EN
TR
Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi
Öz
Bu makale James M. Buchanan'ın demogrant önerisini - ayrımcılık yapılmaksızın tüm demografik gruplara uygulanan evrensel temel gelir biçimi - anayasal bir mali kural olarak incelemeyi amaçlamaktadır. 1986 Nobel Ekonomi Bilimi Ödülü sahibi Buchanan, günübirlik keyfi siyasi kararlara karşı çıkarak “kurallar karşı kararlar” tartışmalarının yer aldığı literatürde önceden belirlenmiş ve kamuoyuna açıklanmış öngörülebilir kuralların önemine vurgu yapmaktadır. Buchanan, genellik ilkesinin (kanun önünde eşitlik) hem vergilendirme hem de harcama politikalarına uygulanması gerektiğini savunmaktadır. Buchanan'ın demogrant önerisi "genellik ilkesi” dayanmaktadır ve bu norm “ayrımcılık yapmama ilkesi” ile birlikte tanımlanmaktadır. Buchanan'ın ayrımcılık karşıtı demokrasisi ancak genel, soyut ve bağlayıcı anayasal kuralların kabulüyle mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKTAN, C.C. (2019). Mali Ayrımcılık: Keyfî Devlet-Vergi Ayrıcalıkları ve Vergi Ayrımcılığı. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
- AKTAN, C.C. & VURAL, İ. (2002). “Yoksullukla Mücadele ve Negatif Gelir Vergisi Önerisi”. C.C. Aktan (Ed.), Yoksullukla Mücadele Stratejileri içinde (621-632). Hak-İş Konfederasyonu Yayınları, Ankara.
- AMAR, A.R. (2005). “Reply to Buchanan”. Cato Unbound a Journal of Debate, https://www.cato-unbound.org/2005/12/06/akhil-reed-amar/reply-buchanan/, 14.02.2025.
- BERGGREN, N. (2000). “Implementing Generality While Reducing the Risk for Fiscal Explosion”. Constitutional Political Economy, 11(4): 353–369.
- BERTOLINI, D. (2019). “Constitutionalizing ‘Leviathan’: A Critique of Buchanan’s Conception of Lawmaking”. Homo Oeconomicus: Journal of Behavioral and Institutional Economics, 36(1): 41-69.
- BRENNAN, G. & BUCHANAN, J.M. (1980). The Power to Tax, Analytical Foundations of a Fiscal Constitution.
- Cambridge University Press, Cambridge. (BRENNAN, G., & BUCHANAN, J.M. (1980/2000). The Power to Tax: The , Collected Works of James M. Buchanan (vol. 9). Liberty Fund, Indianapolis.)
- BRENNAN, G. & BUCHANAN, J.M. (1985). The Reason of Rules, Constitutional Political Economy. Cambridge University Press, Cambridge. (BRENNAN, G. & BUCHANAN, J. M. (1985/2000). The Reason of Rules:
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politika ve Yönetim (Diğer)
Bölüm
Teorik Makale
Erken Görünüm Tarihi
26 Nisan 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2025
Gönderilme Tarihi
5 Mart 2025
Kabul Tarihi
25 Mart 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1
APA
Aktan, C. C., & Öksüz, M. (2025). Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 1-13. https://doi.org/10.70754/biibfd.1652224
AMA
1.Aktan CC, Öksüz M. Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi. BİİBFD. 2025;6(1):1-13. doi:10.70754/biibfd.1652224
Chicago
Aktan, Coşkun Can, ve Mehtap Öksüz. 2025. “Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal ‘Sosyal Transfer Harcaması Kuralı’ Önerisi”. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 6 (1): 1-13. https://doi.org/10.70754/biibfd.1652224.
EndNote
Aktan CC, Öksüz M (01 Nisan 2025) Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 6 1 1–13.
IEEE
[1]C. C. Aktan ve M. Öksüz, “Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal ‘Sosyal Transfer Harcaması Kuralı’ Önerisi”, BİİBFD, c. 6, sy 1, ss. 1–13, Nis. 2025, doi: 10.70754/biibfd.1652224.
ISNAD
Aktan, Coşkun Can - Öksüz, Mehtap. “Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal ‘Sosyal Transfer Harcaması Kuralı’ Önerisi”. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 6/1 (01 Nisan 2025): 1-13. https://doi.org/10.70754/biibfd.1652224.
JAMA
1.Aktan CC, Öksüz M. Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi. BİİBFD. 2025;6:1–13.
MLA
Aktan, Coşkun Can, ve Mehtap Öksüz. “Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal ‘Sosyal Transfer Harcaması Kuralı’ Önerisi”. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 6, sy 1, Nisan 2025, ss. 1-13, doi:10.70754/biibfd.1652224.
Vancouver
1.Coşkun Can Aktan, Mehtap Öksüz. Optimal Demogrant: James M. Buchanan’ın Genellik İlkesini İhlal Etmeyen Anayasal “Sosyal Transfer Harcaması Kuralı” Önerisi. BİİBFD. 01 Nisan 2025;6(1):1-13. doi:10.70754/biibfd.1652224