TÜRK TARIM SEKTÖRÜNDE TOHUMLUK KULLANIMI ve VERİMLİLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Öz

İnsanoğlunun binlerce yıl önce tohumdaki yaratıcı özelliği keşfetmesiyle birlikte yeryüzünde başlayan tarımsal faaliyetler insanların başta beslenme olmak üzere giyinme ve barınma gibi temel gereksinimlerini karşılayan, günümüze kadar aralıksız bir şekilde devam eden ve modası geçmeyen bir uğraşıdır. Tarım sektörü nüfusun yaklaşık %25’ini istihdam etmesi, gayrisafi yurtiçi hasılanın %8’ini sağlaması ve ihracattaki %11’lik payı ile Türk ekonomisinde ağırlığını halen devam ettirmektedir. Ancak tarım sektöründeki verimlilik sektörün ekonomideki ağırlığı ile karşılaştırıldığında oldukça düşük kalmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle Türk tarım sektöründeki düşük verimliliğin yapısal nedenleri ortaya konulmuş ve daha sonra sektörde tohum kullanımı, ekim alanlarındaki değişim ve çiftçinin eline geçen ürün fiyatları ile tarımsal üretim arasındaki ilişki 1980-2010 dönemi için VAR modelleri ile incelenmiştir. Bulgular Granger nedensellik, etki tepki, varyans ayrıştırma testi sonuçlarına göre yorumlanmıştır. Çalışma sonuçları tarımsal üretim üzerinde en etkili değişkenin tohum kullanımı olduğunu göstermektedir. Türkiye’de tarım alanlarının marjinal sınırlarına ulaşması dolayısıyla ekim alanlarının tarımsal üretim üzerinde ciddi bir etkisi yoktur. Tarımsal ürün fiyatlarının ise, üretim üzerinde net bir etkisi olmayıp dalgalanmalara neden olmaktadır.