Savunma Harcamalarının Seçili Makroekonomik Göstergeler ile İlişkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz

Defense expenditures constitute a strategically important category of public spending for countries, both in terms of national security and economic development. Since the 1970s, Turkey has steadily increased its resources allocated to defense, and over the past two decades has achieved notable progress in localization, exports, and R&D capacity within its defense industry. This study investigates the relationship between defense expenditures and selected macroeconomic indicators (economic growth, inflation, unemployment, and foreign direct investment) in Turkey. Annual data covering the 1991-2024 period, obtained from the World Bank database, were analyzed using the ARDL Bounds Testing approach. The ARDL bounds test results indicate the presence of a cointegrating relationship among the variables. Long-run estimates show a positive and statistically significant relationship between economic growth and defense expenditures, and a negative and significant relationship with inflation, whereas no significant relationship was found with unemployment or foreign direct investment. These findings suggest that growth in the defense industry may contribute not only to economic outcomes but also to the country's international competitiveness. Overall, the results indicate that rising defense expenditures may contribute to economic growth in Turkey, although this relationship should be evaluated at the policy level in light of its inflationary implications.

Savunma harcamaları, gerek ulusal güvenlik gerekse ekonomik kalkınma açısından ülkeler için stratejik öneme sahip bir kamu harcaması kalemidir. Türkiye, 1970’li yıllardan itibaren savunma alanına ayırdığı kaynağı artırmış, özellikle son yirmi yılda savunma sanayisinde yerlileşme, ihracat ve Ar-Ge kapasitesi bakımından belirgin bir gelişim kaydetmiştir. Bu çalışmada, Türkiye’de savunma harcamalarının seçili makroekonomik göstergeler (ekonomik büyüme, enflasyon, işsizlik ve doğrudan yabancı yatırımlar) ile ilişkisi araştırılmıştır. Analizde Dünya Bankası veri tabanından elde edilen 1991-2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve ARDL Sınır Testi yaklaşımı uygulanmıştır. ARDL sınır testi bulgularına göre değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Uzun dönem tahmin sonuçlarına göre ekonomik büyüme ile savunma harcamaları arasında pozitif, enflasyon ile savunma harcamaları arasında ise negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunurken, işsizlik ve doğrudan yabancı yatırımlar ile anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Elde edilen bulgular, savunma sanayisindeki büyümenin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ülkenin uluslararası rekabet gücü açısından da önemli katkılar sunabileceğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, savunma harcamalarındaki artışın Türkiye’de ekonomik büyümeye katkı sağlayabileceği, ancak bu ilişkinin enflasyonist etkiler dikkate alınarak politika düzeyinde değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.