir. 38 OECD ülkesinin ele alındığı analizde 1990-2020 yılları arasında yer alan verilerden oluşan bir panel kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada Havuzlanmış Ortalama Grup Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (PMG/ARDL) tahmincisi kullanılarak heterojenlik ve yatay kesit bağımlılığı sorununa karşı sağlam ve yansız sonuçlar elde edilmiştir. Ampirik sonuçlar yenilenebilir enerji tüketiminin, doğumda beklenen yaşam süresinin ve nüfus yoğunluğunun ekolojik ayak izini azalttığını ve çevresel kaliteyi artırdığını göstermektedir. Uzun dönem sonuçları incelendiğinde kişi başına GSYH’nın ekolojik ayak izi üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı iken kişi başına GSYH’nın karesinin etkisi negatif ve anlamlıdır. Ekonomik büyümenin ilk aşamasında çevresel bozulma artarken, optimum seviyeye ulaştıktan sonra çevresel bozulma azalmaktadır. Ekonomik büyüme ile ekolojik ayak izi arasındaki ters U şeklinde bir ilişki mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

Çevre Ekonomisi, Yenilenebilir Kaynaklar ve Koruma, Panel Veri Modelleri

Kaynakça

  1. Abid, M., Sakrafi. H., Gheraia, Z., & Abdelli, H. (2022). Does renewable energy consumption affect ecological footprints in Saudi Arabia? A bootstrap causality test. Renewable Energy, 189, 813-821. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.03.043
  2. Ahmad, M., Jiang, P., Majeed, A., Umar, M., Khan, Z., & Muhammad, S. (2020). The dynamic impact of natural resources, technological innovations and economic growth on ecological footprint: an advanced panel data estimation. Resources Policy, 69, 101817. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2020.101817
  3. Ahmed, Z., Ahmad, M., Rjoub, H., Kalugina, O. A., & Hussain, N. (2022). Economic growth, renewable energy consumption, and ecological footprint: Exploring the role of environmental regulations and democracy in sustainable development. Sustainable Development, 30(4), 595-605. https://doi.org/10.1002/sd.2251
  4. Ahmed, Z., Wang, Z., Mahmood, F., Hafeez, M., & Ali, N. (2019). Does globalization increase the ecological footprint? Empirical evidence from Malaysia. Environmental Science and Pollution Research, 26, 18565-18582. https://doi.org/10.1007/s11356-019-05224-9
  5. Al-Mulali, U., Weng-Wai, C., Sheau-Ting, L., & Mohammed, A. H. (2015). Investigating the environmental Kuznets curve (EKC) hypothesis by utilizing the ecological footprint as an indicator of environmental degradation. Ecological indicators, 48, 315-323. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2014.08.029
  6. Ansari, M. A. (2022). Re-visiting the Environmental Kürnetse curve for ASEAN: A comparison between ecological footprint and carbon dioxide emissions. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 168, 112867. https://doi.org/10.1016/j.rser.2022.112867
  7. Ansari, M.A., Haider, S. & Masood, T. (2021). Do renewable energy and globalization enhance ecological footprint: an analysis of top renewable energy countries?. Environ Sci Pollut Res 28, 6719–6732. https://doi.org/10.1007/s11356-020-10786-0
  8. Apergis, N., Jebli, M. B., & Youssef, S. B. (2018). Does renewable energy consumption and health expenditures decrease carbon dioxide emissions? Evidence for sub-Saharan Africa countries.Renewable energy, 127,1011-1016. https://doi.org/10.1016/j.renene.2018.05.043
  9. Bekun, F. V., Emir, F., & Sarkodie, S. A. (2019). Another look at the relationship between energy consumption, carbon dioxide emissions, and economic growth in South Africa. Science of the Total Environment, 655, 759-765. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.11.271
  10. Borucke, M., Moore, D., Cranston, G., Gracey, K., Iha, K., Larson, J., ... & Galli, A. (2013). Accounting for demand and supply of the biosphere's regenerative capacity: The National Footprint Accounts’ underlying methodology and framework. Ecological indicators, 24, 518-533. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2012.08.005

Kaynak Göster

APA
Muratoğlu, Y. (2025). OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 10(2), 945-968. https://doi.org/10.25229/beta.1504461
AMA
1.Muratoğlu Y. OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi. beta. 2025;10(2):945-968. doi:10.25229/beta.1504461
Chicago
Muratoğlu, Yusuf. 2025. “OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 10 (2): 945-68. https://doi.org/10.25229/beta.1504461.
EndNote
Muratoğlu Y (01 Haziran 2025) OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi. Bulletin of Economic Theory and Analysis 10 2 945–968.
IEEE
[1]Y. Muratoğlu, “OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi”, beta, c. 10, sy 2, ss. 945–968, Haz. 2025, doi: 10.25229/beta.1504461.
ISNAD
Muratoğlu, Yusuf. “OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis 10/2 (01 Haziran 2025): 945-968. https://doi.org/10.25229/beta.1504461.
JAMA
1.Muratoğlu Y. OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi. beta. 2025;10:945–968.
MLA
Muratoğlu, Yusuf. “OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi”. Bulletin of Economic Theory and Analysis, c. 10, sy 2, Haziran 2025, ss. 945-68, doi:10.25229/beta.1504461.
Vancouver
1.Yusuf Muratoğlu. OECD Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekolojik Ayak İzine Etkisi. beta. 01 Haziran 2025;10(2):945-68. doi:10.25229/beta.1504461