Kültürlerarası Bir Bilgi ve Barış Köprüsü Olarak İsrâiliyât

Bu çalışmada rivayet geleneğimizin en önemli unsurlarından biri olan İsrâiliyâtın tanımı, ortaya çıkışı, gösterilen tepkiler, negatifleşmesi gibi konular kısaca belirtildikten sonra özellikle, Yahudi ve İslam kültürü ile İslam ve Batı medeniyetleri arasında bilgi, birikim ve kültür aktarımında bir köprü görevi gördüğü hususu üzerinde durulmaktadır. Bunun için isrâiliyâtın İslam havzasına geçişi, İslam coğrafyasında kazandığı yeni şekil ve bu haliyle Batı âlemine intikali konuları işlenmektedir. Bu çalışmada, Yahudi ve diğer din ve kültürlere ait bilgilerin şifâhî olarak İslam kültürüne geçişi isrâiliyât olarak görüldüğü gibi, bu bilgilerin yabancı kültür ve medeniyetlere ait kitaplardan tercüme edilerek Müslümanlara kazandırılması da isrâiliyât olarak değerlendirilmektedir. Yine İslâmî bilgi ve birikimlerin muhtelif yollarla Batı âlemine intikali de isrâiliyât olarak isimlendirilmektedir. Zira şayet bir kültür ve coğrafyaya ait bilgilerin –isrâiloğulları örneğinde olduğu gibi- şifâhî olarak başka bir kültür havzasına geçişi isrâiliyât ise bu bilgilerin bir kültürden başka bir kültüre yazılı olarak intikali de isrâiliyât olarak değerlendirilebilir. Burada da bu yapılmaktadır. Bu bakış açısından hareketle bütün olumsuz yönlerine rağmen geçmişte kültürler arasında bir köprü görevi gören isrâiliyâtın, bugün de hayra, barışa ve kardeşliğe vesile olabileceği hesaba katılarak bu çalışma yapılmakta ve buna göre bazı değerlendirmelerde bulunulmaktadır.

İsrâiliyât konusu muhtelif yönlerden birçok çalışmaya konu olmuştur. Çok yer alacağından burada bunları zikretmeye gerek yoktur. Ancak makalede bunların çoğundan yararlanılmaktadır ve bunlar kaynakçada yer almaktadır. Bu çalışmada bütün bunlardan farklı olarak, isrâiliyât üzerinden farklı din ve kültürler arasında bir bilgi köprüsü, bir barış yolu kurulması hususu üzerinde durulmakta ve bunun din ve kültür mensupları arasında yakın bir ilişkinin kurulmasına vesile olabileceği hususu öne çıkarılmaktadır.