SHARING INFORMATION WITH REGARD TO THE STATE SECRET CONCEPT AND THE NATIONAL SECURITY

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

BİLGİ PAYLAŞIMI BAKIMINDAN DEVLET SIRRI KAVRAMI VE ULUSAL GÜVENLİK

Öz

Devlet sırrı konusu kamuyla bilgi paylaşımı bakımından çok önemli bir konudur. Bilgi paylaşımı devletlerin yönetiminde iki etkiye sahiptir. Bunlardan birisi insan hakları hukukunda bilgi edinme hakkı olarak diğeri yönetim sistemlerinde şeffaflık olarak görülmektedir. Bilgi edinme hakkı neredeyse tüm gelişmiş ülke anayasalarında görebildiğimiz temel bir insan hakkıdır. Diğer yandan şeffaflığın yönetim sistemleri bakımından önemli ilkelerden birisi olduğu söylenebilir. Bilgi paylaşımı ve bunun yolları önemli bir anlam taşımalarına rağmen, her tür bilginin ifşa edilmesi mutlak bir durum değildir. Eğer tüm bilgiler tamamıyla erişilebilir olursa, bu durum diğer insan haklarına ya da demokrasinin bazı kavramlarına ciddi zararlar verilmesine neden olabilir. Bu sebeple bilgi paylaşımı modern hukuk sistemlerinde bazı sınırlara sahiptir. Buna göre devlet sırları ve ulusal güvenlik bu sınırlardan iki tanesidir. Bilgiler önemlerine ve içeriklerine göre sınıflandırılmalıdırlar. Bu sınıflandırmada devlet sırrı kavramı ulusal güvenliğe aittir ve tüm kamuyu etkiler. Bu nedenle bu tür bilgilerin açıklanması kamu güvenliği ya da ulusal güvenliğe zarar verebilir. O halde çözüm nedir? Her şeyden önce ne tür bilgilerin devlet sırrı olarak tanımlanacağını belirlemek gerekir. Sonra devlet sırlarını belirlemek ve bilgi edinme hakkının işletilmesi bakımından kamu kurumlarını denetlemek üzere bir kurumun oluşturulması gerekmektedir. Zira bireyler için bilgi edinme hakkını görmezden gelemeyiz. Sonuçta bu iki uç arasında denge korunduğu sürece iyi yönetim korunabilir ve kamu politikaları bakımından uygun kararlar alınabilir

Anahtar Kelimeler

• Bilgi Edinme Hakkı, Bilgi Paylaşımı, Devlet Sırları, Ulusal Güvenlik, Yönetim

Kaynakça

1. Akıllıoğlu, Tekin, Yönetim Hukukunda İnsan Hakları, Yeni Türkiye, İnsan Hakları Özel Sayısı II, yıl 4, S. 22, Temmuz-Ağustos 1998.
2. Banisar, David, Legal Protections and Barriers on the Right to Information, State Secrets and Protection of Sources in OSCE Participating States, Privacy International, London, 2007.
3. Bayraktar, Köksal, Bilgi Edinme Hakkı ve Sır Kavramı, Kazancı Hukuku, işletme ve Maliye Bilimleri Dergisi, S. 3, Ekim 2004.
4. Bentham, J. “On Publicitiy”, Works of J.Bentham (1843, ed J.Bowring), 2, pp 310–17, Nakl. Birkinshaw.
5. Berkan, İsmet, Bilgi Edinme Hakkı, Güncel Hukuk, S.4, Nisan 2004.
6. Bilgi Edinme, www.tesev.org.tr/etkinlik/bilgi_edinme_anasayfa.php (E.t.13.04.2011).
7. Birkinshaw, Patrick, Freedom of Information, The Law, the Practice and the Ideal, Londan,1996.
8. Bruno Lasserre, Noelle Lenoir, Bernard Strin, La Transparence Administrative, PUF, Paris, 1987, s.3; Brian

9. Chapman, İdare Mesleği, (Çev. Cahit Tutum), TODAİE, Ankara, 1970.
10. Brzoska, M. (1995), “World Military Expenditures”, Handbook of Defense Economics I, (Ed: Keith Hartley and Todd Sandler), Amsterdam: Elsevier Science B.V. s.45, Nakl. Giray, Filiz, Savunma Harcamaları ve Ekomomik
11. Büyüme, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Dergisi, C.5, S.1, 2004.
12. Chekouras, Katherine, Bostan Collage Environmental Affairs Law Review. Vol.34, 2007.
13. Chesney, Robert, State Secrets and the Limits of National Security Litigation, George Washington Law Review. Vol.75, 2007.
14. Devletin Kavram ve Kapsamı, Ulusal Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yayınları, Ankara 1990.
15. Duran, Lütfi, “Sosyal Hareketler ve Ulusal Güvenlik”, İktisat ve Maliye D. C: XVII, Temmuz 1970.
16. Donay, Süheyl, Meslek Sırrının Açıklanması Suçu, İstanbul Üniversitesi Yayınları No:2378, İstanbul, 1978..
17. Eken, Musa, “Kamu Yönetiminde Gizlilik Geleneği ve Açıklık İhtiyacı”, Amme İdaresi Dergisi, C.27, Sayı 2, Ankara, Haziran 1994.
18. Eken, Musa, Kamu Yönetimi ve Bilgi Edinme Hakkı, Yeni Türkiye Dergisi, S.22, Temmuz-Ağustos, 1998.
19. Estonya Devlet Sırları Yasası, Polis Dergisi, S.39, Ocak-Şubat-Mart 2004.
20. Fisher, Louis, In The Name of Natıonal Securıty: Unchecked Presıdentıal Power And The Reynolds Case, 2006.
21. Nakl. George Beth, An Administrative Law Approach to Reforming The State Secrets Privilege, New York Unıversity Law Review. Vol.84, 2009.
22. Gülleroğlu, Gökçe Su, Sır Kavramı ve Gizlilik Anlaşmalarının Hukuki Boyutu, Hukuk Dünyası Dergisi, Nisan- Mayıs-Haziran, 2006.
23. İcimsoy, Oğuz, İdari Belgelere Erişim Hakkı: Bilgi Edinme Özgürlüğü Kanunları, Bilgi Edinme Özgürlüğü, Türk Kütüphaneciler Derneği, Ankara 1996.
24. İlkiz, Fikret, Devlet Sırrı ve Bilgi Edinme Hakkı, Güncel Hukuk Dergisi, S.4, Nisan 2004.
25. Kaboğlu, İbrahim, Özgürlükler Hukuku, İmge Yayınevi, Ankara, 2002.
26. Kaneti, Selim, “Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndaki Boşlukların Anayasa Mahkemesi Tarafından Doldurulması”, Anayasa Yargısı 8, 1991.
27. Kilkelly, Ursula, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8–6–1–5–3. Maddelerinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz, İnsan Hakları El Kitabı No:1, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Genel Müdürlüğü, Kasım, 2003.
28. Kubalı, Hüseyin Nail, Anayasa Hukuku Dersler Genel Esaslar ve Siyasi Rejimler, İÜHF Yayınları, No: 51, İstanbul 1971.
29. Pozen, David, Note, The Mosaic Theory, National Security, and the Freedom of Information Act, Yale Law Journal. Vol.115, 2005.
30. Şengül, Ramazan, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Türk Kamu Yönetimini “Camdan Eve” Dönüştürür mü? AÜSBFD, S.60–3, Temmuz-Eylül, 2005.
31. Tansuğ, Çağla, 4982 sayılı Kanun uyarınca Bilgi Edinme Hakkının İçeriği, Galatasaray ÜHFD, Y.2, S.1, Ocak
32. Türk Dil Kurumu, (TDK), Türkçe Sözlük,1998.
33. Tonta, Yaşar, Bilgi Edinme Özgürlüğü, Düşünce Özgürlüğü, Bilgi Edinme Özgürlüğü ve Bilgi Hizmetleri, Türk Kütüphaneciler Derneği Ankara 1996.
34. Özek, Çetin, Basın Özgürlüğünden Bilgilenme Hakkına, Alfa Yayınları, İstanbul, 1999.
35. Weber, Max, Sosyoloji Yazıları, Hürriyet Vakfı Yayınları İstanbul 1986 (Çev. Taha Parla),
36. Yaşamış, Firuz Demir, Bilgi Edinme Hakkı, TBB Bilgi Edinme Hakkı Paneli, 5 Mayıs 2004, TBB Yayınları, No:62, Ankara, 2004.
37. Yayla, Yıldızhan, İdare Hukuku 1, 2. Baskı, İstanbul, 1990.
38. Yıldırım, Ramazan, İdare Hukuku Açısında Bilgi Edinme Hak ve Özgürlüğü, T.C Başbakanlık İdari Usul Kanunu Hazırlığı Uluslar arası Sempozyumu, 17–18 Ocak 1998.