Bölgesel Yatırım Teşviklerinin Ekonomik Büyüme ve İhracata Etkisi: Türkiye Örneği
Öz
Bu çalışmada yatırım teşvik sabit yatırım tutarları (YTS) ile ihracat ve ekonomik büyüme göstergesi olarak gayri safi milli hasıla (GSMH) arasındaki ilişki Türkiye’de bulunan 6 farklı yatırım teşvik bölgesine göre araştırılmıştır. Bu doğrultuda 2004-2019 dönemi için yıllık frekansta elde edilmiş veriler kullanılarak söz konusu ilişkiler incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak panel veri analizleri kapsamında öncelikli olarak her bir bölge için yatay kesit bağımlılığı ve homojenlik testleri kullanılmış ve sonrasında ulaşılan sonuçlara göre uygun olan panel birim kök, panel eşbütünleşme ve panel nedensellik testleri kullanılarak değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiler ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde bölgesel bazda farklılıkların olduğu ortaya çıkmakta olup, sanayi konusunda gelişmiş yapıya sahip bölgelerde yatırım teşviğin ihracat ve GSMH ile daha yoğun bir ilişki içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan sanayiye önem vermeyen bölgeler için her ne kadar yüksek oranlı yatırım teşvik destek unsurları olsa da ilgili bölgelerde yatırım teşvik unsurlarının hem ihracat hem de GSMH ile uzun dönemde herhangi bir ilişki içerisinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu bulgular illerdeki yatırımcıların hem coğrafi zorluklar hem de beşeri yapılarının elverişli olmaması sebebiyle uluslararası ticarete bakış açılarını geliştirmediği algısını yaratmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yatırım Teşvik, Ekonomik Büyüme, İhracat, Panel Veri Analizi
Kaynakça
- Adámek, E., & Rybková, L. (2015). Influence of investment incentives on development of regional unemployment in the Czech Republic. European Journal of Business Science and Technology, 1(1), 5-14.
- Aras, O. N. Öztürk, M., & Erdoğan, E. (2012). Türkiye’nin cari açık sorunu ve soruna çözüm noktasında yeni yatırım teşvik sisteminin değerlendirmesi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 4(1), 91-104.
- Aydıner, M. (2015). Teşvik sistemi kapsamındaki yatırımların ihracata ve istihdama etkisi: TR32 bölgesi üzerinde bir değerlendirme. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi, 74, 73-87.
- Babatunde & S. Adepeju (2012). The Impact of yax Incentives on foreign direct investment in the oil and gas sector in Nigeria. Journal of Business and Management, 6(1), 01-15
- Bartık, T. J. (1992). The effects of state and local taxes on economic development: A review of recent research. Economic Development Quarterly, 6 (1), 102-110.
- Blanchard, E. J. (2007). Foreign direct investment, endogenous tariffs, and preferential trade agreements. The B. E. Journal of Economic Analysis & Policy, 7(1), 1–50.
- Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. Review of Econometric Studies, 47 (1), 239-253.
- Bondonio, D., & Greenbaum, R. T. (2007). Do local tax incentives affect economic growth? What mean impacts miss in the analysis of enterprise zone policies. Regional Science and Urban Economics, 37, 121-136.
- Borello J. A. (1995). Regional development and industrial promotion in Argentina: A review of events and writings. International Journal of Urban and Regional Research, 19 (4), 576-592.
- Canning, D., & Pedroni, P. (2008). Infrastructure, long-run economic growth and causality tests for cointegrated panels. The Manchester School, 76, 5, 504-527.
