Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde İsim-Fiil Ekleri -mAk ve -mA’nın Anlatımı Üzerine Bir Öneri

Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi her geçen gün artmaktadır. Türkçe öğretiminde okuma, yazma, dinleme ve konuşma olmak üzere dört temel beceri üzerinde durulur. Söz konusu becerilerin öğretiminde Türkçe dil bilgisi kuralları önem taşır. Çünkü bir dilin dil bilgisi kurallarını öğrenmeden o dili tam anlamıyla öğrenmek mümkün olmayacaktır. Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler için isim-fiil eklerinin öğrenimi, dilin işlevsel yapısını kavrama ve dili doğru kullanma bakımından büyük önem taşımaktadır. İsim-fiiller, hem dilsel hem de anlamsal olarak cümlede bağlam oluşturma göreviyle bulunduğundan dilin kullanımında önemli bir role sahiptir. Bunun yanı sıra, bu yapının doğru ve yerinde kullanımı, öğrencilerin Türkçenin söz dizimsel yapılarını daha iyi kavramalarına ve iletişim becerilerini geliştirmelerine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle, isim-fiil eklerinin öğretiminde doğru yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu çalışmada, isim-fiil eklerinin öğretiminde kullanılabilecek yöntemlerden bahsedilmiştir. Özellikle eş dizimlilik yöntemi üzerinde durulmuş; söz konusu yöntem sayesinde öğrencilerin, isim-fiil eklerini kullanıldıkları bağlamlarla birlikte öğrenebilecekleri, böylece konuyu daha kolay ve kalıcı şekilde kavrayabilecekleri vurgulanmıştır. Çalışmanın amacı, “İsim-fiil ekleri hangi yöntemlerle öğretilirse daha etkili ve kalıcı bir öğrenme sağlanır?” sorusuna yanıt bulmaktır. Bu sebeple, isim-fiil eklerinden -mAk ve -mA’nın kullanım alanlarına değinilecektir. Bu ekler gerek, için, lazım, zorunda, iste-, gerek- başta olmak üzere farklı sözcük türleriyle birlikte kalıplaşarak kullanılabilmektedir. Bu nedenle, isim-fiil ekleri öğretilirken, bu eklerin birlikte kullanıldığı sözcük türleri (isim, fiil, edat) de açıklanmalıdır. Çalışmada herhangi bir yöntemi ya da eseri eleştirmek değil, öğrencinin öğrenme sürecini daha kolay ve etkili hâle getirmek amaçlanmıştır.

The teaching of Turkish as a foreign language has been gaining momentum in recent years. Central to this instructional process are the four fundamental language skills: reading, writing, listening, and speaking. A solid understanding of Turkish grammar is essential for the effective acquisition of these skills, as comprehensive language learning cannot occur without mastery of grammatical structures. In this context, verbal noun suffixes (-mAk, -mA) play a crucial role in helping learners grasp the functional architecture of the Turkish language. Verbs occupy a central position in both language production and comprehension, serving as core elements in constructing linguistic and semantic contexts. Accurate and appropriate use of verbal noun suffixes not only facilitates the understanding of Turkish syntactic structures but also enhances learners’ communicative competence. Therefore, employing effective instructional methods in teaching these suffixes is of critical importance. This study explores pedagogical approaches to teaching verbal noun suffixes in Turkish as a foreign language, with particular emphasis on the collocation method. This approach enables learners to internalize suffixes in tandem with the lexical and syntactic contexts in which they naturally occur, thereby promoting deeper and more meaningful learning. The study seeks to answer the question: “Which methods can be used to teach verbal noun suffixes in a way that ensures more effective and lasting learning?” Focusing specifically on the suffixes -mAk and -mA, the study examines their use in combination with various word types—including verbs, nouns, and prepositions-commonly found in formulaic expressions (e.g. gerek, için, lazım, zorunda, iste-, gerek-). It is argued that instruction on these suffixes should also address the lexical categories with which they are typically paired. Rather than critiquing existing materials or methods, the study aims to offer practical suggestions for making the learning process more accessible and effective for learners of Turkish as a foreign language.