Vergi Gelirleri ve Enflasyon İlişkisi: Türkiye için Fourier Temelli Yaklaşımlarla Yüzyıllık Döneme İlişkin Bir Uygulama
Öz
Kronik yüksek enflasyonist koşullar bir ülke ekonomisi için çeşitli dezavantajlar yaratmaktadır. En önemli dezavantajlardan biri de kamu gelirlerinin reel değerinin aşınmasıdır. Vergi gelirleri ile enflasyon arasındaki ilişkiyi tamamen ayrıştırmak mümkün değildir. Vergiler, kamu hizmetlerini finanse etmek için devlet tarafından toplanan zorunlu parasal yükümlülüklerdir; enflasyon ise genel fiyat düzeyindeki sürekli artışlarla karakterize edilen ve paranın satın alma gücünü etkileyen bir ekonomik olgudur. Bu nedenle, bu iki kavram arasındaki ilişkiyi anlamak enflasyon-dirençli bir vergi sistemi oluşturmak için hayati öneme sahiptir. Bu çalışmada, Fourier tabanlı güncel ampirik yöntemleri kullanarak Türkiye Cumhuriyeti'nde 1924'ten 2023'e kadar toplam vergi gelirleri ile enflasyon arasındaki ilişki incelenmektedir. Uzun vadeli tahmin sonuçları, enflasyonun Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yüzyılında vergi gelirleri üzerinde olumsuz bir etkiye yol açtığına işaret etmektedir. Olivera-Tanzi hipotezini destekleyen ampirik bulgularımız, konunun önemini ve Türkiye'de enflasyonist bir ortamda vergi gelirlerinin yönetilmesindeki başvurulabilecek politikaları ve bunların önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Vergi Gelirleri, Enflasyon, Vergi Erozyonu, Olivera-Tanzi Etkisi
Tax Revenues and Inflation Relationship: A Century-Long Application with Fourier-Based Approaches for Türkiye
Öz
Chronic high inflation periods have several disadvantages for a country’s economy. One of the most significant drawbacks is the erosion of the real value of public revenues. It is impossible to completely isolate the relationship between tax revenues and inflation. Taxes are mandatory monetary obligations collected by the state to finance public services, whereas inflation is an economic phenomenon characterized by sustained increases in the general price level, which impacts the purchasing power of money. Therefore, understanding the relationship between these two concepts is vital for developing an inflation-resilient tax system. In this study, we use Fourier-based novel empirical methods to examine the relationship between total tax revenues and inflation in the Republic of Türkiye from 1924 to 2023. The long-run estimation results indicate that inflation negatively affected tax revenues in the first century of the Republic of Türkiye. Our empirical findings supporting the validity of the Olivera-Tanzi hypothesis highlight the importance of the issue, the policies that can be applied, and their importance in managing tax revenues in an inflationary environment in Türkiye.
Anahtar Kelimeler
Tax Revenue, Inflation, Tax Erosion, Olivera-Tanzi Effect
Etik kurul onayı ve/veya yasal/özel izin gerektirmeyen bu çalışma, araştırma ve yayın etiğine uygundur.