Atıf Teorisi Bağlamında Başarısızlık Algısı ve Başarısızlığın Nedenleri Üzerine Bir Araştırma

The perception of failure reflects the individual’s beliefs about the reasons for failure. Understanding the perception of failure has the potential to provide a roadarmap for eliminating the causes of failure. The aim of the study is to understand university students’ perceptions of failure and explore the reasons they attribute to their failures. Thus, by identifying the factors thatlead to failure, it will be possible to prevent these factors from causing failure. Attribution Theory has guidedthe study in achieving its purpose of the study. In this study, which aims to test the arguments of Attribution Theory by examining university students’ perceptions of failure, qualitative research methods and a descriptive phenomenological were chosen to align with the study’s purpose. Purposive sampling was employed to select the study group, and a semi-structured interview method was utilized as the data collection tool. Face-to-face interviews were conducted with a total of 33 students from the Management Information System program. The data were analyzed using MAXQDA. In the research, two themes were identified: the reasons attributed to failure (i) and the ways failure is perceived (ii). The theme of reasons attributed to failure was subdivided into two sub-themes, namely external and internal factors, in accordance with the argument of Attribution Theory. The theme of perceptions of failure can be regarded as a reflection of the factors attributed to failure. Therefore, the theme of perceptions of failure was named as the outcomes of external attribution and the outcomes of internal attribution. When failure is attributed to external factors, intense feelings of unhappiness and anger are experienced, whereas when failure is attributed to internal factors, feelings of regret and inadequacy come to the forefront.

Başarısızlık algısı, bireyin hangi sebepten ötürü başarısız olduğuna olan inançlarını yansıtmaktadır. Başarısızlık algısını anlamak, başarısızlığın nedenlerini ortadan kaldırmak için bir yol haritası sunma potansiyeline sahiptir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin başarısızlık algılarını anlamak ve başarısızlıklarına yükledikleri sebepleri keşfetmektir. Böylece başarısızlığın ortaya çıkmasına neden olan faktörler tespit edilerek, bu faktörlerin henüz başarısızlık ortaya çıkmadan, durdurulması şansı yakalanabilecektir. Atıf Teorisi, çalışma amacına ulaşmada yol gösterici kuram olmuştur. Atıf Teorisinin savlarının üniversite öğrencilerinin başarısızlık algılarının incelenmesi ile test edilmesine dayanan bu çalışmada, çalışmanın amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemi ve betimsel fenomenoloji deseni tercih edilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılmıştır. Toplam 33 Yönetim Bilişim Sistemi lisans programı öğrencisi ile yüz yüze mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA isimli program yardımı ile çözümlenmiştir. Araştırmada başarısızlığa yüklenen nedenler (i) ve başarısızlığın algılanma biçimleri (ii) olmak üzere iki tema keşfedilmiştir. Başarısızlığa yüklenen nedenler teması Atıf Teorisinin savına uygun olarak, dışsal ve içsel faktörler olmak üzere iki alt temadan oluşmaktadır. Başarısızlığın algılanma biçimleri teması ise başarısızlığa yüklenen faktörlerin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Bu yüzden başarısızlığın algılanma biçimleri teması dışsal atfetmenin sonucu ve içsel atfetmenin sonucu olarak isimlendirilmiştir. Başarısızlığın dışsal faktörlere yüklenmesi durumunda mutsuzluk ve kızgınlık/öfke duyguları yoğun olarak yaşanırken; başarısızlığın içsel faktörlere yüklenmesi durumunda hayıflanma ve eksiklik duyguları ön plana çıkmaktadır.