Makro-Finansal Şoklar, Banka Kredi Davranışı ve Takipteki Krediler: Türk Bankacılık Sektöründen Kanıtlar

This paper examines the determinants of non-performing loans (NPLs) using quarterly data from nine banks operating in Türkiye and traded on the Istanbul Stock Exchange for the period 2019Q1–2025Q4. In the empirical analysis, the static panel models are estimated using a fixed-effects estimator with Driscoll–Kraay robust standard errors, while the dynamic panel models are estimated using the LSDVC estimator, which is suitable for small-sample settings. Static model results show that return on assets has a positive and statistically significant effect on NPLs, while bank size has a negative and statistically significant effect. No significant effect was found for loan intensity and loan growth. In terms of macroeconomic variables, the consumer price index increased NPLs, and changes in the Fed Funds rate were negatively correlated with NPLs. The positive and highly significant lagged dependent variable in all models in the dynamic panel results indicates that NPLs exhibit strong persistence. In contrast, variables representing bank credit behavior and macro-financial conditions were not found to have significant effects in dynamic models. The findings reveal that in Türkiye, banks' credit risk is largely influenced by past credit performance, and the macro-financial effects observed in static models weaken when the dynamic structure is taken into account.

Bu çalışma, Türkiye'de faaliyet gösteren ve Borsa İstanbul'da işlem gören dokuz bankaya ait 2019Ç1–2025Ç4 dönemini kapsayan çeyreklik verilerden yararlanarak takipteki kredilerin belirleyicilerini incelemektedir. Ampirik analizde statik panel modelleri Driscoll–Kraay dirençli standart hatalı sabit etkiler yöntemiyle, dinamik panel modelleri ise küçük örneklem özelliklerine uygun LSDVC tahmincisiyle tahmin edilmiştir. Statik model sonuçları, aktif kârlılığının takipteki krediler üzerinde pozitif, banka büyüklüğünün ise negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğunu göstermektedir. Kredi yoğunluğu ve kredi büyümesinin anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Makroekonomik değişkenler açısından tüketici fiyat endeksinin takipteki kredileri artırdığı, ABD piyasa faizindeki değişimin ise takipteki kredilerle negatif ilişkili olduğu belirlenmiştir. Dinamik panel sonuçlarında gecikmeli bağımlı değişkenin bütün modellerde pozitif ve yüksek düzeyde anlamlı bulunması, takipteki kredilerin güçlü bir süreklilik sergilediğini göstermektedir. Buna karşılık banka kredi davranışını ve makro-finansal koşulları temsil eden değişkenlerin dinamik modellerde anlamlı etkileri tespit edilememiştir. Bulgular, Türkiye’de bankaların kredi riskinin büyük ölçüde geçmiş dönem kredi performansından etkilendiğini ve statik modellerde gözlenen makro-finansal etkilerin dinamik yapı dikkate alındığında zayıfladığını ortaya koymaktadır.