Yeşil Bankacılık ve Yeşil Finans Ürünlerinin Finansal Sağlamlığa Etkisi: Türkiye Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Analiz

The purpose of this study is to investigate the effect of the Green Banking Disclosure Index (GBI) and Green Financial Products Score (GFS) on the financial soundness indicators of 12 banks listed on the Istanbul Stock Exchange during the period 2020-2024, objectively. Return on Assets (ROA) and Market Value to Book Value (MV/BV) were the indices of financial soundness. The study used the annual activity reports, financial statements and data from the Public Disclosure Platform (KAP) of the banks that operated continuously and disclosed their mandatory financial information during the period in question. The F-test, Breusch-Pagan LM test and Hausman test were conducted to find the best method among the panel data models and regression analysis was carried out using a random effects model based on the results. The results indicate that GBI variable has a positive and statistically significant effect on ROA and MV / BV. The GFS variable was not statistically significant in any of the models. The control factors were tested and it was found that bank size (BS) has a significant effect on the return on assets ratio, 2 and bank age (BAA) has a significant effect on the market value/book value ratio. 3 The results show that corporate strategies on sustainable banking practices improve the financial performance and market perception of banks. This study is one of the few empirical studies in the Turkish banking sector, which examines the impact of green banking practices and green financial products on the financial soundness with return on assets and market based performance indicators. The findings are expected to add to the body of knowledge on sustainable finance and banking and will be useful as a reference for practitioners and regulators in the industry.

Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören 12 bankanın 2020–2024 dönemine ait verilerini kullanarak yeşil bankacılık açıklama endeksi (YBA) ile yeşil finansal ürünler skoru (YFU) değişkenlerinin bankaların finansal sağlamlık göstergeleri üzerindeki etkilerini ampirik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Finansal sağlamlık göstergeleri olarak aktif kârlılık oranı (AKO) ve piyasa değeri/defter değeri oranı (PD/DD) kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, ilgili dönemde kesintisiz faaliyet gösteren ve gerekli finansal verilerini kamuya açıklayan bankaların yıllık faaliyet raporları, finansal tabloları ve Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) verilerinden yararlanılmıştır. Analiz sürecinde, panel veri modelleri arasında uygun yöntemin belirlenmesi amacıyla sırasıyla F testi, Breusch-Pagan LM testi ve Hausman testi uygulanmış ve çıkan sonuçlara göre rassal etkiler modeli kullanılarak regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, YBA değişkeninin hem AKO hem de PD/DD üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, YFU değişkeninin her iki modelde de istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Kontrol değişkenleri açısından değerlendirildiğinde, banka büyüklüğünün (BYK) aktif kârlılık oranını, banka yaşının (YAS) ise piyasa değeri/defter değeri oranını anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, sürdürülebilir bankacılık uygulamalarına yönelik kurumsal yaklaşımların bankaların finansal performansını ve piyasa algısını olumlu yönde desteklediğine işaret etmektedir. Bu çalışma, tespit edilebildiği kadarıyla, Türkiye bankacılık sektöründe yeşil bankacılık uygulamaları ve yeşil finansal ürünlerin finansal sağlamlık üzerindeki etkilerini aktif kârlılık ve piyasa temelli performans göstergeleri çerçevesinde birlikte inceleyen sınırlı sayıdaki ampirik araştırmalardan biridir. Elde edilen bulguların, sürdürülebilir finans ve bankacılık literatürüne katkı sağlamasının yanı sıra sektör uygulayıcıları ve politika yapıcılar açısından da yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.