Yıl 2019, Cilt 6 , Sayı 1, Sayfalar 1 - 30 2019-06-15

Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri

Mevlüt Poyraz [1]


Bu araştırma; meşhur sahâbî Mikdâd b. Amr’ın (el-Esved) Hz. Peygamber (s) ve Râşid halifeler döneminde gerçekleşmiş siyasi ve askeri faaliyetlerdeki konumunu ele almaktadır.

Mikdâd b. Amr, M. 585 yılında Hadramevt’te dünyaya geldi. Gençliğinde işlediği bir cinayet yüzünden Mekke’ye kaçtı ve burada evlatlık olarak yaşamını sürdürdü. Bu sırada Hz. Peygamber’in (s) İslâm’a davetini kabul etti. Habeşistan’a göç eden Müslümanlar arasındaydı. Hz. Peygamber’in (s) Medine’ye hicret iznini duyunca Mekke’ye geldi ve buradan Medine’ye hicret etti. “Resûlullah’ın süvarisi” lakabıyla anılan Mikdâd b. Amr, katıldığı bazı seriyyelerin yanı sıra Hz. Peygamber’in (s) katıldığı tüm askeri ve siyasi faaliyetlerde onun yanında bulundu. Râşid halifeler dönemindeki siyasi ve askeri faaliyetlerde de yer alan Mikdâd b. Amr, halife seçimi, Yermük savaşı, Suriye, Mısır, Kıbrıs ve İfrikiyye’nin fethinde İslâm ordusunda bulundu. Hz. Osman’ın hilâfeti döneminde yetmiş yaşındayken Medine’de vefat etti (33/653). 

slâm Tarihi, Sahâbî, Mikdâd b. Amr, Muhâcir, Cihad
  • Algül, Hüseyin. “Gâbe Gazvesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 13: 267-268. İstanbul: TDV Yayınları, 1996. Altun, İsmail. Mekke Müslümanlarının Habeşistan’a Hicreti. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, 1996. Arslan, Ali. Büyük Kur’an Tefsiri. İstanbul: Arslan Yay.,1984. Aşık, Nevzat. “Abdullah b. Târık”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 138-139. İstanbul: TDV Yayınları, 1988. Aycan, İrfan. “Nadr b. Hâris”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 32: 280-281. İstanbul: TDV Yayınları, 2006. Begavî, Ebû’l-Kâsım Abdullah b. Muhammed b. Abdulazîz el-Begavî. Mu‘cemu’s-Sahâbe. Thk. Muhammedü’l-Emîn b. Muhammed Mahmûd Ahmed el-Çeknî. Kuveyt: Mektebetü Dârû’l-Beyân, 1421/2000. Bâşa, Abdurrahman Re’fet, Halîd Muhammed Halîd, Abdülazîz Şennavî, Sahâbe Hayatından Tablolar. Trc. Taceddin Uzun. 3 Cilt. Konya: Uysal Kitabevi, ts. Belâzürî, Ebü’l-Hasen Ahmed b. Yahyâ, Ensâbü’l-Eşrâf. Thk. Muhammed Hamidullah. 13 Cilt. Dârü’l-Maarif, ts. Beyhakī, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Alî el-Beyhakī. Delâ’ilü’n-nübüvve ve Ma‘rifeti Ahvali Sâhibi’ş-Şerîa. Tahric: Abdü’l-Mu‘tî Kal‘acî, 7 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, ts. Bozkurt, Nebi. “Hâtıb b. Ebû Beltea”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 16: 444-445. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl, Tam Metin Sahîh-i Buhârî. Trc. Konyalı Mehmet Vehbi. 4 Cilt. İstanbul: Üçdal Neşriyat, 1993. Efendioğlu, Mehmet. “Muhriz b. Nadle”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 31: 45. İstanbul: TDV Yayınları, 2006. Ertürk, Mustafa. “Mikdâd b. Amr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30: 49-50. İstanbul: TDV Yayınları, 2005. Fârûk, Ahmed. Eshâb-ı Kirâm. Yay. Hazırlayan: Hüseyin Hilmi Işık. İstanbul: Hakîkat Kitâbevi, 2017. Halîfe b. Hayyât, Ebû Amr Halîfe b. Hayyât b. Halîfe, Târihu Halîfe b. Hayyât. Trc. Abdulhalik Bakır. Ankara, 2001. Hamîdullah, Muhammed. İslâm Peygamberi. Trc. Mehmet Yazgan. İstanbul: Beyan Yayınları, 2004. İbn Abdülber, Ebû Ömer Cemâlüddîn Yûsuf b. Abdillâh b. Muhammed b. Abdilberr en-Nemerî, el-İstîâb fî ma’rifeti’l-ashâb, Tahric: Âdil Mürşid, Amman: Dârü’l- A‘lâm, 1423/2002. İbn Abdülhakem, Ebü’l-Kāsım Abdurrahmân b. Abdillâh b. Abdilhakem, Fütûhu Mısr ve Ahbâruha. Thk. Muhammed el-Hacîrî. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1416/1996. İbnü’l-Cevzî, Ebû’l-Ferec Abdurrahman b. Ali b. Muhammed, el-Muntazam fî târîhi’l-mülûk ve’l-ümem. Thk. Muhammed Abdulkâdir Atâ-Mustafa Abdulkâdir Atâ. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye,1412/1992. Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri Journal of Theology Faculty of Bulent Ecevit University, Vol. 6, No. 1, 2019 27 Mevlüt POYRAZ 28 İbnü’l-Cevzî, Abdurrahman. Ashâbın Dilinden Peygamberimizin Hayatı. Trc. Taceddin Uzun. Konya: Uysal Kitabevi, 1992. İbn Ebû Şeybe, Ebû Bekr Abdullāh b. Muhammed b. Ebî Şeybe, Kitâbü’l-Meġāzî. Thk. Abdülazîz b. İbrâhîm el-Ömerî. Riyad: Dâru’l-İşbiliyye, 1430/1999. İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasen İzzüddîn Alî b. Muhammed, el-Kâmil fi’t-Târih Tercümesi. Trc. M. Beşir Eryarsoy-Ahmed Ağırakça. 12 Cilt. İstanbul: Bahar Yayınları, 1987. İbnü’l-Esîr, Ebü’l-Hasen İzzüddîn Alî b. Muhammed, Üsdü’l-ġābe fî ma’rifeti’s-sahâbe. Thk. Ali Muhammed Mu‘avvîz, Âdîl Ahmed Abdülmevcûd. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübü’l- İlmiyye, ts. İbn Hacer, Ebû’l-Fadl Ahmed b. Ali b. Hacer Şihâbuddîn el-Askalânî, Tehzîbü’t-Tehzîb. Thk. İbrahim Zeybek-Âdil Mürşid. 4 Cilt. Müessesetü’r-Risale ts. İbn Hacer, Ebû’l-Fadl Ahmed b. Ali b. Hacer Şihâbuddîn el-Askalânî, el-İsâbe fî temyîzi’s- sahâbe. 8 Cilt. Mısır: ts. İbn Haldûn, Ebû Zeyd Veliyyüddîn Abdurrahmân b. Muhammed, Kitâbü’l-İber ve Divânü’l- Mübtede-i ve’l-Haber fî Eyyâmi’l-Arab ve’l-Acem ve’l-Berber ve Men Âsâruhum min Zevi’s- Sultâni’l-Ekber. Thk. Halil Şehade-Süheyl Zekkâr. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1421/2001. İbn Hallikân, Ebü’l-Abbâs Şemsüddîn Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm b. Ebî Bekr b. Hallikân, Vefeyâtü’l-a‘yân ve Enbâu Ebnâi’z-Zamân. Thk. İhsan Abbas. 7 Cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, ts. İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî b. Ahmed b. Saîd b. Hazm, Cevâmi’u’s-sîre. Nşr. İhsan Abbas, Nâsırüddin el-Esed. Trc. M. Salih Arı. İstanbul: Çıra Yayınları, 2004. İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemâlüddîn Abdülmelik b. Hişâm, Hz. Muhammed’in Hayatı. Trc. İzzet Hasan-Neşet Çağatay. 4 Cilt, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1971. İbn Kayyim el-Cevziyye, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ebî Bekr, Zâdü’l-me’âd. Trc. Şükrü Özen. 6 Cilt. İstanbul: İklim Yayınları,1998. İbn Kesir, Ebü’l-Fidâ’ İmâdüddîn İsmâîl b. Şihâbiddîn Ömer, el-Bidâye ve’n-Nihâye. Trc. Mehmet Keskin. 14 Cilt. Ankara: Çağrı Yayınları, ts. İbn Manzûr, Ebü’l-Fazl Cemâlüddîn Muhammed b. Mükerrem b. Alî, Muhtasaru Târîhi Dımaşk li İbni’l-Asâkîr. Thk. Me’mun es-Sağaracî. 25 Cilt. Dımaşk: Dârû’l-Fikr, 1409/1989. İbn Sa‘d, Ebû Abdillâh Muhammed b. Sa‘d b. Menî‘ el-Kâtib, et-Tabakātü’l-kübrâ. Thk. Ali Muhammed Ömer. 13 Cilt. Kahire: Mektebetü’l-Hancî, 1421/2001. İbnü’l-Verdî, Zeynûddîn Amr b. Muzaffer eş-Şehir. Târîhu İbnü’l-Verdî. 2 Cilt. Beyrut: Dârü’l- Kütübi’l-İlmiyye, 1417/1996. İmam Gazzâlî. İhyâu Ulûmiddîn. Trc. Ahmed Serdaroğlu. 4 Cilt. İstanbul: Bedir Yayınevi, ts. Kandehlevi, Muhammed Yusuf. Hayatu’s-Sahâbe. Trc. Ali Arslan. 4 Cilt. İstanbul: Metin Yayın Dağıtım, 1993. Kandemir, M. Yaşar. “Hübeyb b. Adî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 18: 266-267. İstanbul: TDV Yayınları, 1998. Köksal, M. Asım. İslâm Tarihi. İstanbul: Köksal Yayıncılık, ts. Kurtubî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed b. Ebû Bekr el-Kurtubî. el-Camiu li-Ahkami’l- Kur’an. Trc. M. Beşir Eryarsoy. İstanbul: Buruç Yay., 1996. Bülent Ecevit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, 2019
  • Küçükaşcı, Mustafa Sabri. “Kinde-Benî Kinde”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26: 37-38. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı, 2002. Mûsâ b. Ukbe. el-Meġāzî. Tahric: Muhammed Bakşîş Ebû Mâlik. Fas: Câmiatü İbn Zühr, 1994. Numânî, Mevlânâ Şiblî. Sîretü’n-Nebî-Son Peygamber Hz. Muhammed, Trc. Yusuf Karaca. İstanbul: İz Yayıncılık, 2005. Özaydın, Abdulkerim. “Behrâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5: 356. İstanbul: TDV Yayınları, 1992. Said Havva. el-Esas Fi’s-Sünne-Hadislerle İslâm Tarihi. Trc. M. Ahmed Varol. 7 Cilt. İstanbul: Hikmet Neşriyat,1989. Sallâbî, Ali Muhammed Muhammed. Siyer-i Nebî. Trc. Mustafa Kasadar- Sadullah Ergin- Şerafettin Şenaslan. 2 Cilt. İstanbul: Ravza yayınları, 2009. Sallâbî, Ali Muhammed Muhammed. I. Halife Hz. Ebû Bekir. Trc. Şerafettin Şenaslan-Faruk Aktaş. İstanbul: Ravza Yayınları, 2009. Sallâbî, Ali Muhammed Muhammed. Mü’minlerin Emiri Hz. Ömer. Trc. Mehmet Akbaş. İstanbul: Ravza Yayınları, 2008. Sallâbî, Ali Muhammed Muhammed. III. Halife Hz. Osman. Trc. Mehmet Akbaş. İstanbul: Ravza Yayınları, 2009. Semhûdî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn Alî b. Abdillâh b. Ahmed b. Alî el-Hasenî es-Semhûdî, Vefâ’ü’l-vefâ bi-ahbâri dâri’l-Mustafâ, thk. Kāsım es-Sâmiriyyi. 5 Cilt. Mekke: Müessesetü’l-Furkân li’t-Turâsi’l-İslâmî, ts. Şakir, Mahmud. Hz. Âdem’den Bugüne İslâm Tarihi. Trc. Ferid Aydın. 8 Cilt. İstanbul: Kahraman Yayınları, ts. Taberî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr et-Taberî, Milletler ve Hükümdarlar Tarihi. Trc. Zakir Kadiri Ugan-Ahmet Temir. 5 Cilt. İstanbul: Meb Yayınları, 1992. Tertip Heyeti: Türkiye Gazetesi Yayınları Ansiklopedi Grubu. Eshâb-ı Kirâm. İstanbul: İhlas Gazetecilik A.Ş., 2004. Ünal, Hüseyin. Mikdâd b. Esved’in Hayatı ve Rivayetleri. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, 2011. Üzüm, İlyas. “Hüsniyye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 19: 34-35. İstanbul: TDV Yay. 1999. Watt, W. Montgomery. Hz. Muhammed Mekke’de, Trc. M. Rami Ayas-Azmi Yüksel. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları,1986. Vâkıdî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ömer b. Vâkıd. Hz. Peygamber’in (s) Savaşları (Kitâbü’l- Meğâzi). Trc. Musa K. Yılmaz. İstanbul: İlk Harf Yay. 2014. Ya‘kūbî, Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ebî Ya‘kūb İshâk, Târîhu’l-Ya’kūbî. (el-Mektebetü’ş-Şâmile. 3.28: Matbû olmayıp programa uygun sayfa numarası içerir). Yiğit, İsmail.“Tebük Gazvesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 40: 228-230. İstanbul: TDV Yayınları, 2011. Zehebî, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osmân, İslâm Târihi. trc. Muzaffer Can. 6 Cilt. İstanbul: Cantaş Yayınları, 1996. Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri Zehebî, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Osmân, Siyeru a’lâmi’n-nübelâ’. Thk. Şuayb el-Arnaûd-Hüseyin el-Esed, 3. Baskı. 25 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 1405/1985. Ziriklî, Ebû Gays Muhammed Hayrüddîn b. Mahmûd ez-Ziriklî, el-A‘lâm: Kamûsü terâcim li-eşheri’r-ricâl ve’n-nisâ min’el-Arab ve’l-müstarebîn ve’l-müsteşrikın. 8 cilt. 15. Baskı. Beyrut: Dârü’l-Ulûmi’l-Melâyîn, 2002.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8832-248X
Yazar: Mevlüt Poyraz (Sorumlu Yazar)
Kurum: ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { beuifd578270, journal = {BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-3728}, eissn = {2148-9750}, address = {}, publisher = {Bülent Ecevit Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {1 - 30}, doi = {}, title = {Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri}, key = {cite}, author = {Poyraz, Mevlüt} }
APA Poyraz, M . (2019). Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi , 6 (1) , 1-30 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/beuifd/issue/45811/578270
MLA Poyraz, M . "Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri". BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2019 ): 1-30 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/beuifd/issue/45811/578270>
Chicago Poyraz, M . "Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri". BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2019 ): 1-30
RIS TY - JOUR T1 - Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri AU - Mevlüt Poyraz Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1 EP - 30 VL - 6 IS - 1 SN - 2148-3728-2148-9750 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri %A Mevlüt Poyraz %T Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri %D 2019 %J BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 2148-3728-2148-9750 %V 6 %N 1 %R %U
ISNAD Poyraz, Mevlüt . "Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri". BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 1 (Haziran 2019): 1-30 .
AMA Poyraz M . Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 6(1): 1-30.
Vancouver Poyraz M . Mikdâd b. Amr’ın İslâm Tarihi’ndeki Yeri. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 6(1): 30-1.