Doom Spending’in LinkedIn’de Söylemsel İnşası: Ekonomik Belirsizlik, Tüketim ve Çerçeveleme Üzerine Nitel Bir Analiz
Öz
Bu araştırmanın amacı, “doom spending” kavramının LinkedIn platformunda nasıl söylemsel olarak inşa edildiğini nitel içerik ve söylem analizi yoluyla çözümlemektir. Çalışma, ekonomik belirsizlik koşullarında tüketim davranışlarının yalnızca bireysel tercihlerle değil, dijital platformlarda üretilen anlamlandırma süreçleriyle şekillendiği varsayımına dayanmaktadır. 2024–2025 dönemine ait 75 LinkedIn gönderisi; amaçlı örnekleme yöntemiyle derlenmiş ve veriler Mayring’in (2000) içerik analizi yaklaşımı ve Fairclough’un (2003) eleştirel söylem analizi çerçevesinde sistematik biçimde incelenmiştir. Elde edilen bulgular, doom spending söyleminin üç baskın çerçeve etrafında yapılandığını göstermektedir: kültürel/sosyolojik olgu (%44,0), finansal risk (%28,0) ve başa çıkma mekanizması (%26,7). Gönderilerin büyük bölümü ekonomik belirsizliği temel tetikleyici unsur olarak sunarken (%86,7), medya kaynaklı gönderilerin söylem üretiminde baskın konumda olduğu görülmüştür (%44,0). Araştırma verileri Çerçeveleme Kuramı, Telafi Edici Tüketim, Dehşet Yönetimi Kuramı ve Belirsizlik Altında Duygusal Düzenleme perspektifleri doğrultusunda yorumlanmıştır. Söz konusu tüketim pratiği, bireysel bir finansal disiplinsizlikten ziyade, yapısal ekonomik kaygıların dijital platformlarda kolektif olarak anlamlandırıldığı ve söylemsel olarak meşrulaştırıldığı bir süreç olarak konumlandırılmaktadır. Bu yönüyle araştırma, ekonomik belirsizlik çağında tüketim davranışının dijital kültür içindeki dönüşümüne ilişkin literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Doom Spending, Çerçeveleme Kuramı, Telafi Edici Tüketim, Söylem Analizi
Destekleyen Kurum
Bulunmamaktadır.
Proje Numarası
Proje kapsamında değildir.
Etik Beyan
Çalışma, yalnızca kamuya açık sosyal medya platformundan elde edilen ikincil veriler üzerinde gerçekleştirilmiş olup herhangi bir birincil veri toplamayı veya insan katılımcılarla etkileşimi içermemektedir; bu nedenle etik kurul onayı gerekmemektedir. Yazar, makalenin hazırlık sürecinde dilin akıcılığını, teknik terminolojinin tutarlılığını ve dil bilgisi doğruluğunu geliştirmek amacıyla ChatGPT 5.5. ve Gemini yapay zekâ araçlarından destek almıştır. Yapay zekâ desteğiyle oluşturulan içerikler, kullanım sonrasında yazar tarafından titizlikle gözden geçirilmiş, doğrulanmış ve nihai metnin akademik sorumluluğu tamamen yazara ait olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Teşekkür
Bulunmamaktadır.
The Discursive Construction of Doom Spending on LinkedIn: A Qualitative Analysis of Economic Uncertainty, Consumption, and Framing
Öz
The aim of this research is to analyze the discursive construction of the 'doom spending' concept on LinkedIn platform through qualitative content and discourse analysis. The study is grounded in the premise that consumer behavior under conditions of economic uncertainty is shaped not only by individual preferences but also by meaning-making processes generated on digital platforms. A dataset of 75 LinkedIn posts from the 2024–2025 period was compiled using purposive sampling; the data were systematically examined within the framework of Mayring’s (2000) content analysis approach and Fairclough’s (2003) critical discourse analysis. The findings indicate that doom spending discourse is structured around three dominant frames: cultural/sociological phenomenon (44.0%), financial risk (28.0%), and coping mechanism (26.7%). While the majority of the posts presented economic uncertainty as the primary trigger (86.7%), media-sourced posts were found to be dominant in discourse production (44.0%). The results were interpreted through the perspectives of Framing Theory, Compensatory Consumption, Terror Management Theory, and Emotional Regulation under Uncertainty. This research positions doom spending not as a form of individual financial irresponsibility, but as a consumption practice in which structural economic anxieties are collectively interpreted and discursively legitimized on digital platforms. In this regard, the study contributes to the literature on the transformation of consumer behavior within digital culture in an era of economic uncertainty.
Anahtar Kelimeler
Doom Spending, Framing Theory, Compensatory Consumption, Discourse Analysis
Destekleyen Kurum
Not applicable.
Proje Numarası
Proje kapsamında değildir.
Etik Beyan
This study is based solely on secondary data obtained from a publicly available social media platform and does not involve any primary data collection or interaction with human participants; therefore, ethical committee approval is not required. The author acknowledges the use of ChatGPT 5.5 and Google’s Gemini as AI-based tools during the preparation of this manuscript to enhance linguistic fluency, ensure consistency in technical terminology, and improve grammatical accuracy. Content generated with the assistance of these AI tools was meticulously reviewed, verified, and refined by the author, who assumes full responsibility for the final content and the academic integrity of the manuscript.
Teşekkür
Not applicable.