Proof of Meet Konsensüs Protokolünün Gıda Taşımacılığı Üzerine Bir Uygulaması
Öz
Blokzinciri, merkeziyetsizliği şeffaf şekilde yansıtmayı ve üçüncü tarafları aradan çıkararak, gerek eşler arası (P2P) işlemleri gerekse değiştirilemez kayıtların elde edilmesini amaçlayan bir teknolojidir. Bir konsensüs protokolü, katılımcıları konsensüs kurallarının uygulanmasında işbirliği yapmaya zorlayarak blokzinciri üzerindeki kontrolü merkezsizleştiren bir algoritmadır. Çeşitli konsensüs protokolleri koşularak oluşturulan silinemez kayıtlar, şirketlerin, devletlerin ve bireylerin özel verileri olabilir. Blokzinciri platformu verileri saklar, korur ve hatta aracısız şekilde iletilmesini ve doğruluklarının ispatlanabilmesini sağlar. Her protokol ve blokzinciri platformu iş sahasına ve konusuna, proje yapısına ve kullanım fonksiyonlarının özelliklerine göre özelleştirilir. Son zamanlarda, blokzinciri kavramı pek çok iş sahasına uygulanmaya başlamıştır. Özellikle tedarik zinciri blokzinciri teknolojisinin odak noktalarından biridir. Gıda taşımacılığı ise tedarik zincirinin önemli bir ayağıdır. Bu araştırmada iletişim içinde olan iki ayrık zincire sahip HOX blokzincirinin ve üzerinde çalışan Proof of Meet (PoM) konsensüs protokolünün gıda taşımacılığı sektöründe nasıl kullanılacağı gösterilecektir. Ayrıca, herhangi bir enerji tüketimine ihtiyaç duymadan sektör çalışanlarının ve görevlilerinin çalışma performansı ve emeğine karşılık olarak adil ve merkezsiz şekilde ödüllendirildiği PoM modelinin diğer konsensüs protokolleriyle karşılaştırarak gıda taşımacılığı sektöründeki bir uygulaması verir.
Anahtar Kelimeler
blokzinciri , tedarik zinciri , konsensüs algoritması , gıda taşımacılığı
Kaynakça
- Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: a peer-to-peer electronic cash system, 20.06.2020 tarihinde https://bitcoin.org/bitcoin.pdf adresinden alındı.
- Wood, G. (2014). Ethereum: a secure decentralised generalised transaction ledger. Ethereum project yellow paper. 151, 1-32.
- Yıldız, B. (Kasım, 2019). Dijital dönüşüm Sürecinde blok zinciri teknolojisi ve akıllı sözleşmeler. Dijital Dönüşüm Trendleri. Filiz Kitabevi. 120-143.
- Keleş, B. ve Ova, G. (2020). Gıda tedarik zinciri yönetiminde bilgi teknolojileri kullanımı. Adü Ziraat Dergisi, 17(1):137-143.
- Sultan, K., Ruhi, U. ve Lakhani, R. (2018). Conceptualizing blockchains: characteristics & applications. 11th IADIS International Conference Information Systems.
- Tian, F. (2018). An information system for food safety monitoring in supply chains based on HACCP. blockchain and internet of things (Doctoral Thesis).
- Gerdan, D., Koç C. ve Vatandaş, M. (2020). Gıda ürünlerinin izlenilebilirliğinde blok zinciri teknolojisi kullanımı. Tarım Makinaları Bilimi Dergisi, 16(2): 8-14.
- Taş, O. ve Kiani, F. (Ekim, 2018). Blok zinciri teknolojisine yapılan saldırılar üzerine bir inceleme. Bilişim Teknolojileri Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 4.
- Onay, H., Cansı, K. İ., Temimhan, K., Yazıcı, H. ve Erten, M. (2019). Supply chain management using blockchain. 15.08.2020 tarihinde https://wwww.easychair.org/publications/preprint_download/GwGL adresinden alınmıştır. EasyChair Preprint.
- Ataşen, K. (2019). Blokzinciri ve akıllı sözleşmeler: düzenli bir dijital sertifikasyon uygulaması Geliştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.