Yıl 2018, Cilt 3 , Sayı 2, Sayfalar 79 - 108 2018-10-14

Ani Duruş Sorunu, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Savunma Sanayi Özelinde Bir Değerlendirme
Sudden Stops, Foreign Direct Investments And An Evaluation In Defense Industry

Nadide Yiğiteli [1] , Damla Turan [2]


Sermayenin ve yatırımların getirisinin yüksek olduğu bölgelere doğru hareketi, ülkelerin mallarına olan talebin kendi piyasasıyla; yatırımlarının ise kendi iç tasarruflarıyla sınırlı olmaması fırsatını ortaya çıkarmıştır. Bu süreç, özellikle gelişmekte olan ülkeler için sunduğu fırsatların yanı sıra bir takım yeni riskleri de beraberinde getirmiştir. Uluslararası yatırımcılar, gelişmekte olan ülkelere sağladıkları fonları çeşitli sebeplerle çekmek istediklerinde, sermaye girişleri aniden ciddi bir sermaye çıkışına dönüşebilmekte, sermaye akımlarındaki bu keskin çıkış ise ani durma olarak tanımlanmaktadır. Finansal akım formları, ani duruş sırasında çok farklı davranışlar sergilemekte olup bunların içerisinde yer alan doğrudan yabancı yatırımlar ani duruşun olumsuz etkilerini önemli derecede azaltabilmektedir. Uluslararası sermaye akımları içerisinde yer alan doğrudan yabancı yatırım, dış finansman ihtiyacını azalttığı ve iktisadi büyümenin önemli bir kaynağı olduğu için gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler için kilit role sahip bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkelere yeni teknoloji ve Ar-Ge kazanımları sağlaması, böylece rekabetçi sektörlerin ihracat performansını artırması beklenmektedir. Öyleyse, doğrudan yabancı yatırımların, bu kazanımları sağlayabilecek nitelikte yeni teknoloji, Ar-Ge kazanımları ve böylece döviz yaratan sektörlere yönelmesi önemlidir. Çalışmada ani duruş sorunu ve doğrudan yabancı yatırımların ani duruş sorununu azaltıcı etkisi tartışılıp döviz yaratma potansiyelinin yüksek olduğu bir alan olan “Savunma Sanayi” özelinde bir değerlendirme yapılmaktadır.

The movement towards the areas where capital and investments are high creates countries an opportunity of not being limited to domestic demand for their products and not being limited to investments with their own savings. This process creats new opportunities, as well as some risks, especially for developing countries. When international investors want to attract funds from developing countries for various reasons, capital inflows can suddenly turn into serious capital outflows, and this sharp outflow of capital flows is defined as sudden stops. FDI play a key role as reducing the external financing needs and as an important source of economic growth for both developed and developing countries. FDI are expected to provide new technologies and R&D gains to developing countries, so the export performance of competitive sectors is expected to increase. In that case, it is important to lead FDI to the sectors which is able to provide new technology and R&D gains to the developing countries and creating foreign currency. In this study, we discuss the problem of sudden stops and FDI’s reducing impact on sudden stops. In the last chapter of the study, we try to show that Defense Industry in Turkey is a good case study for producing mid-high and hightech products, having comparative advantages and creating foreign currency.

  • Ang, J. B.(2008) “Determinants of foreign direct investment in Malaysia”, Journal of Policy Modeling, 30, pp.185–189.
  • Calvo, G.A., Leiderman, L. ve Reinhart, C.M. (1996), “Inflows of Capital to Developing Countries in the 1990s.”, Journal of Economic Perspectives, 10, pp.123–139.Berkoz, L. ve Turk, S. S. (2009), “Locational Preferences of FDI Firms in Turkey: A Detailed Examination of Regional Determinants”, European Planning Studies, 17: 8, pp.1243 — 1256.
  • Bevan, Alan A.,ve Estrin, S. (2004), “The determinants of foreign direct investment into European transition economies”, Journal of Comparative Economics 32, pp. 775–787.
  • Bevan, Alan A. ve Estrin, S. (2000), “The Determinants of Foreign Direct Investment in Transition Economies” , William Davidson Institute Working Paper, No.342, October 2000.
  • Calvo, G.A., A. Izquierdo ve L. Mejia (2004) “On the Empirics of Sudden Stops: The Relevance of Balance-Sheet Effects,” Inter-American Development Bank Research Department Working Paper, No.509.
  • Chang, H. ve Grabel, I. (2005), Kalkınma Yeniden, çev. Emre Özçelik, İmge Kitabevi, Ankara, 113-140.Dunning, J.H. (1981), “Explaining the International Direct Investment Position of Countries: Towards a Dynamic or Developmental Approach”, Weltwirtschaftliches Archiv, 117, pp. 30–64.
  • Edwards, Sebastian (2005) “Capital Controls, Sudden Stops and Current Account Reversals” NBER Working Paper No. 11170.
  • Erdal, F. ve Tatoglu, E. (2002), “Locatıonal Determınants of Foreıgn Dırect Investment in An Emergıng Market Economy: Evıdence From Turkey”, Multinational Business Review, Vol.10, No.1, , pp.1–7.
  • Frankel, J.A. ve E.A. Cavallo (2004) “Does Openness to Trade Make Countries More Vulnerable to Sudden Stops, or Less? Using Gravity to Establish Causality,” NBER Working Paper, No.10957.
  • Goldstein, Morris, D. J. Mathieson, and TIMOTHY L. 1991. “Determinants and Systemic Consequences of International Capital Flows.” In IMF Research Department, Determinants and Systemic Consequences of International Capital Flows. Occasional Paper 77. Washington, D.C.: International Monetary Fund.
  • Gregory, M., Makro Ekonomi (Çev.editörü Ö.F.Çolak), Eflatun. Yayınevi, Ankara (2009)
  • Guidotti, P., F.Sturzenegger ve A. Villar (2004) “On the Consequences of Sudden Stops.” Economia, 4(2), 171-214.
  • Huchison, M. ve I. Noy (2006) "Sudden Stops and the Mexican Wave: Currency Crises, Capital Flow Reversals and Output Loss in Emerging Markets," Journal of Development Economics, 79(2), 225-248.
  • İTO, Türkiye Ekonomisinde Sermaye hareketleri raporu,1998.
  • Janicki, Hubert P.ve Wunnava, Phanındra V.(2004), “Determinants of foreign direct investment:empirical evidence from EU accession candidates”, Applied Economics, 36, pp.505–509.
  • Levchenko, A. A., & Mauro, P. (2007). Do some forms of financial flows help protect against “sudden stops”?. The World Bank Economic Review, 21(3), 389-411.
  • Nunnenkamp, P. (2002), “Determinants of FDI in Developing Countries: Has Globalization Changed the Rules of the Game”, Kiel Working Paper, No.1122, pp.1–44.
  • OECD, Global Forum on International Investment 2017/03, 1-7.
  • Onyeiwu, S. ve Shrestha, H. (2004), “Determinants of Foreign Direct Investment in Africa”, Journal of Developing Societies, 20 (12),89, pp. 90–106.
  • Özcan, B. ve ARI, A. (2010), “Doğrudan Yabancı Yatırımların Belirleyicileri Üzerine Bir Analiz: OECD Örneği”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri Ve İstatistik Dergisi (12), 65-88.
  • UNCTAD, World Investment Report 2017.
  • SASAD Savunma ve Havacılık Sanayi Performans Raporu, 2016.
  • Seyitoğlu, H. (2001), Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, 16. bs., İstanbul.
  • Soyak, M. (2015). Türkiye’de Sanayi Politikası Ve Doğrudan Yabancı Yatırımlar İlişkisi Üzerine Bir Değerlendirme. Journal of Marmara Social Research/Marmara Sosyal Arastirmalar Dergisi, (5).
  • Taylor, M. P. ve Sarno, L. (1997), "Capital flows to developing countries: long and short term determinants, The World Bank Economic Review, 11,3, 451-471
  • Torrısı, C.R. (1985), ‘The Determinants of Direct Foreign Investment in a Small LDC’, Journal of Economic Development, Vol. 10, No. 1, pp. 19–45.
  • TOBB Savunma Sanayi Meclisi Türk Savunma Sanayi Sektör Raporu, 2007.
  • Varlık, C. (2007). Turkiye Ekonomisinde Sermaye Akimlarindaki Geri Donusler ve Ani Durmalar. Ege Academic Review, 7(1), 193-216.
  • Varlık, C. (2011). Sermaye Akımlarındaki Ani Durmalar Ve Politika Seçenekleri. Akdeniz University Faculty of Economics & Administrative Sciences Faculty Journal/Akdeniz Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi, 11(22).
  • WORLD BANK, Doing Business 2018,
  • Yalman, İ. N., & Koşaroğlu, Ş. M. Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Büyüme Ve İşsizlik Üzerindeki Etkisi1. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 1(2), 187-200.
  • 2010 Verileriyle Savunma Sanayi Analiz Raporu, Savunma Sanayi Müsteşarlığı, 2011.
Birincil Dil tr
Konular İşletme
Bölüm Sayılar
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0632-7253
Yazar: Nadide Yiğiteli (Sorumlu Yazar)
Kurum: SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Ülke: Turkey


Yazar: Damla Turan (Sorumlu Yazar)
Kurum: TÜRKİYE BİLİMSEL ve TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 14 Ekim 2018

APA Yiğiteli, N , Turan, D . (2018). Ani Duruş Sorunu, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Savunma Sanayi Özelinde Bir Değerlendirme. Bulletin of Economic Theory and Analysis , 3 (2) , 79-108 . DOI: 10.25229/beta.438866