Mustafa Kemal Paşa’nın Millî İktisat Anlayışının Sürekliliği: 1923 İzmir İktisat Kongresi’nden 1931 CHF İzmir İl Kongresi’ne

This study analyzes Mustafa Kemal Pasha's comprehension of the national economy within the paradigm of the developmental state model during the Republican era. The extant literature on the Izmir Economic Congress and state-led policies has been predominantly examined within a historical and political framework. In contrast, the role of economic literature in shaping the understanding of the national economy has received scant attention. This study utilizes Ruth Wodak's Discourse-Historical Approach (DHA) to analyze two speeches delivered by Mustafa Kemal Pasha: his opening speech at the 1923 Izmir Economic Congress and his speech at the 1931 Republican People's Party (CHF) Izmir Provincial Congress. By employing this method, the study seeks to elucidate the relationship between the intellectual foundations of the Republic's economic orientation and the policy choices implemented. Moreover, the findings of this study demonstrate that the national economy concept is not merely a rhetorical emphasis on independence but rather points to a paradigm that aims for state-led development under conditions of late modernization. The institutional basis for this understanding was formed by economic institutionalization initiatives, protectionist trade practices, increased public investment, and industrial incentives during the period 1923-1931. Macroeconomic trends indicate that the discourse on economic independence was accompanied by policy decisions aimed at enhancing production capacity. Within this framework, the study reinterprets Mustafa Kemal Pasha's national economic understanding in the context of late modernization and the developmental state model, examining the economic policies of the Republican era. This period is regarded as a deliberate and coherent development strategy aimed at industrialization under state leadership, transcending a process of interventionism confined to short-term responses to crises.

Mustafa Kemal Paşa’nın millî iktisat anlayışı, Cumhuriyet döneminin kalkınmacı devlet modeli çerçevesinde bu çalışmada ele alınmaktadır. Literatürde İzmir İktisat Kongresi ve devletçilik politikaları çoğunlukla tarihsel ve siyasal bir çerçevede incelenmekte, millî iktisat anlayışının iktisat literatürü içinde konumlandırılması ise sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın 1923 İzmir İktisat Kongresi açılış konuşması ile 1931 Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) İzmir İl Kongresi konuşmasını Ruth Wodak’ın Söylem-Tarihsel Yaklaşımı (Discourse-Historical Approach-DHA) doğrultusunda analiz ederek, Cumhuriyet’in ekonomik yöneliminin düşünsel temelleri ile uygulamaya konulan politika tercihleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışma, millî iktisat anlayışının sadece söylemsel bir bağımsızlık vurgusundan ibaret olmadığını, geç modernleşme koşullarında devlet öncülüğünde kalkınmayı hedefleyen bir paradigmaya işaret ettiğini göstermektedir. 1923-1931 döneminde ekonomik kurumsallaşma girişimleri, korumacı ticaret uygulamaları, kamu yatırımlarının artışı ve sanayi teşvikleri bu anlayışın kurumsal zeminini oluşturmaktadır. Makroekonomik eğilimler, ekonomik bağımsızlık söyleminin üretim kapasitesini güçlendirmeye dönük politika tercihlerine eşlik ettiğini göstermektedir. Bu çerçevede çalışma, Mustafa Kemal Paşa’nın millî iktisat anlayışını, geç modernleşme ve kalkınmacı devlet modeli bağlamında yeniden yorumlamakta, Cumhuriyet dönemi iktisat politikalarını ele almaktadır. Bu dönem, krizlere verilen geçici tepkilerle sınırlı bir müdahalecilik süreci olmanın ötesinde devletin öncülüğünde sanayileşmeyi hedefleyen planlı ve tutarlı bir kalkınma politikası çerçevesinde değerlendirilmektedir.