TÜRKİYE’DE DOĞAL GAZ TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ

Energy as one of the most needed production factor in the modern structure has a significant place in the national economics. This situation keeps alive the demand of energy, however, pushes up the costs. In addition to this, natural gas is one of the most wanted energy resources in the variety of energy resources with regard to cost and environmental friendly fuel. However, no sufficient production of natural gas of many countries makes foreign dependent at the context of natural gas supply. Thus, it is known that Turkey is foreign dependent , which is situated on poor region in terms of natural gas deposits. Because of this, it is important to determine the added value of natural gas which both imported and supplied on Turkish economy. As a result of this, the relationship between the consumption of natural gas which has an important place in natural resources and economic growth is examined between 1998 and 2015. Johansen co-integration and Grangercausality test was used in the study. Johansen co-integration test results demonstrated that there is long term relationship between variables for the base period. Granger causality test results illustrated that there is unilateral causality between natural gas consumption and GDP, and the direction of causality is from natural gas consumption to GDP.

Enerji, günümüz modern üretim yapısı içerisinde en fazla gereksinim duyulan üretim faktörlerinden biri olarak ülke ekonomileri içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bu durum enerjiye olan talebi canlı tutarken maliyetleri de oldukça yukarı çekmektedir. Bununla birlikte enerji çeşitliliği içerisinde maliyeti ve çevreye dost bir yakıt olması bakımından doğalgaz en çok aranan enerji kaynaklarının başında gelmektedir. Ancak doğalgaz üretiminde birçok ülkenin kendine yetmeyişi, doğalgaz tedariki bakımından ülkeleri dışa bağımlı kılmaktadır. Nitekim doğalgaz yatakları bakımından fakir bir coğrafya üzerinde yer alan Türkiye’ nin de dışa bağımlı olduğu bilinmektedir. Bu nedenle gerek ithal edilen gerekse ülke içerisinden tedarik edilen doğalgaz tüketiminin Türkiye ekonomisine yaratmış olduğu katma değerinin belirlenmesi önemlidir. Bu önem doğrultusunda bu çalışmada, enerji kaynakları arasında önemli yere sahip olan doğal gaz tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki, 1998-2015 yılları arasında incelenmiştir. Çalışmada Johansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik testi kullanılmıştır. Johansen eşbütünleşme testi sonuçları ele alınan dönem için değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin var olduğunu göstermiştir. Granger nedensellik test sonuçları ise doğalgaz tüketimi ile GSYİH arasında tek yönlü nedensellik olduğunu ve nedenselliğin yönünün doğalgaz tüketiminden GSYİH’ ye doğru olduğunu göstermiştir.