Bilgi Toplumunda Yükseköğretim Kurumlarının Yeniden Yapılandırılması ve Yönetimi: Başlıca Eğilimler, Gelişmeler ve Bologna Süreci
Öz
Knowledge economy, which is a result of the globalization phenomenon, and the function, role, place and institutional reconstruction of universities that have primary responsibility in the production and dissemination of “knowledge” have been among the foremost agenda issues in all countries. Several policies have been developed and implemented at different levels and with different contents for transforming the universities (that are constructed on the basis of governance and based on performance control and strategic planning) in accordance with the rising needs, expectations and demands so as to provide education for more students at wider age groups; contributing to regional and national development; adopting the quality management system; having administrative and financial autonomy; and being transparent, flexible and accountable to stakeholders. In this paper, first, educational crisis in higher education and the changing paradigm are analyzed by using the relevant literature. In this framework, in line with the priorities, conditions and demands of information revolution, knowledge society and knowledge economy as well as the responsibilities, functions and management of higher education are examined. The paper then focuses on the reasons, which impose change in higher education, and looks at the structural, institutional and functional developments and trends. After this conceptual and theoretical analysis, developments and initiatives of higher education area in the European Union are being described. In this context, major stages, qualifications, objectives and strategies of the Bologna process and the European Higher Education Area (EHEA) are being discussed.
Anahtar Kelimeler
Bilgi Toplumunda Yükseköğretim Kurumlarının Yeniden Yapılandırılması ve Yönetimi: Başlıca Eğilimler, Gelişmeler ve Bologna Süreci
Öz
Küreselleşme olgusuyla ortaya çıkan bilgi ekonomisinde ve toplumunun en önemli sermayesi olan “bilgi”nin üretilmesi ve paylaşılmasında, öncelikli sorumluluğu olan üniversitelerin işlevi, rolü, konumu ve kurumsal olarak yeniden yapılanması, dünyadaki tüm ülkelerin birincil gündem maddesi haline gelmiştir. Bilgi toplumunun gereksinim, beklenti ve talepleri doğrultusunda, üniversitelerin daha fazla öğrenciye ve daha geniş bir yaş grubuna eğitim veren, bölgesel ve ulusal kalkınmaya daha fazla katkıda bulunan, kalite yönetim sistemini içselleştirmiş, yönetsel ve mali özerklikleri olan, saydam, esnek, paydaşlarına hesap verebilen, demokratik yönetişim temelinde yapılanmış, performans denetimi ve stratejik planlamayı temel alan etkin ve etkili bilimsel kurumlara dönüşümleri için, farklı düzey ve içerikte stratejiler geliştirilmekte ve uygulanmaktadır. Bu bildiride, ilgili güncel literatür çerçevesinde, ilk olarak, yükseköğretim eğitiminde yaşanan eğitim krizi ve paradigma değişimine değinilmektedir. Bu bağlamda, bilgi devrimi, bilgi toplumu ve bilgi ekonomisinin öncelik, koşul ve talepleri doğrultusunda, yükseköğretimin sorumluluğu, işlevleri, ve yönetimi ele alınmaktdır. Sonra, yükseköğretimde yeniden yapılanmayı zorunlu kılan nedenler, yapısal, kurumsal ve işlevsel gelişmeler ve eğilimler incelenmektedir. Bu kuramsal ve kavramsal analizden sonra, Avrupa Birliği'nde yükseköğretim alanındaki gelişmeler ve girişimler betimlenmektedir. Bu çerçevede, Avrupa Yükseköğretim Alanı (AYA) ve Bologna sürecinin başlıca gelişim aşamaları, özellikleri, amaçları ve stratejileri tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
