YAPAY ZEKÂNIN DİJİTAL GİRİŞİMCİLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ALİBABA ÖRNEĞİ

Öz

Endüstri 4.0 ve 2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan covid 19 salgını nedeniyle hem tüketiciler hem de girişimciler giderek daha fazla dijitale yönelmişlerdir. Bir yandan endüstri 4.0 ve bileşenlerinin (büyük veri, nesnelerin interneti, siber fiziksel sistemler, simülasyon, yapay zekâ gibi dijital teknolojiler) etkisi bir yandan da covid 19 salgınının etkiyle “Dijital Girişimcilik” sayısal olarak artış göstermiştir. Dijital girişimcilikte sadece sayısal olarak değil niteliksel olarak da bir artış yaşanmıştır. Özellikle endüstri 4.0’ın önemli bileşenlerinden olan “Yapay Zekâ”, dijital girişimciliğin ilerlemesine ve gelişmesine önemli katkılarda bulunmuştur. Çalışmanın amacı; yapay zekânın, dijital girişimcilik üzerinde etkisinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada nitel analiz yöntemi olan örnek olay çalışmasından yararlanılarak yapay zekâ teknolojisini tüm iş süreçlerinde başarıyla uygulayan dünyanın önde gelen dijital girişimlerinden olan “Alibaba” ele alınmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, yapay zekânın dijital girişimlerin maliyetlerini azalttığı, müşterilere daha hızlı ve kişiselleştirilmiş hizmet verdiği, yeni piyasalara daha kolay girme imkânı sunduğu ve dijital girişimcilerin karar verme süreçlerini ve stratejilerini güçlendirdiği gibi birçok avantaj sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, araştırmanın konusunu oluşturan Alibaba’nın başarısında yapay zekanın etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, dijital girişimlerin iş süreçlerinde yapay zekânın kullanımı, dijital girişimlerin hem karlılıklarının artmasına hem de rekabet avantajı yaratmalarında güçlü bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zeka
• Dijital girişimcilik
• dijital teknolojiler

THE IMPACT OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE ON DIGITAL ENTREPRENEURSHIP: The Alibaba Example

Öz

Due to Industry 4.0 and the COVID-19 pandemic that affected the whole world in 2020, both consumers and entrepreneurs have increasingly turned to digital. The impact of Industry 4.0 and its components (digital technologies such as big data, the Internet of Things, cyber-physical systems, simulation, and artificial intelligence) on one hand, and the impact of the COVID-19 pandemic on the other, has led to a quantitative increase in "Digital Entrepreneurship." This increase is not only quantitative but also qualitative. In particular, "Artificial Intelligence," a key component of Industry 4.0, has made significant contributions to the advancement and development of digital entrepreneurship. The aim of this study is to determine whether artificial intelligence has an impact on digital entrepreneurship. To this end, using a qualitative analysis method, specifically a case study, the research examines Alibaba, one of the world's leading digital startups that successfully applies artificial intelligence technology to all its business processes. According to the research findings, artificial intelligence offers numerous advantages for digital ventures, including reducing costs, providing faster and more personalized service to customers, facilitating easier entry into new markets, and strengthening the decision-making processes and strategies of digital entrepreneurs. Furthermore, the study concluded that artificial intelligence played a significant role in the success of Alibaba, the subject of the research. Therefore, the use of artificial intelligence in the business processes of digital ventures is a powerful tool for both increasing profitability and creating a competitive advantage.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Ingelligence
• Digital entrepreneurship
• digitak technolıgies

Kaynakça

1. Alasa, D. K., Hossain, D., Jiyane, G., Sarwer, M. H. ve Saha, T. R. (2025). AI-Driven Personalization in E-Commerce: The Case of Amazon and Shopify’s Impact on Consumer Behavior. Voice of the Publisher, 11(1), s. 104-116.
2. Arslan, K. (2017). Eğitimde Yapay Zekâ Ve Uygulamaları. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 71-88.
3. Ashik, K. M. (2024). Case Study On Alibaba Group. Dortmund University of Applied Sciences and Arts, Germany.
4. Bai, J., Chen, M., Liu, J., Mu, X., ve Xu, D. Y. (2020). Search and information frictions on global e-commerce platforms: Evidence from Aliexpress (No. w28100). National Bureau of Economic Research.
5. Berman, T., Schallmo, D. ve Kraus, S. (2024). Strategies for Digital Entrepreneurship Success: The Role Of Digital İmplementation And Dynamic Capabilities. European Journal of Innovation Management, 27(9), 198-222.
6. Biron, B. (2019). https://www.businessinsider.com/alibaba-hotel-of-the-future-robots-ai-2019-10, (21 Ekim 2019).
7. Bourezig, M. C. E., ve Bouguerri, S. C. T. (2024). The Intersection of AI and Digital Entrepreneurship: Studying the Varied Ways that AI is Changing Digital Enterprises. Management and Economics Review, 9(1), 78-90.
8. Chae, B., ve Goh, G. (2020). Digital Entrepreneurs İn Artificial İntelligence And Data Analytics: Who Are They?. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 6(3), 56.

9. Çatal, B. (2025). Yapay Zekânın Karar Verme Sürecinde Kullanılması. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 33(1), 311-348.
10. Çeltek, E. (2023). Akıllı Otel: Uygulamalar ve Örnekler (Smart Hotel: Applications and Examples). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 11(4), 3687-3711.
11. Çevik Teki̇n, İ. ve Küsbeci̇, P. (2021). Dijital Dönüşüm Sürecinde Yükselen Bir Değer: Dijital Girişimcilik. Stratejik Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 81-102.
12. Çuhadar, M., Demiray, G., Öztürk, M. ve Alabacak, C. H. (2022). Konaklama İşletmelerinde Yapay Zekâ Ve Robotik Teknolojileri: Bibliyometrik Bir Analiz. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(2), 1550-1580.
13. Dana, L. P., Crocco, E., Culasso, F., ve Giacosa, E. (2024). Mapping The Field Of Digital Entrepreneurship: A Topic Modeling Approach. International Entrepreneurship and Management Journal, 20(2), 1011-1045.
14. Dere, İ. (2024). İşletmelerde Karar Alma Süreçlerinde Yapay Zekâ Kullanımı Ve Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Ticaret Üniversitesi
15. Duong, C. D., ve Nguyen, T. H. (2024). How ChatGPT Adoption Stimulates Digital Entrepreneurship: A Stimulus-Organism-Response Perspective. The International Journal of Management Education, 22(3), 101019.
16. Dutot, V. ve Van Horne, C. (2015) Digital Entrepreneurship Intention in a Developed vs. Emerging Country: An Exploratory Study in France and the UAE, Transnational Corporations Review, 7(1), 79-96, DOI: 10.5148/tncr.2015.7105
17. Eyel, C. Ş. ve Sağlam, H. (2021). Dijital Dönüşüm Ve Girişimcilikteki Değişim: Dijital Girişimcilik. Atlas Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi. 1(6): 7-20.
18. Farzaneh, F., ve Chabert Delio, C. (2024). What Does Artificial Intelligence Bring To Airbnb Stakeholders? A Systematic Literature Review. A Systematic Literature Review (December 08, 2024).
19. Gabsi, A. E. H. (2024). Integrating Artificial İntelligence İn İndustry 4.0: Insights, Challenges, And Future Prospects–A Literature Review. Annals of Operations Research, 1-28.
20. Giuggioli, G., ve Pellegrini, M. M. (2023). Artificial İntelligence As An Enabler For Entrepreneurs: A Systematic Literature Review And An Agenda For Future Research. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 29(4), 816-837.
21. Gökkaya, E. S. (2022). Yapay Zekâ Uygulamalarının Çalışanlar Üzerindeki Etkisinin Teknoloji Kabul Modeli İle Ölçümlenmesi: Chatbot Örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
22. Gülşen, İ. (2019). İşletmelerde Yapay Zekâ Uygulamaları Ve Faydaları: Perakende Sektöründe Bir Derleme. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 11(2), 407-436
23. Harahap, M. A. K., Ausat, A. M. A., ve Kurniawan, M. S. (2024). Toward Competitive Advantage: Harnessing Artificial Intelligence For Business Innovation And Entrepreneurial Success. Jurnal Minfo Polgan, 13(1), 254-261.
24. Havinga, M., Hoving, M. ve Swagemakers, V., (2016). Alibaba: A Case Study on Building an International Imperium on Information and E-Commerce. Editör: Rien T. Segers. Multinational Management A Casebook on Asia’s Global Market Leaders. Springer.
25. Herman, E. (2022). The İnterplay Between Digital Entrepreneurship And Sustainable Development İn The Context Of The EU Digital Economy: A Multivariate Analysis. Mathematics, 10(10), 1682.
26. İbrahimoğlu, E., ve Ali, N. M. (2024). Dil işleme botlarının e-ticaret sektöründe rekabet üzerindeki etkileri: Bir inceleme. Journal of Business and Trade, 5(2), 105-116.
27. Javaid, M., Haleem, A., Singh, R. P., ve Suman, R. (2022). Artificial İntelligence Applications For İndustry 4.0: A Literature-Based Study. Journal of Industrial Integration and Management, 7(01), 83-111.
28. Jia, K., Kenney, M., Mattila, J., ve Seppala, T. (2018). The application of artificial intelligence at Chinese digital platform giants: Baidu, Alibaba and Tencent. ETLA reports, (81).
29. Karakulle, İ. ve Aktepe, Ş. (2023). İşletmelerde Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Yapay Zeka Kullanımı: E-Ticaret Sitelerinin Mobil Uygulamalar Örneği. Fenerbahçe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 30-46.
30. Kassa, B. Y., ve Worku, E. K. (2025). The İmpact Of Artificial İntelligence On Organizational Performance: The Mediating Role Of Employee Productivity. Journal Of Open İnnovation: Technology, Market, And Complexity, 100474.
31. Kayyalı, M. (2025). Harnessing AI for digital entrepreneurship: strategies and best practices. M. N. Tunio (Ed). In Improving Entrepreneurial Processes Through Advanced AI (1. Baskı, 1-20). IGI Global.
32. Kılınç, )2023). Dijital (E-) Girişimcilik, Dijital Çağda İşletmecilik Editörler: Berat Çiçek Erman Kılınç Yusuf Emre Karakaş, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık, (s.1-17).
33. Kim, K., ve Kim, B. (2022). Decision-Making Model For Reinforcing Digital Transformation Strategies Based On Artificial İntelligence Technology. Information, 13(5), 253.
34. Kollmann, T., Kleine-Stegemann, L., de Cruppe, K., ve Then-Bergh, C. (2021). Eras of Digital Entrepreneurship. Business & Information Systems Engineering, Springer. 64(1), 15–31.
35. Kong, H., Yuan, Y., Baruch, Y., Bu, N., Jiang, X., ve Wang, K. (2021). Influences of artificial intelligence (AI) awareness on career competency and job burnout. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(2), 717-734.
36. Kraus, S., Palmer, C., Kailer, N., Kallinger, F. L., ve Spitzer, J. (2018). Digital Entrepreneurship: A Research Agenda On New Business Models For The Twenty- First Century. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 25 (2), 353–375. https://doi.org/10.1108/IJEBR-06-2018-0425.
37. Li, J., ve Yao, M. (2021). New Framework Of Digital Entrepreneurship Model Based On Artificial İntelligence And Cloud Computing. Mobile Information Systems, 2021(1), 3080160.
38. Lozić, J., ve Čiković, K. F. (2022). The impact of Covid-19 on the Alibaba platform. Entrenova-Entrerprise Research Innovation Journal, 8(1), 200-211.
39. Malkawi, A., Alhawamdeh, Z. M., Banihani, T., Ali, O. A. M., Alzyoud, M. F. ve Alghizzawi, M. (2024). The Impact of Digital Entrepreneurship on Competitive Advantage through Business Intelligence in Jordanian Commercial Banks. Migration Letters, 21(4), 254-269.
40. Masenya, T. M. (2021). Promotion Of Digital Entrepreneurship For Youth Employability İn The Post Covid-19 Era. In: Paporikar PA (Ed.): Handbook of Research on Sustaining SMEs and Entrepreneurial Innovation in the Post-COVID-19 Era. Hershey, (1. Baskı, 122-142), Dauphin: IGI Global.
41. McKinion, J. M., ve Lemmon, H. E. (1985). Expert Systems For Agriculture. Computers and Electronics in Agriculture, 1(1), 31-40.
42. Melnik, J. (2019). China’s “National Champions” Alibaba, Tencent, and Huawei. Education About Asia, 24(2), 28-33.
43. Monjur, M. E. I., Rifat, A. H., Islam, M. R., ve Bhuiyan, M. R. (2023). The İmpact Of Artificial İntelligence On İnternational Trade: Evidence From B2C Giant E-Commerce (Amazon, Alibaba, Shopify, eBay). Open Journal of Business and Management, 11(5), 2389-2401.
44. Orozova, D., Angelova, N., ve Zlatev, Z. (2024). New Skills And Knowledge For Digital Entrepreneurs İn The Age Of Artificial Intelligence. In European Conference on Innovation and Entrepreneurship (pp. 606-610). Academic Conferences International Limited.
45. Özay, E. ve Bayrak Kök, S. (2022). Yeni Nesil Girişimcilik Örneği Olarak Dijital Girişimcilik ve Girişimcilerin Dijital Özellikleri. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(1), 211-246.
46. Özden Altuk, Evrim V. (2018). Endüstri 4.0 ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23 (Endüstri 4.0 ve Örgütsel Değişim Özel Sayısı), 1639-1650.
47. Öztürk, K. ve Şahin, M. E. (2018). Yapay Sinir Ağları Ve Yapay Zekâ’ya Genel Bir Bakış. Takvim-i Vekayi, 6(2), 25-36.
48. Öztürk, O. (2024). The impact of AI on international trade: Opportunities and challenges. Economies, 12(11), 298.
49. Pao, J. (2025). https://asiatimes.com/2025/12/chinas-big-layoff-wave-now-buffeting-its-tech-sector/?utm_source=chatgpt.com, December 16, 2025.
50. Petrova, V. (2021). Artificial Intelligence Patents in Digital Enterprises. In Conference Proceedings. The Future of Education 2021.
51. Piao, Y. (2024). Research on the Impact of Artificial Intelligence on International Trade - Taking Alibaba International Station's Foreign Trade AI as an Example. Transactions on Economics, Business and Management Research. 9,
52. Rahman, M. D. (2024). E-commerce evolution: A strategic analysis of Alibaba's business ecosystem. Available at SSRN 5109165.
53. Rende, F.Ş., Bütün, G. ve Karahan, Ş. (2016). Derin Öǧrenme Algoritmalarinda Model Testleri: Derin Testler. CEUR Workshop Proceedings, 172154–59.
54. Sanca, M., Artun, H. ve Okur, M. (2022). Fen Eğitiminde Bulanık Mantık Uygulamaları Neden Kullanılmalıdır?. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 6(1), 130-144.
55. Serhatlıoğlu, S. ve Hardalaç, F. (2009). Yapay Zekâ Teknikleri ve Radyolojiye Uygulanması. Fırat Tıp Dergisi, 14(1), 1-6.
56. Shivekar, R., ve Padave, P. (2019). The advancement to the development of hotel industry through technological innovations. J Emerg Technol Innov Res, 6(5), 54-59.
57. Singil, N. (2022). Yapay Zekâ Ve İnsan Hakları. Public and Private International Law Bulletin, 42(1), 121-158.
58. Sixiao, H., Fang, W., ve Jabor, M. K. (2024). Impact Of AI Adoption İntention On Digital Entrepreneurship Among Vocational Students. Migration Letters, 21(S4), 1528-1537.
59. Somani, P. (2023). Emerging role of Artificial intelligence in product recommendation. Review of Artificial Intelligence in Education, 4, e11-e11.
60. Shuke, L., Zhizhao, C., ve Xinying, S. (T.Y.). New quality productivity enables the development of artificial intelligence enterprises--taking Alibaba as an example.
61. Şen, G. (2024). Yapay Zekâ Girişimciliği. H. Karadal ve M. Şahin Karadal (Ed). içinde Yapay Zeka Çağında Girişimcilik: Güncel Konular Yapay Zeka Girişimciliği, Girişimcilik Ekosistemi, Kültürel Girişimcilik, Sürdürülebilirlik. (1. Baskı, 71-81). Artikel Akademi.
62. Taşlıyan, M. ve Yılmaz, Ö. İ. (2022). Yapay Zekâ Ve İşletmeler Açısından Sonuçları. International Academic Social Resources Journal, 7(36), 463-471.
63. Tektaş, M., Akbaş, A. ve Topuz, V. (2002). Yapay Zekâ Tekniklerinin Trafik Kontrolünde Kullanılması Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Trafik ve Yol Güvenliği Kongresi, Ankara, Türkiye.
64. Temur, S. (2024). Yapay Zekâ Kategorizasyonu Ve Tarihsel Gelişim Süreci. In EJONS 17th International Congress" Artificial Intelligence and Society: Theory to Practice"(ss. 258-270). Konya, Türkiye.
65. Toğaçar, M., Eşidir, K. A. ve Ergen, B. (2021). Yapay Zekâ Tabanlı Doğal Dil İşleme Yaklaşımını Kullanarak İnternet Ortamında Yayınlanmış Sahte Haberlerin Tespiti. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications, 5(1), 1-8.
66. Tuğaç, Ç. (2023). Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının Gerçekleştirilmesinde Yapay Zekâ Uygulamalarının Rolü. Sayıştay Dergisi, 34 (128), 73-99.
67. Ukata, P. F., ve Worgu, S. (2025). Teaching Learners Artificial Intelligence Tools For Effective And Efficient Digital Entrepreneurship İn Public Tertiary Institutions İn Rivers State. World Journal of Innovation and Modern Technology, 9(1).
68. Upadhyay, N., Upadhyay, S., Al-Debei, M. M., Baabdullah, A. M., ve Dwivedi, Y. K. (2023). The İnfluence Of Digital Entrepreneurship And Entrepreneurial Orientation On İntention Of Family Businesses To Adopt Artificial İntelligence: Examining The Mediating Role Of Business İnnovativeness. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 29(1), 80-115.
69. Uygunoğlu, T. ve Yurtçu, Ş. (2006). Yapay Zeka Tekniklerinin İnşaat Mühendisliği Problemlerinde Kullanımı. Yapı Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2(1), 61-70.
70. Ünal, C., Özkan, B. ve Özdemir, Ş. (2022). İşletme Yönetiminde Yapay Zeka, İ. Güleryüz (Ed). içinde Dijitalleşme ve yönetim (1. Baskı, 237-259). Nobel Akademik Yayıncılık,
71. Vineela, G. S. (2018). Digital Entrepreneurship, IJIRMPS, 6 (4), 441- 448.
72. Yicheng, L., (2021). Hoteles inteligentes y nuevas tecnologías aplicadas en la industria hotelera. Estudio del caso de FlyZoo Hotel. Zaragoza: Facultad de Empresa y Gestión Pública de la Universidad de Zaragoza. Recuperado el, 3.
73. Yáñez-Valdés, C., ve Guerrero, M. (2024). Determinants And İmpacts Of Digital Entrepreneurship: A Pre-And Post-Covıd-19 Perspective. Technovation, 132, 102983.
74. Yang, X., ve Zhu, C. (2024). Industrial Expert Systems Review: A Comprehensive Analysis Of Typical Applications. IEEE Access, 12, 88558- 88584.
75. Yazdanifard, R., ve Li, M. T. H. (2014). The review of Alibaba’s online business marketing strategies which navigate them to present success. Global Journal of management and business research, 14(7), 33-40. Wamba-Taguimdje, S. L., Fosso Wamba, S., Kala Kamdjoug, J. R., ve Tchatchouang Wanko, C. E. (2020).
76. Influence Of Artificial İntelligence (AI) On Firm Performance: The Business Value Of AI-Based Transformation Projects. Business Process Management Journal, 26(7), 1893-1924.
77. Zhang, W., Wei, W., Xu, L., Jin, L., ve Li, C. (2019). Ai matrix: A deep learning benchmark for alibaba data centers. arXiv preprint arXiv:1909.10562
78. Zhang, D., Pee, L. G., ve Cui, L. (2021). Artificial intelligence in E-commerce fulfillment: A case study of resource orchestration at Alibaba’s Smart Warehouse. International Journal of Information Management, 57, 102304.