İBRAHİM ANTLAŞMALARI’NI KÜRESEL BARAJ TEORİSİ İLE YENİDEN OKUMAK: HEGEMONYA, AKIŞ HATLARI VE BÖLGESEL DÖNÜŞÜM

Bu çalışma, günümüz küresel düzenini enerji, sermaye, veri, teknoloji ve lojistik akışlarının kontrolü üzerinden açıklamak amacıyla “Küresel Baraj Teorisi”ni önermektedir. Teori, küresel gücün sermaye birikimi, üretim kapasitesi veya askeri üstünlüğün yanında; stratejik akışların denetlenmesi, yönlendirilmesi ve sürekliliğinin sağlanması yoluyla üretildiğini ileri sürmektedir. Çalışmada belge incelemesi ve literatür analizi yöntemi kullanılmış; Marx, Wallerstein, Harvey, Gramsci ve Cox’un yaklaşımları akış jeopolitiği perspektifinde yeniden değerlendirilmiştir. Küresel Baraj Teorisi, merkez kavramını sabit bir coğrafi alan olmaktan çıkararak stratejik akışların kesiştiği dinamik bir altyapı mimarisi şeklinde yeniden yorumlamaktadır. Teorinin analitik açıklayıcılığı İbrahim Antlaşmaları örneği üzerinden tartışılmıştır. Bu antlaşmaların lojistik, dijital ve finans altyapısı ile doğal kaynakları bir araya getiren yeni bir bölgesel tasarım olduğu üzerinde durulmuştur. Bu yönüyle teori, klasik merkez-çevre yaklaşımlarını akış jeopolitiği perspektifiyle yeniden yorumlayarak günümüz küresel ilişkilerine farklı bir açıklama çerçevesi sunmaktadır. Bunun yanında çalışma, küresel politik ekonomiyi akış denetimi, rıza mekanizmaları ve yapısal bağımlılık ilişkileri üzerinden değerlendiren bütüncül ve altyapı odaklı yeni bir kavramsal çerçeve önermektedir.

This study proposes the Global Dam Theory to explain the contemporary global order through the control of energy, capital, data, technology, and logistics flows. The theory argues that global power is derived not only from capital accumulation, production capacity, or military superiority, but also from the control, direction, and management of strategic flows. The research is based on document analysis and literature review, reassessing the approaches of Marx, Wallerstein, Harvey, Gramsci, and Cox from the perspective of flow geopolitics. The Global Dam Theory reinterprets the concept of the center as a dynamic infrastructural architecture where strategic flows converge rather than as a fixed geographical location. Its analytical value is illustrated through the Abraham Accords, showing how these agreements integrated logistics, digital, financial, and natural-resource infrastructures into a new regional framework. By reinterpreting classical center–periphery approaches through flow geopolitics, the theory offers a new framework for analyzing contemporary global relations.